Michał Grobelski
pseud. „Doktor Zygmunt”
Data i miejsce urodzenia

31 sierpnia 1889
Batkowo

Data i miejsce śmierci

26 stycznia 1971
Bydgoszcz

Specjalność: chirurgia-ortopedia
Alma Mater

Uniwersytet Poznański (1923)

Doktorat

lata 20. XX w. (?)
Uniwersytet Poznański (?)

praca naukowa, dydaktyczna i kliniczna
Uniwersytet

Poznański

Zakład

Ortopedyczny im. Gąsiorowskiego w Poznaniu

Michał Grobelski, pseud. „Doktor Zygmunt” (ur. 31 sierpnia 1889 w Batkowie, pow. Inowrocław, zm. 26 stycznia 1971 w Bydgoszczy) – polski lekarz-ortopeda, jeden z twórców Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego, lekarz wojskowy w czasie powstania wielkopolskiego, wojny polsko-bolszewickiej, III powstania śląskiego i powstania warszawskiego.

Życiorys

Urodził się w roku 1889. Pochodził z Kujaw. Stanisław Iwankiewicz napisał o nim: „… po kądzieli ostatni Piastowicz kujawski, pan na Kaczkowie i rodowym Gniewkowie” (zob. też Władcy Kujaw, Księstwo inowrocławskie, Zabytki w Gniewkowie).

Po studiach medycznych pracował w dziedzinie ortopedii pod kierunkiem prof. Ireneusza Wierzejewskiego. Do grona bezpośrednich wychowanków profesora – pierwszych członków prężnej poznańskiej szkoły naukowej – należeli, poza Michałem Grobelskim, Wiktor Dega, Franciszek Raszeja, Józef Wolszczan (1900–1946) – przyszły twórca Kliniki Ortopedycznej we Wrocławiu i Henryk Cetkowski (1883–1955) – po II wojnie światowej kierownik oddziału ortopedycznego w Gdyni.

Po utworzeniu przez prof. Ireneusza Wierzejewskiego pierwszej w Polsce Katedry Ortopedii w Uniwersytecie Poznańskim (1923) dr Michał Grobelski – uważany za znakomitego operatora – był zastępcą prof. Wierzejewskiego (prymariuszem) w Poznańskim Zakładzie Ortopedycznym im. Gąsiorowskiego (zob. ul. Gąsiorowskich), pełniącym funkcje polikliniki. Zakład liczył w roku 1923 ok. 60 łóżek; należał do towarzystwa „Charitas”.

Pierwszymi asystentami dr Grobelskiego w tym Zakładzie byli Franciszek Raszeja i Wiktor Dega (przyszły wychowawca kolejnych pokoleń „rodziny ortopedycznej”). Asystenci opiekowali się własnymi oddziałami chorych. m.in. prowadzili historie choroby i proponowali sposób leczenia. Początkowo tylko asystowali przy operacjach wykonywanych przez prof. Wierzejewskiego lub dr Grobelskiego, a następnie byli dopuszczani do samodzielnego wykonywania kolejnych zabiegów o rosnącym stopniu trudności. Prof. Dega napisał w roku 1985 m.in.:

Prof. Wierzejewski był nadzwyczajny jako szef. Nie hamował nas w naszej pracy, był wyrozumiały i pełen życzliwości,… […] Dr Grobelski spełniał swe zadania wzorowo, starannie i z wielkim poczuciem sprawiedliwości. Kol. Raszeja był doskonałym współtowarzyszem pracy. […] …nasza współpraca układała się idealnie.

Prof. Ireneusz Wierzejewski i jego wychowankowie – Michał Grobelski, Franciszek Raszeja, Wiktor Dega i Henryk Cetkowski – byli członkami-założycielami Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego, którego akt erekcyjny podpisali 10 listopada 1928. Uczestniczyli również w pierwszym Zjeździe Towarzystwa (Poznań, 17 listopada 1928), na którym Ireneusz Wierzejewski został wybrany na pierwszego prezesa PTOiTr.

Poza działalnością ściśle lekarską Michał Grobelski zajmował się m.in. problemami organizacji opieki nad chorymi dziećmi w Polsce; opublikował np. pracę „Kilka uwag o rozwoju i stanie opieki nad dzieckiem ułomnem zagranicą i u nas”. W Zakładzie Ortopedycznym, borykającym się z trudnościami finansowymi z powodu dewaluacji po I wojnie światowej, był też odpowiedzialny za gospodarkę finansową i administracyjną; zabiegał o gospodarczą samowystarczalność placówki.

Jako lekarz wojskowy pomagał rannym w czasie bitew:

W czasie powstania warszawskiego Michał Grobelski był komendantem punktu opatrunkowego przy ul. Kruczej 12. Po upadku powstania warszawskiego dr Michał Grobelski (w stopniu majora) znalazł się w polskim szpitalu wojskowym w Zeithain, w Stalagu IV-B/H. Do Zeithain przewieziono ok. 1,4 tys. żołnierzy Armii Krajowej, w tym rannych i chorych oraz personel różnych szpitali warszawskich. Naczelnym chirurgiem obozowego szpitala został ppłk dr Tadeusz Bętkowski, a mjr dr Michał Grobelski był konsultantem-ortopedą. Poziom zorganizowanego leczenia budził podziw niemieckich chirurgów, przyjeżdżających z Drezna.

