Kryształy biksbitu, długość: 1,7 cm. | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Inne nazwy |
czerwony beryl |
|---|---|
| Skład chemiczny |
krzemian berylu glinu, Be |
| Twardość w skali Mohsa |
7,5–8 |
| Przełam |
muszlowy lub podmuszlowy |
| Łupliwość |
niewyraźna |
| Układ krystalograficzny | |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy |
| Gęstość minerału |
4,95 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
agrestowoczerwona, karminowa, szkarłatna |
| Rysa |
biała |
| Połysk |
szklisty |
| Współczynnik załamania |
nω = 1,572–1,580; nε = 1,564–1,570 |
Biksbit, czerwony beryl – minerał, agrestowoczerwona, przezroczysta odmiana berylu.
Charakterystyka
Właściwości
- wpływ jonów manganu powoduje intensywne, różowoczerwone zabarwienie tzw. czerwień agrestowa
- kryształy mogą osiągać długość do 5 cm
- kryształy są małe, lekko mętnawe i trochę spękane
- na stosunkowo słaby szklisty połysk i brak ognia wpływ mają niskie współczynniki załamania światła oraz niska dyspersja berylu; ceniona jest jego barwa
- słupy sześcioboczne i dwuścian podstawowy to najczęstsze formy berylu, podwójne piramidy występują rzadziej. Beryl zazwyczaj występuje jako pojedyncze kryształy, ale czasem tworzy skupienia w formie pręcików
- krystalizuje w układzie heksagonalnym
- wykazuje dwójłomność na poziomie Δ=0,004-0,007
- pleochroizm: fioletowo-czerwony / pomarańczowo-czerwony.
Zastosowanie
- Cenny kamień jubilerski – posiada szklisty połysk co w przypadku wyższej czystości przekłada się na imponujący efekt brylancji. Dlatego często przeprowadza się fasetowy szlif berylu, aby uwypuklić jego blask i zachwycający kolor. W przypadku mniej czystych odmian wykorzystuje się natomiast szlif kaboszonowy.
- Kolekcjonerzy minerałów poszukują biksbitu ze względu na jego bardzo regularne słupkowe kryształy, często stanowi on większą wartość niż dla jubilerów.
Powstawanie i występowanie
Występuje w krzemionkowych skałach wulkanicznych (ryolitach). Proces krystalizacji biksbitu zachodzi w warunkach niskiego ciśnienia i wysokiej temperatury, w obszarach porowatych blisko magmy, wzdłuż pęknięć i ubytków skał. Współwystępuje z hematytem, topazem, spessartynem, granatem i ortoklazem, bixbyitem.
Miejsce występowania
Został odkryty w Górach Thomas w stanie Utah w USA. Ponadto występuje w Nowym Meksyku.
Historia
Minerał został odkryty w roku 1904 przez Maynarda Bixby'ego (1853–1935) w Maynard’s Mine w stanie Utah w USA, w złożach manganu. Bixby był górnikiem i dostawcą minerałów z Salt Lake City. W 1912 r. niemiecki mineralog Alfred Eppler na jego cześć nadał minerałowi nazwę „bixbit”. Później jego nazwa została zmieniona na „czerwony beryl”, aby uniknąć pomyłek z minerałem o podobnej nazwie, „bixbyite” (Mn
2O
3), który również został nazwany na cześć Bixby’ego.
W 1958 roku w górach Wah Wah, w pasmie Gór Thomas, Lamar Hodges odkrył czerwone kryształy biksbitu jubilerskiej jakości podczas poszukiwań uranu. Rodzina Hodgesa zakupiła teren i założyła kopalnię, która stała się znana jako „Ruby Violet claims”. W 1967 roku Hodges sprzedał kopalnię rodzinie Harris za 8000 dolarów. Wydobycie rosło, osiągając maksymalną produkcję około 2000 ton rudy rocznie na początku lat 1990.
- Przykłady biksbitów
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Red Beryl, [w:] Mindat.org, Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2023-11-16] (ang.).
- 1 2 3 4 Krystyna Wołkowicz, Biksbit [online], Państwowy Instytut Geologiczny – PIB, 7 stycznia 2015 [dostęp 2023-11-16].
- 1 2 3 4 Jerzy Głowacki, Beryl i jego szlachetne odmiany: szmaragd, akwamaryn, morganit, heliodor, bixbit [online], paskonikstronik.blogspot.com, 5 maja 2020 [dostęp 2023-11-16].
- 1 2 Biksbit – właściwości – Wiadomości Jubilerskie [online], 3 lutego 2017 [dostęp 2023-11-03].
- 1 2 3 Biksbit – występowanie [online], Wiadomości Jubilerskie, 3 lutego 2017 [dostęp 2023-11-03].
- 1 2 3 Biksbit – historia [online], Wiadomości Jubilerskie, 3 lutego 2017 [dostęp 2023-11-03].