Stanisław Sinkowski
dziekan
Data i miejsce urodzenia

3 stycznia 1890
Sanoczek

Data i miejsce śmierci

20 października 1942
Perth

Przebieg służby
Lata służby

1917–1940

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

I Korpus Polski

Stanowiska

szef służby duszpasterskiej

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia

Stanisław Sinkowski (ur. 3 stycznia 1890 w Sanoczku, zm. 20 października 1942 w Perth) – polski duchowny rzymskokatolicki, dziekan Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 3 stycznia 1890 w Sanoczku, w rodzinie Jana, nauczyciela ludowego, i Agnieszki z Chowańców. W 1909 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Karol Friser, Jakub Mikoś, Władysław Owoc, Jan Scherff, Zygmunt Wrześniowski, Karol Zaleski). W trakcie nauki szkolnej zamieszkiwał z matką przy ulicy Rylskich. Następnie studiował teologię w Seminarium Duchownym w Przemyślu. Będąc klerykiem wprowadził akcję niepodległościową w podprzemyskich wsiach będących pod wpływami ruskimi: Kuńkowce (przez trzy lata) i Ostrów, organizował koła amatorskie, przedstawienia, odczyty i naukę musztry. 29 czerwca 1913 przyjął święcenia kapłańskie w Przemyślu. Od 1913 do czerwca 1917 posługiwał jako wikariusz i zastępca katechety w różnych miejscowościach. Pod koniec 1913 został przeniesiony z Odrzykonia do parafii w Dębowcu, stamtąd w 1915 do Golcowej, następnie pod koniec 1916 do Jasienia.

Podczas I wojny światowej na wiosnę 1917 został mianowany kapelanem rezerwowym c. i k. armii pełniąc wówczas służbę w powiatowej komendzie uzupełniającej obrony krajowej w Sanoku. 1 lipca 1917 został powołany do wojskowej służby duszpasterskiej w c. i k. armii w charakterze kapelana polowego (niem. feldsuperior) w Przemyślu do 30 sierpnia 1917. Od 1 września 1917 do 27 października 1918 służył w batalionie zapasowym 90 pułku piechoty w Jiczynie. Był kapelanem w szpitalach polowych (malarycznych) w okręgu Litomierzyce na terenie Czech. Od sierpnia 1918 działał w konspiracji polskiej w ramach 90 pułku będąc odpowiedzialnym za magazyn wojskowy. Według stanu ewidencji armii z 1918 przebywał wtedy w Jasieniu.

W październiku 1918 w Jarosławiu uczestniczył w przekształcaniu batalionu zapasowego 90 pułku piechoty w Jiczynie na oddział Wojska Polskiego, późniejszy 14 pułk piechoty. W szeregach tego pułku wyruszył na front polsko-ukraiński. Od 1 listopada 1918 pełnił funkcję kapelana grupy „Lubaczów”. W grudniu 1918 z 3 kompanią podczas walk pod Lubaczowem szedł w tyralierze z atakującymi żołnierzami, opatrywał i wynosił rannych, pomagał strzelającym, wygłaszał przemówienia zagrzewając żołnierzy do walki i służył jako kapłan. Jako kapelan 14 pp walczył na wojnie z bolszewikami. Wyróżnił się w walkach, w pierwszej linii nad Sanem. Koło stacji kolejowej Białokorowicze konno udał się do oddziału atakującego, aby żołnierzom dodać animuszu. Dwukrotnie był przedstawiany do odznaczenia Orderem Virtuti Militari (za walki w 1918 i w 1920 roku), który otrzymał w 1921 roku. Od 15 lipca 1921 roku był kapelanem Garnizonu Starogard, od września tego roku w stopniu starszego kapelana (major) ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919, został mianowany proboszczem Syberyjskiej Dywizji Piechoty. 15 listopada 1923 objął stanowisko kierownika Rejonu Duszpasterstwa Toruń i proboszcza kościoła pw. św. Katarzyny, a z dniem 15 sierpnia 1924 – kierownika Rejonu Duszpasterstwa Katowice-Oświęcim i proboszcza parafii garnizonowej w Katowicach. Tam w latach 1930–1933 zbudował kościół garnizonowy św. Kazimierza Królewicza. 2 grudnia 1930 roku został mianowany na stopień proboszcza ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 i 4. lokatą w duchowieństwie wojskowym wyznania rzymskokatolickiego. W czerwcu 1934 został przeniesiony na stanowisko szefa duszpasterstwa Okręgu Korpusu Nr VIII w Toruniu. Na stopień dziekana został mianowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 i 2. lokatą w duchowieństwie wojskowym wyznania rzymskokatolickiego.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 był delegatem biskupa polowego WP Józefa Gawliny w Kwaterze Głównej Naczelnego Wodza. Po kampanii wrześniowej został internowany w Rumunii, w obozie Babadag. Później w Polskich Siłach Zbrojnych w Anglii. Od lutego 1942 był szefem duszpasterstwa I Korpusu Polskiego. Zmarł 20 października 1942 w szkockim Perth w Wielkiej Brytanii i został pochowany na tamtejszym cmentarzu Wellshill.

