Burnyj
Бурный

„Burnyj” między 1902 a 1904 rokiem
Klasa

niszczyciel

Typ

Bojkij

Historia
Stocznia

Zakłady Newskie, Petersburg

Położenie stępki

1901

Wodowanie

29 września?/12 października 1901

 MW Imperium Rosyjskiego
Nazwa

„Makriel” → „Burnyj” (od 1902)

Wejście do służby

sierpień 1902

Los okrętu

samozatopiony 29 lipca?/11 sierpnia 1904

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

350 ton

Długość

64 metry

Szerokość

6,4 metra

Zanurzenie

2,59 metra

Napęd
2 maszyny parowe potrójnego rozprężania
4 kotły, moc 5700 KM, 2 śruby
Prędkość

26 węzłów

Zasięg

1200 Mm przy prędkości 12 węzłów

Uzbrojenie
1 działo kal. 75 mm
5 dział kal. 47 mm (5 × I)
6 torped, 12–18 min
Wyrzutnie torpedowe

3 × 381 mm (3 × I)

Załoga

62–69

Burnyj (ros. Бурный) – rosyjski niszczyciel z początku XX wieku, jedna z 22 zbudowanych jednostek typu Bojkij. Okręt został zwodowany pod nazwą „Makriel” („Макрель”) 29 września?/12 października 1901 roku w krajowej stoczni Zakłady Newskie w Petersburgu. W 1902 roku nazwę jednostki zmieniono na „Burnyj”. Niszczyciel został wcielony do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego w sierpniu 1902 roku, z przydziałem do Floty Bałtyckiej. Okręt został przerzucony na Daleki Wschód, gdzie wszedł w skład Eskadry Oceanu Spokojnego i wziął udział w wojnie rosyjsko-japońskiej. 29 lipca?/11 sierpnia 1904 roku, po bitwie na Morzu Żółtym, „Burnyj” wszedł na skały i został następnie samozatopiony nieopodal Weihaiwei.

Projekt i budowa

Okręt był jednym z 22 niszczycieli zbudowanych w krajowych stoczniach, będących ulepszoną i powiększoną wersją zaprojektowanych w brytyjskiej stoczni Yarrow jednostek typu Sokoł. Budową jednostki zajęły się Zakłady Newskie w Petersburgu. Stępkę okrętu położono w 1901 roku (niektóre źródła podają, że w 1900 roku), a zwodowany został jako „Makriel” („Макрель”) 29 września?/12 października 1901 roku. W 1902 roku nazwę jednostki zmieniono na „Burnyj”.

Dane taktyczno-techniczne

„Burnyj” był niewielkim, czterokominowym niszczycielem. Długość całkowita wynosiła 64 metry, szerokość 6,4 metra i maksymalne zanurzenie 2,59 metra. Wyporność jednostki wynosiła 350 ton. Okręt napędzany był przez dwie pionowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy 5700 KM, do której parę dostarczały cztery kotły Yarrow. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 26 węzłów. „Burnyj” mógł zabrać zapas węgla o maksymalnej masie 80 ton, co zapewniało zasięg wynoszący 1200 Mm przy prędkości 12 węzłów.

Uzbrojenie artyleryjskie okrętu stanowiły: umieszczone na nadbudówce dziobowej pojedyncze działo kalibru 75 mm L/48 Canet oraz pięć pojedynczych dział trzyfuntowych Hotchkiss M1885 L/40 kalibru 47 mm. Jednostka wyposażona była w jedną dziobową stałą i dwie pojedyncze obracalne pokładowe wyrzutnie torped kalibru 381 mm, z łącznym zapasem sześciu torped. Ponadto okręt mógł zabrać na pokład 12–18 min.

Załoga liczyła 62–69 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba

„Burnyj” został wcielony do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego w sierpniu 1902 roku. Jednostka weszła początkowo w skład Floty Bałtyckiej. W październiku 1902 roku „Burnyj” wraz z siostrzanym „Bojkim” wyszedł w rejs na Daleki Wschód, docierając do Port Artur 14 maja?/27 maja 1903 roku, po czym zostały skierowane na remont, który zakończył się dopiero w marcu 1904 roku.

