ks. Antoni Matejkiewicz (1931) | |
| Kraj działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
1 stycznia 1886 |
| Data i miejsce śmierci |
17 listopada 1970 |
| Wyznanie | |
| Kościół | |
| Prezbiterat |
1909 |
| Odznaczenia | |
Antoni Matejkiewicz (ur. 1 stycznia 1886 w Pogorzanach, zm. 17 listopada 1970 tamże) – polski duchowny, działacz oświatowy, dziekan Wojska Polskiego.
Życiorys
Urodził się jako najstarszy z dziesięciorga dzieci Andrzeja Matejkiewicza i Ludwiki z d. Śliwa. W latach 1892–1897 uczęszczał do czteroklasowej szkoły ludowej w Szczyrzycu. Dalszą naukę, w latach 1897–1905, pobierał w Gimnazjum św. Jacka w Krakowie, w którym w 1905 złożył egzamin dojrzałości. W 1905 wstąpił do Archidiecezjalnego Seminarium Duchownego we Lwowie, które ukończył i w 1909 uzyskał święcenia kapłańskie. W latach 1909–1913 był wikariuszem i katechetą w parafii Horodenka, w archidiecezji lwowskiej. Następnie pełnił obowiązki proboszcza parafii w Zadwórzu k. Lwowa. W 1914 został powołany jako kapelan do armii austro-węgierskiej; do 1917 pełnił służbę przy Szpitalu Wojskowym nr II w Stanisławowie, a następnie przy komendzie powiatowej w Miechowie i przy Szpitalu Epidemiologicznym w Kielcach. W 1916 został odznaczony Krzyżem Zasługi dla Duchownych Wojskowych. 1 listopada 1918 ks. Matejkiewicz wystąpił z armii austro-węgierskiej i wstąpił do Wojska Polskiego.
Od 1 listopada do 20 lutego 1919 odbywał służbę w randze starszego kapelana garnizonu kieleckiego (odpowiednik majora), a od 1921 – jako szef duszpasterstwa przy Dowództwie Okręgu Generalnego „Kielce” w Kielcach (później przemianowany na Dowództwo Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu). 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu dziekana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 9. lokatą w duchowieństwie wojskowym wyznania katolickiego.
Od 1923 pełnił służbę na stanowisku szefa duszpasterstwa wyznania rzymskokatolickiego w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu. Z dniem 15 grudnia 1929 roku został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie na stanowisko dziekana katolickiego. Był projektodawcą odbudowy Kościoła Garnizonowego w Brześciu oraz był zaangażowany w przebudowę kościoła Klarysek we Lwowie. Do historii przeszedł jako jeden z pionierów spółdzielczości wojskowej. Na stanowisku szefa duszpasterstwa Okręgu Korpusu Nr VI pozostał do 1939.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku pozostał we Lwowie i wziął udział w obronie miasta. Następnie zamieszkał z siostrą w Pogorzanach (jej mąż zginął w Katyniu). Pracowała ona jako nauczycielka w Szkole Podstawowej w Szczyrzycu (którego Pogorzany były przysiółkiem). Tam ks. Matejkiewicz brał udział w tajnym nauczaniu, którego był inicjatorem i gorącym orędownikiem. Ks. Matejkiewicz stał także na czele Komitetu Budowy Szkoły w Szczyrzycu (nowy budynek został otwarty w 1948). Od powstania Związku Szczyrzyczan w 1926 ks. Matejkiewicz był także jego prezesem.
Po wojnie pozostał w Szczyrzycu, gdzie zaangażował się w założenie Prywatnego Liceum i Gimnazjum oo. Cystersów oraz organizację gimnazjalnej (następnie parafialnej) orkiestry.
Zmarł 17 listopada 1970 w Pogorzanach i został pochowany na cmentarzu parafialnym w Szczyrzycu (sektor 1-17-2).
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 28 kwietnia 1926 „za wybitną działalność obywatelską i kulturalno-oświatową w województwach wschodnich”
- Złoty Krzyż Zasługi po raz pierwszy 19 marca 1937 „za zasługi na polu pracy kulturalno-oświatowej w wojsku”)
- Złoty Krzyż Zasługi po raz drugi
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- Pro Ecclesia et Pontifice (Stolica Apostolska)
- Krzyż Zasługi dla Duchownych Wojskowych – 1916
Upamiętnienie
Z okazji stuletniej rocznicy urodzin, 8 czerwca 1986 przy wejściu do kościoła w Szczyrzycu została wmurowana pamiątkowa tablica ku czci ks. pułkownika Antoniego Matejkiewicza.
Przypisy
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 189, sprostowano datę urodzenia ks. Antoniego Matejkiewicza z 11 stycznia 1886 roku na 1 stycznia 1886 roku.
- ↑ Wykaz duchowieństwa 1930 ↓, s. 34 tu podano, że został wyświęcony w 1910 roku.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 405.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 110, 1425.
- 1 2 3 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 839.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 218.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 405, 897.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 405.
- ↑ J. Sroka, Brześć nad Bugiem, Dzieje miasta i twierdzy, s. 119–120, wg autora ks. Matejkiewicz 1 września 1939 został mianowany „Dziekanem Generalnym Wojska Polskiego przy Naczelnym Wodzu”, lecz takiego stanowiska w Wojsku Polskim nie było. Delegatem biskupa polowego WP w Kwaterze Głównej Naczelnego Wodza był ks. dziekan Stanisław Sinkowski.
- ↑ Cmentarz parafialny w Szczyrzycu - wyszukiwarka osób pochowanych [online], szczyrzyc.grobonet.com [dostęp 2023-02-14].
- ↑ M.P. z 1926 r. nr 99, poz. 294.
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 96.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 19 marca 1937 roku, s. 3.
- 1 2 Wykaz duchowieństwa 1930 ↓, s. 27.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2018-03-22].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Wykaz duchowieństwa wojskowego oraz parafii, kościołów i kaplic wojskowych wyznania katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej na 1930 r. Warszawa: Polowa Kuria Biskupia, 1930.
- Ks. Paweł Biel: Ks. pułkownik Antoni Matejkiewicz. Kapłan – żołnierz – Szczyrzyczanin, Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Szczyrzyckiej, Doliny Stradomki i Grodziska. Szczyrzyc, 2009. ISBN 978-83-7631-074-9.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia w archiwum NAC na których pojawia się ks. Matejkiewicz: Uroczystość wyświęcenia nowo obranego opata klasztoru oo. cystersów w Szczyrzycu Benedykta Birosa (1937), Zjazd przedstawicieli Związku Rewizyjnego Spółdzielni Wojskowych w sali kasyna oficerskiego w Warszawie (1931)