Boczniak topolowy

Boczniak topolowy
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	boczniakowate
Rodzaj	boczniak
Gatunek	boczniak topolowy
	Nazwa systematyczna
	Pleurotus calyptratus (Lindblad ex Fr.) Sacc.; Syll. fung. (Abellini) 5: 341 (1887)

Boczniak topolowy (Pleurotus calyptratus (Lindblad ex Fr.) Sacc.) – gatunek grzybów z rodziny boczniakowatych (Pleurotaceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pleurotus, Pleurotaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozowali w 1857 r. Matts Adolf Lindblad i Elias Fries nadając mu nazwę Agaricus calyptratus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1887 r. P.A. Saccardo, przenosząc go do rodzaju Pleurotus.

Synonimy:.

Agaricus calyptratus Lindblad ex Fr. 1857
Dendrosarcus calyptratus (Lindblad ex Fr.) Kuntze 1898
Pleurotus djamor f. calyptratus (Lindblad ex Fr.) R.H. Petersen 2002
Tectella calyptrata (Lindblad ex Fr.) Singer 1943

Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 1999 r, wcześniej gatunek ten opisywany był jako boczniak osłonowy.

Morfologia

Kapelusz

O średnicy 3–10 cm, półkulisty, muszlowaty lub nerkowaty, do podłoża przyrośnięty bokiem. Powierzchnia gładka, lekko błyszcząca, często do połowy promieniście pomarszczona. W stanie suchym białokremowa, w stanie wilgotnym blado szarobrązowa lub szara. Brzeg podwinięty, często ze zwisającymi resztkami osłony (zwłaszcza u młodych okazów).

Blaszki

Średnio gęste, o szerokości 4-6 mm, białe, u starszych i wyschniętych osobników żółte.

Trzon

Szczątkowy.

Miąższ

Białawy i niezmieniający barwy po uszkodzeniu. Smak słodkawy, zapach przyjemny.

Cechy mikroskopowe

System strzępkowy dimityczny. Strzępki generatywne o średnicy 2–16 μm, ze sprzążkami, cienkościenne, prawie cylindryczne lub wrzecionowate, o długości 30–180 μm, rozgałęzione pod prostym kątem. Strzępki szkieletowe o długości do 600 μm i średnicy 3–6 μm u podstawy, cienkościenne. Powierzchnia kapelusza kutnerowata, pokryta cienkościennymi strzępkami o średnicy 2–4 μm i długości do 70 μm.

Zarodniki o rozmiarach 9–11 × 3,8–4,5 μm (Pilat podaje 12–15 × 4–5 μm), nioeamyloidalne. Podstawki 24–33 × 8–8,5 μm (według Pilata 27–36 × 6 μm), z czterema sterygmami. Bazydioli brak. Subhymenium wąskie, zbudowane ze splecionych strzępek o szerokości 2–3 μm. Cheilocystydy o rozmiarach 18–40 × 5–10 μm, maczugowate lub nabrzmiałe w środku ze smukłą wypustką o długości 7 μm, na szczycie zakończoną główką o średnicy o rozmiarach 1,5–3 μm. Pleurocystyd brak.

Występowanie i siedlisko

Opisano występowanie boczniaka topolowego tylko w niektórych krajach Europy. Na terenie Polski w piśmiennictwie naukowym podano kilka stanowisk. Więcej stanowisk (i bardziej aktualnych) podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek wymierający. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Szwecji i Finlandii.

Wymienione w polskim piśmiennictwie naukowym okazy boczniaka topolowego rosły w lesie lub wzdłuż miejskich ulic, głównie na topoli osice, rzadziej na jarząbie pospolitym, w internetowym atlasie grzybów głównie na obumarłych topolach, czasami na niezidentyfikowanym drzewie liściastym, na Węgrzech na brzozach i jesionach.

Znaczenie

Saprotrof. Grzyb jadalny.

Gatunki podobne

Najbardziej podobny jest boczniak białożółty (Pleurotus dryinus). Odróżnia się pokrytą łuskami lub włókienkami powierzchnią kapelusza.

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum. [dostęp 2017-11-15]. (ang.).
↑ Species Fungorum. [dostęp 2017-11-15]. (ang.).
1 2 3 4 5 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
1 2 3 4 5 6 A. Dermek: Grzyby znane i mniej znane. Warszawa: PWRiL, 1988. ISBN 83-09-01196-2.
1 2 Mycobank. Pleurotus calyptratus. [dostęp 2017-11-15].
↑ Discover Life Maps. [dostęp 2017-11-15].
1 2 Aktualne stanowiska boczniaka topolowego w Polsce. [dostęp 2017-11-15].
↑ Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
↑ Pleurotus calyptratus – Fátyolos laskagomba. [dostęp 2017-11-15].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum. [dostęp 2017-11-15]. (ang.).

[sf-2] Species Fungorum. [dostęp 2017-11-15]. (ang.).

[checklist-3] 1 2 3 4 5 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.

[dermek-4] 1 2 3 4 5 6 A. Dermek: Grzyby znane i mniej znane. Warszawa: PWRiL, 1988. ISBN 83-09-01196-2.

[mycobank-5] 1 2 Mycobank. Pleurotus calyptratus. [dostęp 2017-11-15].

[6] Discover Life Maps. [dostęp 2017-11-15].

[atlas-7] 1 2 Aktualne stanowiska boczniaka topolowego w Polsce. [dostęp 2017-11-15].

[8] Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

[9] Pleurotus calyptratus – Fátyolos laskagomba. [dostęp 2017-11-15].