Christa Ludwig

Christa Ludwig
	; Christa Ludwig (2015)
Data i miejsce urodzenia	16 marca 1928 ; Berlin
Pochodzenie	niemieckie
Data i miejsce śmierci	24 kwietnia 2021 ; Klosterneuburg
Typ głosu	mezzosopran
Gatunki	muzyka poważna
Zawód	śpiewaczka
	Odznaczenia

Christa Ludwig (ur. 16 marca 1928 w Berlinie, zm. 24 kwietnia 2021 w Klosterneuburgu) – niemiecka śpiewaczka, mezzosopran.

Życiorys

Pochodziła z muzycznej rodziny, jej ojciec Anton Ludwig występował jako tenor, matka Eugenie Besalla jako mezzosopran. Początkowo uczyła się śpiewu od matki, następnie studiowała we Frankfurcie nad Menem u Felicie Hüni-Mihacsek. Na scenie zadebiutowała w 1946 roku rolą Orlovsky’ego w Zemście nietoperza Johanna Straussa. W następnych latach występowała w Darmstadcie, Hanowerze, Hamburgu oraz na festiwalu w Salzburgu. W 1955 roku Karl Böhm powierzył jej rolę Cherubina w Weselu Figara w Operze Wiedeńskiej i odtąd przez ponad 30 lat była związana z tym teatrem, w 1962 roku przyznano jej tytuł Kammersängerin. W 1959 roku debiutowała w nowojorskiej Metropolitan Opera, a w 1969 roku w londyńskim Covent Garden Theatre. Wystąpiła na festiwalu Bayreuth w roli Brangeny w Tristanie i Izoldzie (1966) oraz Kundry w Parsifalu (1967). Po raz ostatni wystąpiła publicznie w 1994 roku, dając recital w Wiedniu.

Zasłynęła wykonaniami ról z oper W.A. Mozarta i Richarda Straussa, wykonywała też partie sopranowe (m.in. Leonory w Fideliu Beethovena, Lady Makbet w Makbecie Verdiego, Marszałkowej w Kawalerze srebrnej róży Richarda Straussa, Marii w Wozzecku Albana Berga). Brała udział w prawykonaniach dzieł współczesnych, w tym Der Sturm Franka Martina (1956), Die Schule der Frauen Rolfa Liebermanna (1957) i Der Besuch der alten Dame Gottfrieda von Einema (1971). Występowała z wybitnymi dyrygentami, m.in. z Karlem Böhmem, Leonardem Bernsteinem i Herbertem von Karajanem. Wykonywała także pieśni Schuberta, Schumanna, Brahmsa, Wolfa, Mahlera i Richarda Straussa. Dokonała licznych nagrań płytowych, w tym kilkudziesięciu z repertuarem operowym.

W latach 1957–1970 była zamężna ze śpiewakiem Walterem Berrym. Od 1972 roku jej mężem był francuski aktor i reżyser Paul-Émile Deiber, który zmarł w 2011 roku. Artystka opublikowała autobiografię ...und ich wäre so gern Primadonna gewesen (Berlin 1994).

Odznaczenia

1969 – Krzyż Honorowy za Naukę i Sztukę (Austria)
1988 – krzyż komandorski Orderu Sztuki i Literatury (Francja)
1989 – krzyż kawalerski Legii Honorowej (Francja)
1994 – Wielka Odznaka Honorowa za Zasługi dla Republiki Austrii (Austria)
1995 – krzyż komandorski Orderu Narodowego Zasługi (Francja)
2007 – Wielka Srebrna Odznaka Honorowa za Zasługi dla Republiki Austrii (Austria)
2010 – krzyż komandorski Legii Honorowej (Francja)
2015 – krzyż wielkiego oficera Orderu Narodowego Zasługi (Francja)

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 5. Część biograficzna klł. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1997, s. 427. ISBN 978-83-224-3303-4.
1 2 3 4 5 6 Christa Ludwig: In My Own Voice. Memoirs. New York: Limelight Editions, 1999. ISBN 0-87910-281-0.
↑ Opernlegende Christa Ludwig verstarb mit 93 Jahren. tt.com, 2021-04-25. [dostęp 2021-04-25]. (niem.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 4 Levy–Pisa. New York: Schirmer Books, 2001, s. 2198–2199. ISBN 0-02-865529-X.
↑ Jürgen Kesting: Meine Angst vor dem A. faz.net, 2018-03-16. [dostęp 2021-04-26]. (niem.).
↑ Georg Hochmuth: Klosterneuburg - Opernstar Christa Ludwig mit 93 Jahren gestorben. noen.at, 2021-04-26. [dostęp 2021-04-27]. (niem.).
↑ Anfragebeantwortung. parlament.gv.at. s. 1788. [dostęp 2021-03-23]. (niem.).
↑ Opéra: la chanteuse Christa Ludwig faite commandeur de la Légion d'honneur. lepoint.fr, 2010-06-09. [dostęp 2021-03-23]. (fr.).
↑ Décret du 20 novembre 2015 portant élévation aux dignités de grand'croix et de grand officier. legifrance.gouv.fr. [dostęp 2021-03-23]. (fr.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[encmuz-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 5. Część biograficzna klł. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1997, s. 427. ISBN 978-83-224-3303-4.

[memoirs-2] 1 2 3 4 5 6 Christa Ludwig: In My Own Voice. Memoirs. New York: Limelight Editions, 1999. ISBN 0-87910-281-0.

[tt-3] Opernlegende Christa Ludwig verstarb mit 93 Jahren. tt.com, 2021-04-25. [dostęp 2021-04-25]. (niem.).

[baker-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 4 Levy–Pisa. New York: Schirmer Books, 2001, s. 2198–2199. ISBN 0-02-865529-X.

[faz-5] Jürgen Kesting: Meine Angst vor dem A. faz.net, 2018-03-16. [dostęp 2021-04-26]. (niem.).

[noen-6] Georg Hochmuth: Klosterneuburg - Opernstar Christa Ludwig mit 93 Jahren gestorben. noen.at, 2021-04-26. [dostęp 2021-04-27]. (niem.).

[imfname-7] Anfragebeantwortung. parlament.gv.at. s. 1788. [dostęp 2021-03-23]. (niem.).

[lepoint-8] Opéra: la chanteuse Christa Ludwig faite commandeur de la Légion d'honneur. lepoint.fr, 2010-06-09. [dostęp 2021-03-23]. (fr.).

[legifrance-9] Décret du 20 novembre 2015 portant élévation aux dignités de grand'croix et de grand officier. legifrance.gouv.fr. [dostęp 2021-03-23]. (fr.).