Dąbrowa Białostocka
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Herb
Państwo

 Polska

Województwo

 podlaskie

Powiat

sokólski

Gmina

Dąbrowa Białostocka

Data założenia

2. połowa XVI wieku

Prawa miejskie

1712

Burmistrz

Artur Gajlewicz (2019)

Powierzchnia

22,64 km²

Populacja (31.12.2017)
• liczba ludności
• gęstość


5632
248,8 os./km²

Strefa numeracyjna

85

Kod pocztowy

16-200

Tablice rejestracyjne

BSK

Położenie na mapie gminy Dąbrowa Białostocka
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Położenie na mapie powiatu sokólskiego
53°39′13″N 23°20′55″E/53,653611 23,348611
TERC (TERYT)

2011014

SIMC

0922923

Urząd miejski
ul. Solidarności 1
16-200 Dąbrowa Białostocka
Strona internetowa

Dąbrowa Białostocka (do 1961 Dąbrowa Grodzieńska) – miasto w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dąbrowa Białostocka, nad Kropiwną (lewy dopływ Biebrzy), w otulinie Biebrzańskiego Parku Narodowego. Położona w urozmaiconym krajobrazowo paśmie wzgórz morenowych. Ośrodek usługowy regionu rolniczego; drobny przemysł, głównie spożywczy.

Historia

Prawa miejskie otrzymała w roku 1712, utracone w 1892 roku przez przekształcenie w miasteczko. Położona była w końcu XVIII wieku na Grodzieńszczyźnie, w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. Po utracie praw miejskich przynależała do gminy Dąbrowa w powiecie sokólskim, od 1918 w województwie białostockim.

13 października 1919 Dąbrowę ponownie zaliczono do miast, włączając do niej równocześnie wsie: Grabowo, Jasionówka, Juryzdyka, Małyszówka i Osmołowszczyzna.

Podczas okupacji hitlerowskiej odebrano prawa miejskie Dąbrowie, a miasto podzielono w 1944 roku na sześć gromad: Dąbrowa Grodzieńska, Grabowo, Jasionówka, Juryzdyka, Małyszówka i Osmołowszczyzna, które włączono ponownie do gminy Dąbrowa, a więc dezintegrując utworzony w 1919 twór osadniczy. Stan rzeczy ustawodawstwo polskie usankcjonowało ze znacznym opóźnieniem, bo dopiero 1 stycznia 1951. Jednak w przeciwieństwie do stanu z 1944, w 1951 roku powołano pięć (nie sześć) gromad, łącząc Dąbrowę z Juryzdyką w jedną gromadę o nazwie Dąbrowa Grodzieńska. Brak zgodności między ustawodawstem okupacyjnym (funkcjonującym de facto) a polskim (obowiązującym de jure) sprawiło, że Juryzdykę nadal wymieniano jako gromadę w gminie Dąbrowa, także po 1951 roku.

Jesienią 1954, w związku z reformą administracyjną państwa, Dąbrowa Grodzieńska (z Juryzdyką), Jasionówka i Małyszówka, a także Kirejewszczyzna, weszły w skład nowo utworzonej gromady Dąbrowa. 1 stycznia 1956 roku gromadę przyłączono do nowo utworzonego powiatu dąbrowskiego w województwie białostockim. 10 marca 1961 roku Dąbrowa Grodzieńska została przemianowana na Dąbrowę Białostocką.

1 stycznia 1965 gromadę Dąbrowa Białostocka zniesiono w związku z nadaniem jej praw miejskich, w związku z czym Jasionówka, Małyszówka, Juryzdyka i Kirejewszczyzna stały się integralnymi częściami Dąbrowy Białostockiej (w przypadku trzech pierwszych po raz drugi).

Stan rzeczy utrzymał się zaledwie cztery lata, bo już 1 stycznia 1969 Jasionówkę (z kolonią), Małyszówkę i Kirejewszczyznę wyłączono z Dąbrowy Białostockiej, włączając ją do reaktywowanej gromady Dąbrowa Białostocka jako samodzielne wsie. W Dąbrowie pozostała już zatem sama Juryzdyka.

Samodzielnymi wsiami Jasionówka i Małyszówka pozostały zalewdwie cztery lata, bo już 1 stycznia 1973 – w związku z kolejną reformą administracyjną kraju – włączono je po raz trzeci do Dąbrowy Białostockiej

Powiat dąbrowski przetrwał do 31 maja 1975. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. białostockiego.

Demografia

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 22,64 km². 31 grudnia 2017 r. miasto miało 5632 mieszkańców.

  • Piramida wieku mieszkańców Dąbrowy Białostockiej w 2014 roku.

Zabytki

  • układ przestrzenny z XVI–XVIII w., nr rej.: 442 z 2.05.1979
  • zespół kościoła parafialnego, nr rej.: A-579 z 16.02.2015
  • murowano-kamienny wiatrak holender z 1924 r., nr rej.: 445 z 26.06.1979.

Transport

Wspólnoty religijne

Kościół rzymskokatolicki

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny

Świadkowie Jehowy

Sport

Miasta partnerskie

Galeria

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 GUS-Główny Urząd Statystyczny. stat.gov.pl. [dostęp 2013-01-21].
  2. ↑ Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. nr 69, poz. 104).
  3. 1 2 M.P. z 1961 r. nr 22, poz. 106.
  4. ↑ Statut z 11 czerwca 1892.
  5. ↑ Był przegląd muzyki tradycyjnej, warsztaty i koncerty. „Słowiański zew na ziemi grodzieńskiej” [FOTO] [online], Był przegląd muzyki tradycyjnej, warsztaty i koncerty. „Słowiański zew na ziemi grodzieńskiej” [FOTO], 9 października 2023 [dostęp 2023-10-10] (pol.).
  6. ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 87.
  7. ↑ M.P. z 1919 r. Nr 229, poz. 0.
  8. ↑ Jemielity W. (2002). Podziały administracyjne powiatów sokólskiego i dąbrowskiego w latach 1919–2000. „Studia Łomżyńskie”, 13, 2002, s. 119–146.
  9. 1 2 Dz.U. z 1950 r. nr 51, poz. 472.
  10. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
  11. ↑ Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191.
  12. ↑ Uchwała Nr 22/V Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu sokólskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 30 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 2 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 49).
  13. ↑ Dz.U. z 1955 r. nr 44, poz. 290.
  14. ↑ Dz.U. z 1964 r. nr 42, poz. 286.
  15. ↑ Uchwała Nr 57/XVI/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z 29 kwietnia 1968 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad oraz ustalenia siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 30 września 1968 r., Nr. 8, Poz. 65).
  16. ↑ Dz.U. z 1968 r. nr 18, poz. 117.
  17. ↑ Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312.
  18. ↑ Dz.U. z 1972 r. nr 50, poz. 327.
  19. ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. „Powierzchnia i Ludność w Przekroju Terytorialnym”, 2013-07-26. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507.
  20. ↑ Dąbrowa Białostocka w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-11], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  21. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023.
  22. ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2017-02-21].
  23. ↑ Podpisanie porozumienia o współpracy z gminą Skarszewy (województwo pomorskie). [dostęp 2013-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-02)].
  24. 1 2 Strona główna Dąbrowy Białostockiej.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.