Adolf Wojciechowski
Data i miejsce urodzenia

26 czerwca 1886
Jelizawetgrad

Data i miejsce śmierci

1945?
Lipsk

Docent nauk medycznych
Specjalność: chirurgia
Alma Mater

Uniwersytet w Odessie (?),
Uniwersytet w Würzburgu

praca naukowa, dydaktyczna i kliniczna
Akademia

Medyczna w Warszawie

Klinika

Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby

Odznaczenia

Adolf Wojciechowski (ur. 26 czerwca 1886 w Jelizawetgradzie, zm. 1945? w Lipsku) – polski lekarz pochodzenia niemieckiego, specjalista w zakresie chirurgii, transplantologii, ortopedii (jeden z twórców warszawskiej szkoły ortopedycznej), profesor Akademii Medycznej w Warszawie, prezes Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego.

Życiorys

Adolf Wojciechowski urodził się w Jelizawetgradzie na Ukrainie w rodzinie lekarskiej. Studiował medycynę w Odessie i Niemczech (Uniwersytet w Würzburgu). Po ukończeniu studiów (1910) od roku 1911 był asystentem w Katedrze Anatomii Topograficznej i Chirurgii Operacyjnej na Uniwersytecie Moskiewskim; w latach 1912–1914 był równocześnie kierownikiem Kliniki Chirurgicznej Moskiewskiego Żeńskiego Zakładu Lekarskiego (wchodzącej również w skład Uniwersytetu Moskiewskiego).

W roku 1914 został lekarzem oddziału opatrunkowego II Dywizji Strzelców Syberyjskich. Po zakończeniu wojny, od odzyskania niepodległości Polski mieszkał w Warszawie. W latach 1914–1926 był starszym asystentem, a w latach 1926–1931 – docentem w I Klinice Chirurgicznej Wydziału Lekarskiego warszawskiej Akademii Medycznej.

Od roku 1929 dodatkowo prowadził wykłady w Akademii Wychowania Fizycznego (przedmiot: mechanika ruchów), był ordynatorem oddziału chirurgicznego w I Szpitalu Okręgowym im. Marszałka Józefa Piłsudskiego (1930–1934) i oddziału chirurgicznego Szpitala Ewangelickiego w Warszawie (od lutego 1934). W roku 1937 objął stanowisko kierownika II Katedry i Kliniki Chirurgicznej AM.

Pod kierownictwem Adolfa Wojciechowskiego pracowali m.in. Władysław Ostrowski (torakochirurg), Henryk Levittoux, Stefan Czubalski (urolog), August Jokiel (chirurg i patofizjolog), Stanisław Tokarski (ortopeda).

W czasie II wojny światowej Adolf Wojciechowski przebywał w Warszawie. Uczestniczył w tajnym kształceniu studentów medycyny. Jego niemieckie koneksje nigdy nie doprowadziły do aresztowań, mimo że miał informacje o konspiracyjnej działalności znajomych. Niektórym spośród nich ułatwiał uwolnienie z więzień i obozów koncentracyjnych.

Wyjechał do Niemiec (z żoną – Niemką) w lipcu 1944 roku, niedługo przed Godziną W. Zmarł w Lipsku wkrótce po zakończeniu wojny.

Praca zawodowa

W I Klinice Chirurgicznej Adolf Wojciechowski zajmował się przede wszystkim problemami chirurgii jamy brzusznej (m.in. teoria powstawania torbieli krezkowych, rozwój embrionalny sieci, hodowlą in vitro); opisał metodę sympatektomii okołotętniczej, zajmował się ginekologią (m.in. badania przepływu chłonki w szyjce i trzonie macicy. W kolejnych latach A. Wojciechowski koncentrował się na zagadnieniach chirurgii urazowej (zob. urazy kości i stawów), m.in. problemach kostnienie pozaszkieletowego (zob. też postępujące kostniejące zapalenie mięśni). Szczególnie dużą uwagę zwracał na problemy ortopedii praktycznej (np. nowe metody chirurgii żylaków, zapalenia ropne, medycyna sportowa, chirurgii wojskowej, balneochirurgia).

