Topaz – minerał z gromady krzemianów, rozpowszechniony w wielu rejonach świata.

Nazwa pochodzi od gr. τοπάζιος (topázios) = poszukiwać lub od sanskryckiego słowa topas = ogień, co nawiązuje do pomarańczowo-złotej barwy i blasku szlachetnych odmian tego minerału.

Właściwości

Kryształy topazów zbudowane są z zawierającego fluor krzemianu glinu. Rzadko jest silnie zabarwiony, najczęściej przyjmuje kolor żółty z czerwonawym odcieniem, a najbardziej cenione są kamienie o barwie od różowej do pomarańczowej. Nadawać odcień mogą domieszki żelaza i chromu.

Topaz wykształca kryształy pręcikowe lub słupkowe, wrosłe lub narosłe, w skupieniach ziarnistych, promienistych lub zbitych. Zdarzają się okazy o masie do kilkuset kilogramów.

Niektóre odmiany topazów mogą utracić swoją barwę wskutek wystawienia na światło słoneczne. Bezbarwne topazy po naświetleniu mogą uzyskać niebieska barwę, uzyskane w ten sposób okazy przedstawiają jednak niewielką wartość i mogą blednąć z czasem. Dobra łupliwość topazów może utrudniać jubilerom obróbkę kamieni.

Występowanie

Topazy wykształcają się w druzach pegmatytowych, metasomatytach pneumatolitycznych i hydrotermalnych, zwłaszcza w grejzenach. Współwystępuje m.in. z kwarcem, turmalinem, kaseterytem, fluorytem i berylem.

Wystąpienia topazów stwierdzono m.in. w Thomas Range w Stanach Zjednoczonych, na Uralu w Rosji i w okolicach Schneckenstein w Saksonii, w Niemczech.

Galeria

Przypisy