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ W ewidencji wojskowych C. K. Armii był określany w języku niemieckim jako „Stanislaus Sinkowski”.
  2. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 1.
  3. ↑ CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1901/1902 (zespół 7, sygn. 29). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 137.
  4. 1 2 CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1908/1909 (zespół 7, sygn. 48). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 860.
  5. ↑ XXVIII. Sprawozdanie Dyrektora C. K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1908/9. Sanok: Fundusz Naukowy, 1909, s. 54.
  6. ↑ Kronika. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 135 z 17 czerwca 1909.
  7. ↑ Sprawozdanie jubileuszowe z działalności Państwowego Gimnazjum w Sanoku w latach 1888 – 1938 wydane z okazji Wielkiego Zjazdu Wychowawców i Wychowanków Zakładu w 50 rocznicę pierwszego egzaminu dojrzałości. Lwów: Drukarnia Urzędnicza we Lwowie, 1938, s. 47.
  8. ↑ Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2016-03-22].
  9. ↑ Zmiany na stanowiskach i urzędach duchownych. „Kronika Dyecezyi Przemyskiej”. 1, styczeń 1914.
  10. ↑ Zmiany na stanowiskach i urzędach duchownych. „Kronika Dyecezyi Przemyskiej”. 6, s. 97, 1915.
  11. ↑ Zmiany na stanowiskach i urzędach duchownych. „Kronika Dyecezyi Przemyskiej”. 11-12, s. 152, listopad-grudzień 1916.
  12. ↑ Kronika. Mianowania w c. i k armii. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 102 z 5 maja 1917.
  13. ↑ Zmiany na stanowiskach i urzędach duchownych. „Kronika Dyecezyi Przemyskiej”. 7-8, s. 128, lipiec-sierpień 1917.
  14. ↑ Ranglisten des Kaiserlichen und Königlichen Heeres 1918. Wiedeń: 1918, s. 1651.
  15. ↑ Rozkazy Ministra Spraw Wojskowych. 1550. „Dziennik Rozkazów Wojskowych”. Nr 48, s. 1143, 3 maja 1919.
  16. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1426.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1297.
  18. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1421.
  19. ↑ Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 5 września 1924 r., Nr 90, s. 509.
  20. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1293.
  21. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 840.
  22. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 898.
  23. ↑ Kolekcja ↓, s. 4.
  24. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 3 grudnia 1930 roku, s. 341.
  25. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 406.
  26. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 22 grudnia 1934 roku, s. 272.
  27. ↑ Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 469.
  28. ↑ Awanse w wojsku. „Słowo Pomorskie”. Nr 67, s. 9, 22 marca 1939.
  29. ↑ Rezmer 1993 ↓, s. 60.
  30. ↑ Kapłani zmarli. „Kronika Dyecezyi Przemyskiej O.Ł.”. Z. 5/7, s. 107, 1947.
  31. ↑ Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na obczyźnie w latach 1939-1945. Londyn: Instytut Historyczny im. Gen. Sikorskiego, 1952, s. 33.
  32. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 27 grudnia 1921, s. 1723.
  33. ↑ M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 96.
  34. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 19 marca 1937, s. 3.
  35. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 3.
  36. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 11 listopada 1932, s. 389.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.