Polskie Towarzystwo Ortopedyczne i Traumatologiczne

Według gen. prof. Ireneusza Wierzejewskiego, nazywającego ortopedię „najmłodszą córką chirurgii”, rozwój ortopedii w Polsce rozpoczął się w roku 1913 w Poznaniu. W roku 1923 powstała tam pierwsza Katedra Ortopedii – jednostka uniwersytecka z kliniką w Poznańskim Zakładzie Ortopedycznym im. B. Saturnina Gąsiorowskiego. W Warszawie kształcenie lekarzy w dziedzinie ortopedii było prowadzone w tych latach głównie w klinice chirurgicznej kierowanej przez prof. Adolfa Wojciechowskiego.

Kolejnym przełomowym wydarzeniem w historii polskiej ortopedii było założenie w roku 1928 Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego; członkami założycielami byli: Ireneusz Wierzejewski, Michał Grobelski, Henryk Cetkowski, Franciszek Raszeja, Wiktor Dega), a pierwszym prezesem został Ireneusz Wierzejewski (pełnił tę funkcję do śmierci w roku 1930). Już przed pierwszym Zjazdem tego Towarzystwa (Poznań, 17 listopada 1928) ukazał się pierwszy zeszyt nowego specjalistycznego czasopisma – oficjalnego organu PTOiTr „Chirurgja Narządów Ruchu i Ortopedja Polska”. Został wydany pod redakcją Ireneusza Wierzejewskiego i doc. Adolfa Wojciechowskiego.

W okresie międzywojennym kolejnymi prezesami byli Wacław Łapiński (1930–1931), Adolf Wojciechowski (1931–1938) i Adam Gruca (od 1938). Do chwili wybuchu II wojny światowej zorganizowano 5 kolejnych zjazdów naukowych, w tym 3 – w czasie kadencji Adolfa Wojciechowskiego: IV Zjazd – Lwów (1933), V Zjazd – Warszawa (1936), VI Zjazd – Poznań (1938). Na historycznych zdjęciach z VI Zjazdu (udostępnianych przez NAC) znajduje się wielu wybitnych przedstawicieli środowiska, obradujących pod przewodnictwem Adolfa Wojciechowskiego w sali wykładowej Zakładu Anatomii Opisowej Uniwersytetu w Poznaniu (3 kwietnia 1938).

Ordery i odznaczenia

Publikacje

Wybór – autorstwo i współautorstwo według www.google.pl:

  • 1923 – L’étude expérimentale de la sympathectomie périartérielle,
  • 1925 – Sur la culture de l’omentum: (note préliminaire): avec démonstration, Edit. Médicales (wsp. Juliusz Zweibaum),
  • 1927 – Badania nad rozwojem sieci ludzkiej,
  • 1927 – W sprawie nowotworów szczęki górnej (wsp. Leopold Brennejsen),
  • 1931 – W sprawie nauczania anatomii w ramach studium wychowania fizycznego, Przegląd Sportowo-Lekarski,
  • 1933 – Ricerche sperimentali sulla formazione parascheletrica dell’osso: (riassunto), wyd. L. Pozzi,
  • 1933 – Olejki eteryczne jako środki odkażające skórę (wsp. Tadeusz Kawecki),
  • 1934 – Gruźlica chirurgiczna, wyd. Eskulap,
  • 1934 – Zarys leczenia złamań i zwichnięć dla studentów i lekarzy praktyków: Leczenie nieoperacyjne, Część 1,
  • 1935 – Chirurgia a gazy bojowe,
  • 1935 – Uszkodzenia sportowe kobiet (w: Wychowanie Fizyczne Kobiet, Tom 1), Państwowy Urząd W.F. i P.W, Główna Księgarnia Wojskowa,
  • 1935 – Uszkodzenia sportowe u kobiet (wsp. Stanisław Rouppert), Główna Księgarnia Wojskowa,
  • 1936 – Schorzenia części miękkich kończyn,
  • 1936 – Choroby chirurgiczne sieci,
  • 1936 – Leczenie zdrojowiskowe w chirurgii,
  • 1937 – Podręcznik chirurgji: Chirurgja kręgosłupa i kończyn, Część 2 (wsp. Adam Gruca), nakł. Warszawskiej Ajencji Wydawniczej „Delta”,
  • 1937 – Sprawy urazowe kończyn,
  • 1938 – Choroby zużycia,
  • 1938 – Rola cieplicy solankowej w leczeniu schorzeń narządów ruchu i ich następstw,
  • 1938 – Człowiek a maszyna.

