Czubajka sutkowata
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

pieczarkowate

Rodzaj

czubajka

Gatunek

czubajka sutkowata

Nazwa systematyczna
Macrolepiota mastoidea (Fr.) Singer
Lilloa 22: 417 (1951)

Czubajka sutkowata (Macrolepiota mastoidea (Fr.) Singer) – gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji: Macrolepiota, Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum).

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1821 r. Elias Fries nadając mu nazwę Agaricus mastoideus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1951 Rolf Singer, przenosząc go do rodzaju Macrolepiota. Ma 22 synonimy łacińskie. Niektóre z nich:

  • Agaricus mastoideus Fr. 1821
  • Agaricus umbonatus Schumach. 1803
  • Lepiota excoriata subsp. mastoidea (Fr.) Quél.1888
  • Lepiota mastoidea (Fr.) P. Kumm. 1871
  • Lepiota mastoidea (Fr.) P. Kumm. var. mastoidea 1871
  • Lepiota pitereka Grgur. 1997
  • Lepiota rickenii Velen. 1939
  • Lepiota umbonata Cleland 1931
  • Lepiota umbonata (Schumach.) J. Schröt.
  • Lepiotophyllum mastoideum (Fr.) Locq. 1942
  • Leucocoprinus mastoideus (Fr.) Singer 1939
  • Macrolepiota mastoidea var. rickenii (Velen.) Gminder 2003
  • Macrolepiota rickenii (Velen.) Bellù & Lanzoni 1987

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1998 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako czubajka właściwa, czubajka wysmukła, stroszka wysmukła, kożuszek. W niektórych atlasach grzybów jest opisywany jako czubajka beżowa.

Morfologia

Kapelusz

Średnicy od 5 do 12 cm, młody – jajowaty, później wypukły do rozpostartego, jasnobrązowy, jasnomięsnoochrowy, skórka początkowo gwiaździście popękana, u dojrzałych owocników pozostaje taka tylko pośrodku, gdzie jest także ciemniejsza, w innych miejscach delikatnie gęsto, promieniście i ziarnisto łuseczkowata, przy czym między łuseczkami prześwituje bledsze tło.

Blaszki

Przy trzonie wolne, białe.

Trzon

Wysokości od 10 do 15 cm, średnicy od 0,8 do 1,5 cm, cylindryczny, z bulwiastą podstawą (do 2,5 cm), daje się wyłamać, gładki lub lekko pasemkowaty, łykowaty, rurkowaty, koloru jasnego, brązowawego drewna. Posiada wyraźny podwójny, dający się przesuwać pierścień.

Miąższ

Białawy, smak lekko orzechowy.

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki o rozmiarach 13–16(-18) × 7–9,5(-11) µm.

Występowanie i siedlisko

Występuje tylko w Europie. W Polsce występuje na obszarze całego kraju, jest dość rzadka, nie znajduje się jednak na liście gatunków zagrożonych.

Owocniki wytwarza od sierpnia do listopada w prześwietlonych lasach liściastych i iglastych, na ich skraju, przy leśnych drogach. Miejscami jest dość pospolita.

Znaczenie

Saprotrof. Grzyb jadalny, nadający się do panierowania i smażenia.

Gatunki podobne

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum. [dostęp 2015-11-04]. (ang.).
  2. ↑ Species Fungorum. [dostęp 2013-09-20]. (ang.).
  3. 1 2 3 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 1 2 3 4 5 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 34. ISBN 83-7404-513-2.
  6. ↑ Discover Life Maps. [dostęp 2015-06-22].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.