W momencie wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej jednostka wchodziła w skład 1. Flotylli Niszczycieli I Eskadry Oceanu Spokojnego, stacjonując w Port Artur (wraz z niszczycielami „Wnimatielnyj” (flagowym), „Włastnyj”, „Wnuszytielnyj”, „Wynosliwyj”, „Grozowoj”, „Bditielnyj”, „Biesposzczadnyj”, „Biesstrasznyj”, „Biesszumnyj”, „Bojewoj” i „Bojkij”). 13 maja?/26 maja 1904 roku „Burnyj” i „Bojkij” wzięły udział w bitwie pod Kinchou, osłaniając ostrzeliwującą pozycje Japończyków kanonierkę „Bobr”. 1 czerwca?/14 czerwca krążownik „Nowik” oraz niszczyciele „Burnyj”, „Bojewoj”, „Włastnyj”, „Grozowoj”, „Wynosliwyj”, „Biesstrasznyj”, „Lejtienant Burakow”, „Rastoropnyj”, „Sierdityj”, „Skoryj” i „Raziaszczij” wyszły z Port Artur z misją ostrzelania wojsk japońskich w Zatoce Melanhe, ścierając się najpierw z 16 japońskimi niszczycielami i torpedowcami, a po wykonaniu zadania z zespołem niszczycieli przeciwnika (mimo intensywnej wymiany ognia potyczka zakończyła się bez strat z obu stron).

3 czerwca?/16 czerwca okręt zatrzymał do kontroli norweski statek „Heimdall”. W nocy z 9 czerwca?/22 czerwca na 10 czerwca?/23 czerwca „Burnyj” uczestniczył w zabezpieczeniu pierwszej próby przejścia zablokowanej przez Japończyków w Port Artur Eskadry do Władywostoku (w składzie sześciu pancerników, pięciu krążowników, dwóch krążowników torpedowych i sześciu niszczycieli, dowodzonych przez kontradmirała Wilgelma Witgefta), jednak wobec napotkania przeważających sił przeciwnika okręty rosyjskie nie podjęły walki i powróciły do bazy. 23 lipca?/5 sierpnia „Burnyj”, „Bojkij”, „Biesszumnyj”, „Raziaszczij” i „Storożewoj” wyszły z Port Artur z zadaniem postawienia próbnej zagrody minowej, eskortowane przez dziewięć innych niszczycieli; tuż po godzinie 4:00 na redzie zewnętrznej rosyjski zespół natknął się na patrolujące japońskie niszczyciele „Akebono”, „Oboro” i „Ikazuchi”, w wyniku czego postawiono mimo przewagi liczebnej postawiono tylko osiem min.

28 lipca?/10 sierpnia „Burnyj”, dowodzony przez kpt. mar. N. Tyrkowa, wraz z większością zgromadzonych w Port Artur okrętów wyszedł z oblężonego portu, podejmując próbę przedarcia się do Władywostoku. Doprowadziło to do bitwy na Morzu Żółtym, w wyniku której eskadra rosyjska została częściowo rozproszona, a „Burnyj”, „Biesstrasznyj”, „Biesposzczadnyj” i „Biesszumnyj” dołączyły do przedzierającego się na południe zespołu krążowników kadm. N. Rejzensztajna („Askold”, „Diana”, „Pałłada” i „Nowik”). Ostatecznie pierścień japońskiej blokady pokonały „Askold”, „Nowik” oraz „Burnyj”, „Biesstrasznyj”, „Biesposzczadnyj”, „Biesszumnyj” i „Grozowoj”. Próbujący dotrzeć do Tsingtau „Burnyj” o godzinie 2:00 w nocy 29 lipca?/11 sierpnia płynąc we mgle u wybrzeży półwyspu Szantung wszedł na skały i mimo nieuszkodzonego kadłuba nie mógł z nich zejść. Obawiając się przechwycenia przez Japończyków, dowódca niszczyciela N. Tyrkow nakazał załodze opuszczenie okrętu i zniszczenie go za pomocą ładunków wybuchowych. „Burnyj” został samozatopiony na wschód od Weihaiwei (na pozycji 37°23′N 123°24′E/37,383333 123,400000), a załoga udała się do brytyjskiej bazy w Weihaiwei, skąd powróciła później do Rosji.

Uwagi

  1. ↑ Gardiner, Chesneau i Kolesnik 1979 ↓, s. 207 podaje, że stępkę okrętu położono w 1900 roku.
  2. ↑ Niemal identyczne wartości podaje Gogin 2023 ↓. Natomiast Olender 2021 ↓, s. 620 podaje, że długość wynosiła 60,2 metra, szerokość 6,4 metra i zanurzenie 1,8 metra.
  3. ↑ Identycznie podają Miramar 2023 ↓, Brassey 1904 ↓, s. 319. Natomiast Gogin 2023 ↓ podaje wyporność normalną 427–445 ton i pełną 520–530 ton.

Przypisy

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.