| Systematyka | |||||
| Domena | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Królestwo | |||||
| Podkrólestwo | |||||
| Nadgromada | |||||
| Gromada | |||||
| Podgromada | |||||
| Nadklasa | |||||
| Klasa | |||||
| Nadrząd | |||||
| Rząd | |||||
| Rodzina | |||||
| Rodzaj | |||||
| Gatunek |
buk wielkolistny | ||||
| Nazwa systematyczna | |||||
| Fagus grandifolia Ehrh. Beitr. Naturk. 1: 22 1787 | |||||
| |||||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ) | |||||
| Zasięg | |||||
Buk wielkolistny, b. amerykański (Fagus grandifolia Ehrh.) – gatunek roślin z rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). Występuje naturalnie w Ameryce Północnej – Kanadzie, Stanach Zjednoczonych oraz Meksyku.
Rozmieszczenie geograficzne
Występuje naturalnie w Ameryce Północnej – Kanadzie, Stanach Zjednoczonych oraz Meksyku. W Kanadzie występuje w południowo-wschodniej części kraju – w prowincjach Ontario, Quebec, Wyspa Księcia Edwarda, Nowy Brunszwik i Nowa Szkocja. W Stanach Zjednoczonych został zaobserwowany w Alabamie, Arkansas, Connecticut, Dystrykcie Kolumbii, Delaware, na Florydzie, w Georgii, Illinois, Indianie, Kentucky, Luizjanie, Massachusetts, Marylandzie, Maine, Michigan, Minnesocie, Missouri, Missisipi, Północnej Karolinie, New Hampshire, New Jersey, stanie Nowy Jork, Ohio, Oklahomie, Pensylwanii, Rhode Island, Południowej Karolinie, Tennessee, Teksasie, Utah, Vermoncie, Wisconsin, Wirginii oraz Wirginii Zachodniej. W Meksyku jest spotykany w stanach Tamaulipas, Hidalgo i Puebla.
Morfologia
- Pokrój
- Zrzucające liście drzewo dorastające do 20 m wysokości. Kora jest gładka i ma szarą barwę.
- Liście
- Blaszka liściowa ma owalny lub odwrotnie jajowaty kształt. Mierzy 6–12 cm długości oraz 2,5–7,5 cm szerokości, jest falowana na brzegu, ma klinową lub ostrokątną nasadę i spiczasty wierzchołek. Ogonek liściowy jest nagi i ma 4–12 mm długości.
- Kwiaty
- Podobne jak w przypadku buka pospolitego.
- Owoce
- Orzechy dorastające do 15–20 mm długości i 10–18 mm średnicy, wystające z brązowych miseczek mierzących 15–20 mm średnicy.
Biologia i ekologia
Rośnie w lasach mieszanych lub zrzucających liście. Występuje na wysokości do 1000 m n.p.m. Kwitnie od kwietnia do czerwca, natomiast owoce dojrzewają od września do października.
Zmienność
W obrębie tego gatunku oprócz podgatunku nominatywnego wyróżniono jeden podgatunek:
- Fagus grandifolia subsp. mexicana (Martínez) A.E.Murray – występuje w Meksyku; w stanach Tamaulipas, Hidalgo i Puebla.
Zastosowanie
Dawniej gatunek ten był stosowany w medycynie tradycyjnej jako środek na odrobaczanie czy w leczeniu zaburzeń serca. Obecnie bywa uprawiany. Ponadto ma zastosowanie jako surowiec drzewny.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-08-20] (ang.).
- 1 2 3 Fagus grandifolia Ehrh.. The Plant List. [dostęp 2017-08-20]. (ang.).
- ↑ Fagus grandifolia, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- 1 2 3 Discover Life: Point Map of Fagus grandifolia. Encyclopedia of Life. [dostęp 2017-08-20]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Fagus grandiflora. Plantes & botanique. [dostęp 2017-08-20]. (fr.).
- 1 2 3 4 Taxon: Fagus grandifolia Ehrh.. U.S. National Plant Germplasm System. [dostęp 2017-08-20]. (ang.).
- ↑ Fagus grandifolia Ehrh. / American Beech. NatureServe. [dostęp 2017-08-20]. (ang.).
- ↑ Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
- ↑ Taxon: Fagus grandifolia Ehrh. subsp. mexicana (Martínez) A. E. Murray. U.S. National Plant Germplasm System. [dostęp 2017-08-20]. (ang.).
- EoL: 1143553
- Flora of North America: 233500645
- GBIF: 2882274
- identyfikator iNaturalist: 49202
- IPNI: 295597-1
- ITIS: 19462
- NCBI: 60423
- Plant Finder: 280709
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-83824
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:295597-1
- identyfikator Tropicos: 13100023
- USDA PLANTS: FAGR