Apotomouridae – wymarła rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych, infrarzędu Cucujiformia i nadrodziny czarnuchów. Żyły w kredzie. Przypuszczalnie były melitofagami.

Taksonomia

Takson ten został wprowadzony w 2018 roku przez Tong Bao i Bo Wang z Instytutu Geologii i Paleontologii w Nankinie, Katarzynę S. Walczyńską z Instytutu Oceanografii w Gdyni oraz Samanthę Moody i Jesa Rusta ze Steinmann-Institut für Geologie, Mineralogie und Paläontologie przy Uniwersytecie w Bonn. Obejmuje on dwa monotypowe rodzaje:

• Apotomoura Bao et al., 2018
• Multispinus Bao et al., 2018

Oba rodzaje opisano w tej samej pracy na podstawie inkluzji organicznych w bursztynie birmańskim, odnalezionym w dolinie Hukawng w stanie Kaczin. Pochodzą one sprzed 99 milionów lat, z cenomanu w kredzie.

Autorzy opisu rodziny proponowali umieszczenie w niej również jurajskiego rodzaju Wuhua, w pozycji bazalnej. W 2019 roku Wuhua umieszczony został jednak przez Tong Bao i współpracowników w podrodzinie Praemordellinae w obrębie schylikowatych.

Morfologia

Chrząszcze te osiągały od 1,65 do 2,6 mm długości ciała. Kształt ciała był klinowaty, u okazów w bursztynie w widoku bocznym C-kształtnie podgięty; jego powierzchnię porastały krótkie szczecinki. Pokrojem ciała i budową tylnych nóg przywodzą na myśl schylikowate, ale szczegóły budowy wyróżniają je od innych rodzin czarnuchów.

Głowa była hipognatyczna, duża, silnie spadzista, mniej więcej tak szeroka jak przedtułów, w widoku od przodu okrągława lub trójkątna. Krótkie, nitkowate lub piłkowane czułki zbudowane były z 11 członów i sięgały co najwyżej do połowy długości ciała. Na bokach głowy leżały duże, owalne, całobrzegie oczy złożone o drobnych fasetkach. Aparat gębowy zaopatrzony był w czteroczłonowe głaszczki szczękowe o członie ostatnim nieco rozszerzonym.

Przedplecze było w zarysie nieregularne, z tyłu najszersze, tak szerokie jak nasada pokryw, ku przodowi zaś zwężone. Przedpiersie było krótkie. Powierzchnia całobrzegich, ku tyłowi zwężonych pokryw była pomarszczona i punktowana. Bardzo duże rozmiary osiągało zapiersie. Odnóża były dobrze rozwinięte. Tylna ich para była silna i wydłużona, zaopatrzona w zesklerotyzowane kolce na bokach goleni i przynajmniej na pierwszym członie stóp. Tak jak u innych czarnuchów liczba członów stóp wynosiła cztery w przypadku tylnej pary odnóży i pięć w przypadku par pozostałych. Pazurki były niewielkich rozmiarów i pozbawione modyfikacji.

Odwłok wyróżniał się uwstecznionym pygidium i obecnością zesklerotyzowanych kolców na tylnych krawędziach sternitów od pierwszego do czwartego. Łącznie widocznych było na spodzie odwłoka pięć sternitów (wentrytów).

Paleoekologia

Na podstawie cech budowy przypuszcza się, że Apotomouridae żerowały na pyłku kwiatowym (melitofagia), podobnie jak ich współcześni krewniacy z rodzin schylikowatych i wachlarzykowatych.

Przypisy