Po II wojnie światowej Michał Grobelski został kierownikiem Oddziału Ortopedii w Szpitalu Wojewódzkim w Bydgoszczy, który Wiktor Dega utworzył w roku 1937. Objął stanowisko zajmowane przez prof. Degę do chwili mobilizacji (koniec sierpnia 1939). Zmarł w Bydgoszczy 26 stycznia 1971 roku.

Uwagi

  1. ↑ Po upadku powstania warszawskiego Stanisław Iwankiewicz przebywał z Michałem Grobelskim w obozie jenieckim – Stalagu w Zeithain. Podając w swoich wspomnieniach informację o pochodzeniu mjr. dr. Michała Grobelskiego wyjaśnił: „…o czym dowiedziałem się od niego już w obozie.”
  2. ↑ Szpital Wojewódzki w Bydgoszczy włączono w roku 1985 do Akademii Medycznej.
  3. ↑ W czasie II wojny światowej Wiktor Dega przebywał w Warszawie, a po zakończeniu wojny wrócił do Poznania.

Przypisy

  1. ↑ Archiwum Państwowe w Poznaniu, e-kartoteka [online], e-kartoteka.net [dostęp 2020-02-09].
  2. 1 2 3 4 Da­mian Kusz, Woj­cie­ch Mar­czyń­ski, An­drze­j No­wa­kow­ski: Historia Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego. [w:] Strona internetowa PTOiTr [on-line]. ptoitr.pl. [dostęp 2016-01-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-31)]. (pol.).
  3. 1 2 26 styczeń: W Bydgoszczy zmarł dr Michał Grobelski (ur. 1889). [w:] Kalendarium kujawskie > styczeń [on-line]. www.inowroclaw.info.pl. [dostęp 2013-09-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-03)].
  4. 1 2 Stanisław Iwankiewicz: Polski szpital wojskowy w Zeithain. www.tlw.waw.pl. [dostęp 2013-09-29]. (pol.).
  5. ↑ Kaczkowo 1939–1945 (Zespół:dworski z XIX w, nr rej.: A/1162/1–2 z 15.06.1985). [w:] Katalog zabytków [on-line]. www.polskiezabytki.pl. [dostęp 2013-09-29]. (pol.).
  6. ↑ Gniewkowo ( gm. Gniewkowo, pow. inowrocławski, kujawsko-pomorskie). [w:] Katalog zabytków [on-line]. www.polskiezabytki.pl. [dostęp 2013-09-29]. (pol.).
  7. 1 2 3 Damian Kusz i wsp.: 100 lat Ortopedii Polskiej (Dni Ortopedyczne, Poznań). [w:] XVIII Polsko-Niemieckie Sympozjum Chirurgów Urazowych i Ortopedów, Poznań [on-line]. 100-latortopedii.pl/, 20-22 czerwca 2013. [dostęp 2016-01-04].
  8. ↑ Józef Wolszczan, founder of the 1st Orthopedic Clinic in Silesia. [w:] Chirurgia narzadów ruchu i ortopedia polska 41:6 [on-line]. www.unboundmedicine.com, 1976. s. 725–729. [dostęp 2013-09-29]. (ang.).
  9. 1 2 3 4 Mariusz Lubecki: Rehabilitacja medyczna w Polsce przed rokiem 1950. Profesor Ireneusz Wierzejewski oraz jego uczniowie – Franciszek Raszeja i Wiktor Dega. [w:] Hygeia Public Health 46(3) [on-line]. www.h-ph.pl, 2011. s. 396–400. [dostęp 2013-09-29]. (pol.).
  10. 1 2 3 Mariusz Lubecki: Rola ośrodków rehabilitacyjno-ortopedycznych w polski modelu rehabilitacji medycznej w drugiej połowie XX wieku. [w:] Rozprawa doktorska, [on-line]. Uniwersytet Medycznyw Poznaniu, 2010. [dostęp 2013-09-30]. (pol.).
  11. 1 2 3 4 5 6 Wiktor Dega: Zapiski do autobiografii (cz. 1). Moja droga życiowa do wiedzy i zawodu. [w:] Kwartalnik Historii Nauki i Techniki r.29 z. 2 [on-line]. www.wiw.pl, 1985. s. 259–322. [dostęp 2013-09-30]. (pol.).
  12. ↑ Michał Grobelski: Kilka uwag o rozwoju i stanie opieki nad dzieckiem ułomnem zagranicą i u nas. Ossowski, 1930. [dostęp 2013-09-30]. (pol.).
  13. 1 2 Fotografia z Polskiego Szpitala Wojskowego w saksońskim Zeithain. Lekarze w baraku 14. Na pryczy dr Zdzisław Januszewski. Stoją od lewej: por. Jan Sawczuk „Knihinicki Jan”, płk dr Leon Strehl „Feliks”, NN, dr Mieczysław Zapolski, dr Marian Kwiatkowski, sanitariusz Józef Osipowicz. Siedzą: dr Stanisław Manczarski, mjr dr Tadeusz Kawecki „Lwowicz”, mjr dr Jan Durko „Dunin”, mjr dr Michał Grobelski „Doktor Zygmunt”. [w:] Muzeum Powstania Warszawskiego [on-line]. www.1944.pl/galerie. [dostęp 2013-09-30]. (pol.).
  14. ↑ Polacy i inni jeńcy. [w:] Strona internetowa Miejsca Pamięci Ehrenhain Zeithain [on-line]. pl.stsg.de. [dostęp 2013-09-30]. (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.