Uwagi

  1. ↑ Według prof. Damiana Kusza – Zakład im. Bolesława Saturnina Gąsiorowskiego; na podstawie innych źródeł (Janusz Ludwiczak, Lazarz.pl) można przypuszczać, że Poznańskiemu Zakładowi Ortopedycznemu nadano imię fundatora – Bronisława Gąsiorowskiego (zob. też Ulica Gąsiorowskich w Poznaniu).
  2. ↑ W artykule „Historia Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego” prof. Damian Kusz – Prezes PTOiTr w roku obchodów 100-lecia polskiej ortopedii – zamieścił zbiorowe zdjęcie uczestników I Zjazdu Towarzystwa, w tym współtwórców pierwszego wydania specjalistycznego czasopisma.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Marek Krawczyk: Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby. liversymposium.files.wordpress.com, 2008. [dostęp 2013-09-28]. (pol.).
  2. ↑ Jan Zaorski: Władysław Ostrowski (1897–1949). [w:] Rocznik Towarzystwa Naukowego Warszawskiego [on-line]. mazowsze.hist.pl, 1949. s. 202–205. [dostęp 2013-09-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (pol.).
  3. ↑ Krzysztof Czubalski, Roman Ostatek: Dr med. Stefan Czubalski – ordynator oddziału urologicznego Szpitala Wolskiego w Warszawie. [w:] Urologia Polska (ISSN 0500-7208) 47/3 [on-line]. www.urologiapolska.pl, 1994. [dostęp 2013-09-29]. (pol.).
  4. ↑ Myositis ossificans (skostnienia pozaszkieletowe). [w:] Fizjopedia.pl [on-line]. [dostęp 2016-11-28]. (pol.).
  5. ↑ Damian Kusz i wsp: 100 lat Ortopedii Polskiej (Dni Ortopedyczne, Poznań). [w:] XVIII Polsko-Niemieckie Sympozjum Chirurgów Urazowych i Ortopedów, Poznań [on-line]. 100-latortopedii.pl/, 20–22 czerwca 2013. [dostęp 2016-01-04].
  6. ↑ Janusz Ludwiczak: Spacer po Łazarzu – patroni naszych ulic, Reportaże, Ciekawostki > ulica Gąsiorowskich. lazarz.pl/, 2013-06-02. [dostęp 2013-09-28]. (pol.).
  7. 1 2 3 4 Damian Kusz, Wojciech Marczyński, Andrzej Nowakowski: Historia Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego. [w:] Strona internetowa PTOiTr [on-line]. ptoitr.pl. [dostęp 2016-01-04]. (pol.).
  8. ↑ Zebranie członków Izby Lekarskiej Warszawsko-Białostockiej w Warszawie (1938-03). [w:] Zbiory NAC [on-line]. www.audiovis.nac.gov.pl. [dostęp 2016-11-28]. (pol.).
  9. ↑ M.P. z 1939 r. nr 71, poz. 151 „za zasługi na polu pracy społecznej i zawodowej”.
  10. ↑ „Adolf Wojciechowski”. [w:] Wyszukiwarka books.google.pl [on-line]. google.pl. [dostęp 2013-09-28].
  11. ↑ Adolf Wojciechowski, Badania nad rozwojem sieci ludzkiej, wyd. 1927. [online], polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  12. ↑ Adolf Wojciechowski, Ricerche sperimentali sulla formazione parascheletrica dell’osso: (riassunto), wyd. 1933. [online], polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  13. ↑ Adolf Wojciechowski, Gruźlica chirurgiczna, wyd. 1934. [online], polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  14. ↑ Adolf Wojciechowski, Chirurgja a gazy bojowe, wyd. 1935. [online], polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  15. ↑ Adolf Wojciechowski, Sprawy urazowe kończyn, wyd. 1937. [online], polona.pl [dostęp 2018-09-04].
  16. ↑ Adolf Wojciechowski, Choroby zużycia, wyd. 1938. [online], polona.pl [dostęp 2018-09-04].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.