Byszewy – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Nowosolna, na terenie Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich. W 2021 we wsi mieszkało 520 osób.

Środowisko naturalne

W Byszewach znajdują się źródła rzeki Moszczenicy.

W południowej części parku dworkowego znajduje się kilka 200-letnich dębów, buków, lip i modrzewi. Obecnie największym drzewem w parku jest rosnący w pobliżu stawów na południe od dworku pomnikowy dąb szypułkowy o 6-cio metrowym obwodzie. Drzewo jest całkowicie spróchniałe wewnątrz, siatki chronią go przed dalszymi zniszczeniami.

Na terenie wsi znajdują się obszary lęgowe objętych ścisłą ochroną gatunkową trzmielojada oraz srokosza.

Historia

Najstarsze zapisy archiwalne na temat wsi pochodzą z 1391. Właścicielami byli przez długi czas członkowie rodziny Plichtów. Teodor Plichta nabył Byszewy w 1803 od poprzednich właścicieli Piotra Staniewskiego oraz Piotra i Stefana Nagórskich.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Dwór

W Byszewach znajduje się, wzniesiony przez Teodora Plichtę w XIX wieku, klasycystyczny dwór. Został on wybudowany na planie wydłużonego czworokąta, z gankiem wspartym na czterech kolumnach i dachem krytym gontem. Po II wojnie światowej we dworze mieściły się (doprowadzając go do ruiny) kolejno: szkoła, Urząd Bezpieczeństwa, oraz PGR. W latach 1978–1982 dwór (prawdopodobnie za sprawą Jarosława Iwaszkiewicza) przeszedł generalny remont. Dach i wnętrze zabytku (meble również) spłonęły w czasie pożaru, który wybuchł 26 stycznia 2009. W lipcu 2010 Agencja Nieruchomości Rolnych Filia w Łodzi otrzymała 70 tys. zł dotacji z budżetu Województwa Łódzkiego na prace konserwatorskie, restauratorskie oraz roboty budowlane realizowane w związku z odbudową zabytkowego dworu w Byszewach. Ogłoszono też przetarg, który ma wyłonić wykonawcę remontu. Sylwetka dworu została umieszczona w logo Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich.

Dwór jest silnie związany z postacią Jarosława Iwaszkiewicza, który przebywał tam w latach 1911–1913 najpierw jako korepetytor Józefa Świerczyńskiego, potem (wielokrotnie, aż do 1931) jako przyjaciel domu.

Wokół dworu znajduje się (obecnie zaniedbany) park podworski o powierzchni 2,3 ha, w którym zachowało się kilka 200-letnich dębów, lip, buków i modrzewi. Najokazalszym drzewem w parku jest prawie całkowicie spróchniały dąb „Jarosław” o ponad sześciometrowym obwodzie. W południowej części parku zachowało się wzniesienie nazywane przez Iwaszkiewicza „Świątynią dumania”.

Jarosław Iwaszkiewicz wielokrotnie, z wielkim sentymentem wracał w swojej twórczości do dworu w Byszewach, oraz doliny Moszczenicy. „Dwór z czterema kolumnami”, jak przyznaje sam autor, stał się miejscem akcji chyba najbardziej znanego jego opowiadania pt. Panny z Wilka (ekranizacja w reżyserii Andrzeja Wajdy była nominowana do Oscara). Osobne rozdziały Iwaszkiewicz poświęcił Byszewom w książkach autobiograficznych: Podróże do Polski i Książka moich wspomnień, oraz opowiadaniu Ogrody. Wyraźne motywy byszewskie da się odnaleźć też w wierszu Czerwiec: Pławienie koni należącym do cyklu Krągły rok.

Turystyka

Przez miejscowość przebiegają następujące szlaki turystyczne:

• Szlak po Parku Krajobrazowym Wzniesień Łódzkich – szlak pieszy
• Szlak po Parku Krajobrazowym Wzniesień Łódzkich (łącznik Stare Skoszewy - Moskwa) – szlak pieszy
• Szlak rowerowy po Parku Krajobrazowym Wzniesień Łódzkich

Komunikacja

Przez wieś przebiega droga powiatowa nr 24141.

Miejscowość włączona jest do sieci komunikacji autobusowej MPK Łódź: linie 91 oraz PKS Łódź: linia 703.

Sport

Od 2017 we wsi działa Klub Piłkarski Byszewy, który jest kontynuacją wcześniej istniejącego Ludowego Zespołu Sportowego Byszewy. Obecnie gra w klasie A.

W lipcu 2020 KP Byszewy, jako pierwszy klub piłkarski w gminie Nowosolna, utworzył drużynę juniorów.

Galeria

• Dwór w Byszewach (widok od frontu)
• Dwór w Byszewach (widok od tyłu)
• „Świątynia Dumania” – najwyższy punkt parku (204 m n.p.m.)
• Dwór po pożarze w 2009
• Dwór po pożarze w 2009
• Dwór w Byszewach po remoncie
• Dwór w Byszewach. Elewacja frontowa.
• Dwór w Byszewach. Elewacja ogrodowa.
• Dwór w Byszewach. Elewacja ogrodowa.
• Tablica informacyjna przy wejściu na teren dworu w Byszewach.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• artykuł o dworze w miesięczniku „Spotkania z Zabytkami”
• Byszewy, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 515 .
• Byszewy, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 289 .