Dialekty przymorskie (słoweń. primorska narečna skupina, primorščina) – jedno z siedmiu zwyczajowo wyróżnianych ugrupowań dialektów słoweńskich. Dialekty przymorskie używane są w południowo-zachodnim pasie słoweńskiego terytorium językowego .

Grupa dialektów przymorskich jest zdecydowanie mniej jednolita niż sąsiadująca z nią od północy grupa karyncka. Brak starych i ważnych innowacji oddzielających dialekty przymorskie od reszty dialektów słoweńskich sugeruje, że ich podobieństwo wynika z wtórnego zbliżenia się do siebie.

Cechy językowe

Dialekty przymorskie wyróżniają się następującymi cechami fonetycznymi:

  • zanik intonacji rosnącej, panuje tu jedynie intonacja opadająco-rosnąca, podobnie zresztą jak w dialektach rowtarskich,
  • zgodna z obszarem karynckim tendencja do zwężania i dyftongizacji, a późnej wtórnej monoftongizacji samogłosek, np. ē (> iẹ, iə, ī), ō (> uọ, uə, ū), np. striẹ́χa, ɣniẹ́zdo, nuộč, kûəst, por. słe. lit. streha, gnezdo, noč, kost,
  • typowy dla dialektów południowosłoweńskich rozwój jerów, które w zgłoskach długich dają a, zaś w krótkich ə, np. dán, dàš, stazà < psł. *dьnь, *dъždžь, *stьga,
  • przejście zwartego g w szczelinowe ɣ lub nawet welarne h, znane też wielu dialektom północnosłoweńskim, np. ɣrjḕχ, bọ́ɣat wobec słe. lit. greh, bogat.

Podział

W grupie przymorskiej można wyróżnić następujące dialekty:

  • podgrupa wenecka dialektów przymorskich:
  • dialekt kraski,
  • dialekt notrański,
  • dialekt Istrii,
  • dialekt górnosoczański.

Przypisy

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.