Kobieta z ludu Biak | |
| Populacja |
80 tys. |
|---|---|
| Miejsce zamieszkania | |
| Język | |
| Religia | |
| Grupa | |
Biak lub Biak-Numfoor (indonez. orang Biak) – grupa etniczna z indonezyjskiej prowincji Papua. Zamieszkują północno-zachodnie wybrzeże Nowej Gwinei, wyspy Biak, Numfoor, Yapen i inne wyspy w Zatoce Cenderawasih oraz północno-wschodniej części Moluków (wyspy Gebe, Ayu itp.). Ich populacja wynosi 80 tys. osób.
Posługują się własnym językiem biak (biak-numfoor) z rodziny austronezyjskiej. W użyciu jest również lokalny malajski, a w mniejszym zakresie język indonezyjski. W mieście Biak dominującą rolę odgrywa malajski, zwłaszcza u młodszego pokolenia.
Tradycyjnie zajmują się rybołówstwem, żeglarstwem, rzemiosłem morskim i handlem. Uprawia się kolokazję jadalną, maniok i słodkie ziemniaki. Duże znaczenie ma też sago.
Wyznają protestantyzm. Dawniej znajdowali się pod wpływem kulturowym ludu Tidore, a w okresie kolonialnym mieli dobry dostęp do zachodniej edukacji. Sterowali stosunkami handlowymi w północno-zachodniej Nowej Gwinei. Rozpowszechnili język biak jako język handlowy na zachodnim i północnym wybrzeżu Ptasiej Głowy, na wyspach Raja Ampat i we wschodnich Molukach. Byli znani z piractwa. Pod wpływem kontaktów handlowych z Tidore i późniejszej administracji holenderskiej zakorzenił się wśród nich język malajski.
Organizacja społeczna opiera się na patrylinearnym systemie pokrewieństwa. Funkcjonuje system klanów (kéret). Panuje egzogamia, czyli zwyczaj zawierania małżeństw poza własną grupą bądź wsią.
Przypisy
- ↑ M. J. Melalatoa: Ensiklopedi suku bangsa di Indonesia Jilid A–K. Jakarta: Direktorat Jenderal Kebudayaan, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, 1995, s. 169–171. OCLC 1027454469. [dostęp 2022-08-03]. (indonez.).
- 1 2 3 4 5 6 Michaił Anatoljewicz Czlenow: Biak. W: Walerij Aleksandrowicz Tiszkow (red.): Narody i rieligii mira: encykłopiedija. Moskwa: Bolszaja rossijskaja encykłopiedija, 1998, s. 97. ISBN 978-5-85270-155-8. OCLC 40821169. (ros.).
- ↑ Heuvel 2006 ↓, s. 5.
- ↑ Language Documentation Group / Dr W. van den Heuvel: The Biak Language in its cultural context. Faculteit der Letteren, Vrije Universiteit Amsterdam. [dostęp 2023-01-27]. (ang.).
- ↑ Roy Ellen, On the Edge of the Banda Zone: Past and Present in the Social Organization of a Moluccan Trading Network, Honolulu: University of Hawaiʻi Press, 2003, s. 125, ISBN 978-0-8248-4460-8, OCLC 1013937123, JSTOR: j.ctvvmxq8 [dostęp 2022-12-30] (ang.).
- ↑ Christine Berry, Keith Berry: A description of Abun: a west Papuan language of Irian Jaya. Canberra: Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University, 1999, s. 2, seria: Pacific Linguistics B-115. DOI: 10.15144/PL-B115. ISBN 0-85883-482-0. OCLC 38834381. (ang.).
- ↑ Todd A. Diacon, Andrew Strathern, Pamela J. Stewart, Grant Jones, Charles R. Hale: Millennial Countdown in New Guinea. Durham, NC: Duke University Press, 2000, s. 59. OCLC 45809657. (ang.).
- ↑ Heuvel 2007 ↓, s. 329.
- ↑ Heuvel 2006 ↓, s. 4.
Bibliografia
- Wilco van den Heuvel: Biak: description of an Austronesian language of Papua. Utrecht: LOT, 2006, seria: LOT Dissertation Series 138. ISBN 90-78328-10-X. OCLC 1106782756. [dostęp 2023-01-27]. (ang.).
- Wilco van den Heuvel: Grammatical borrowing in Biak. W: Yaron Matras, Jeanette Sakel (red.): Grammatical Borrowing in Cross-Linguistic Perspective. Berlin–New York: Walter de Gruyter, 2007, s. 329–342, seria: Empirical Approaches to Language Typology 38. DOI: 10.1515/9783110199192.329. ISBN 978-3-11-019919-2. OCLC 503443424. (ang.).