Czwórstyk – punkt geograficzny u zbiegu granic czterech państw czy innych jednostek geograficznych, analogiczny do trójstyku. Idealny czwórstyk jest bardzo rzadko występującym przypadkiem.

Przykłady czwórstyków

Polska

Między dwoma województwami a dwoma innymi państwami (54.36435°N 22.79228°E):

Między 4 gminami (województwo lubelskie):

Świat

Między trzema państwami

Półwysep Arabski (19°N 52°E – cztery prowincje trzech państw):

Między dwoma państwami

Baarle (eksklawy – czwórstyk występuje w jednym miejscu):

Szczyt Sorgschrofen – enklawa austriackiej gminy Jungholz stykająca się z macierzystym terytorium tylko w jednym punkcie (tzw. granica krzyżowa):

Granica norwesko-szwedzka:

W jednym państwie

 Stany Zjednoczone, Four Corners (36°59′56.31532″N 109°02′42.62019″W). Granice stanów:

 Kanada. Granice prowincji:

oraz terytoriów:

 Meksyk, Mojonera de los cuatro estados (24°33′00″N 100°48′00″W). Granice stanów:

 Argentyna (sporne) (37°34′00″S 68°14′00″W). Granice prowincji:

Historyczne czwórstyki między państwami (krajami)

Vaalserberg w latach 1830–1919:

W latach 1922–1981:

Obecnie nigdzie na świecie nie występują czwórstyki tego rodzaju.

Miejsca bliskie wystąpienia czwórstyku

Między 4 gminami (województwo łódzkie, powiat tomaszowski), gdyż 3 metrowa granica między gminami Budziszewice a Czerniewice udaremnia wystąpienie czwórstyku, który by łączył gminy:

Bardzo bliski zjawisku czwórstyku w latach 1967–1990 (do zjednoczenia obydwu państw jemeńskich) był układ granic w cieśninie Bab al-Mandab między: Etiopią, Dżibuti, Jemenem Północnym i Jemenem Południowym. Na zachodnim, afrykańskim brzegu Morza Czerwonego do cieśniny Bab al-Mandab w pobliżu jej najwęższego miejsca (ok. 26 km) schodziła granica między Etiopią a Dżibuti (do 1977 Francuskie Terytorium Afarów i Isów) zaś na wschodnim, azjatyckim (Półwysep Arabski) – granica między Jemenem Północnym i Jemenem Południowym (do którego należała wyspa Perim).

Obecnie idealny czwórstyk między państwami nigdzie nie występuje, ale są miejsca, gdzie dwa trójstyki znajdują się bardzo blisko siebie:

Stykanie się większej liczby granic

Antarktyda:
Biorąc pod uwagę roszczenia terytorialne na Antarktydzie – które mocą Traktatu Antarktycznego zostały zawieszone do 2041 roku – biegun południowy byłby miejscem zetknięcia się granic stref wpływów aż 6 państw („sześciostyk”), są to: Argentyna, Australia, Chile, Francja, Nowa Zelandia i Wielka Brytania.

Arktyka:
Podobna sytuacja ma miejsce w Arktyce, której statusu nie uregulowano jednak dotąd żadną umową międzynarodową. Według teorii sektorów Arktyka powinna zostać podzielona między: Rosję, USA (Alaska), Kanadę, Danię (Grenlandia) oraz Norwegię, w związku z czym biegun północny stanowiłby punkt zetknięcia się granic tych 5 państw („pięciostyk”).

 Filipiny:
W prowincji Albay na szczycie wulkanu Mayon stykają się granice ośmiu gmin – w tym miasta Legazpi, stolicy prowincji.

Uwagi

  1. ↑ Hiszp. „Kamień graniczny czterech stanów”.
  2. ↑ Pomiary geodezyjne w 1966 roku podały w wątpliwość istnienie w tym miejscu idealnego czwórstyku.

Przypisy

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.