Adolf Marian Czarnota
rotmistrz
Data i miejsce urodzenia

30 marca 1896
Sędziszów

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Charków

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

4 pułk strzelców konnych

Stanowiska

dowódca szwadronu

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia

Adolf Marian Czarnota (ur. 30 marca 1896 w Sędziszowie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – rotmistrz Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 30 marca 1896 w Sędziszowie, w ówczesnym powiecie jędrzejowskim guberni kieleckiej, w rodzinie Antoniego i Walerii z Wiktorów. Do 12 roku życia wychowywał się przy rodzicach i uczył w państwowej szkole rosyjskiej. Po śmierci ojca przeniósł się z matką do Kielc, gdzie pozostawał na utrzymaniu brata. W 1911 wyjechał do Lwowa, do drugiego brata, gdzie uczył się prywatnie i równocześnie uczęszczał do fabryki, w której uczył się budowy maszyn. W 1913 we Lwowie wstąpił do Związku Strzeleckiego.

6 sierpnia 1914 w Krakowie wstąpił do Legionów Polskich. Początkowo pełnił służbę w Komendzie I Brygady Legionów Polskich w charakterze gońca. 1 stycznia 1915, na własną prośbę, został przeniesiony do 1 pułku ułanów i przydzielony do I plutonu 3. szwadronu. 22 listopada 1915 awansował na starszego ułana. Od 6 lutego do 4 kwietnia 1917 był słuchaczem kawaleryjskiego kursu podoficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem dostatecznym. Posiadał wówczas stopień kaprala. Latem tego roku, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Szczypiornie. 14 lipca 1918, po zwolnieniu z obozu, wstąpił do Polskiej Siły Zbrojnej i został przydzielony do 8. kompanii II batalionu. 14 grudnia 1918 został przeniesiony do 9 pułku ułanów w Dębicy. W jego szeregach walczył na wojnie z bolszewikami jako dowódca plutonu w szwadronie karabinów maszynowych. 17 lipca 1919 jako podoficer byłych Legionów Polskich został mianowany z dniem 1 lipca 1919 podporucznikiem w kawalerii. Wyróżnił się 11 sierpnia 1920 w bitwie pod Radziechowem. 27 sierpnia 1920 dowódca 9 puł., major Stefan Jacek Dembiński, we wniosku na odznaczenie Orderem Virtuti Militari napisał:

dnia 11 sierpnia 1920 w bitwie pod Radziechowem i las Antonin 9 puł. atakował w pieszym szyku, frontalnie. Ogień nieprzyjacielski był bardzo silny i posuwanie tyraliery bardzo utrudnione. Na rozkaz wysunięto taczanki przed linię tyraliery. Pod dowództwem ppor. Czarnoty wysuwają się trzy taczanki tuż przed linię nieprzyjacielską i mimo ognia bardzo silnego, zwalczają na odległości 300 m nieprzyjaciela tak skutecznie, że ten w najkrótszym czasie musiał opuścić swoją linię zostawiając jeden karabin maszynowy na miejscu. Tym odważnym czynem spowodował ppor. Czarnota zajęcie Antoninu przy minimalnych własnych stratach.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 9 pułku ułanów. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od dnia 1 czerwca 1919 i 23. lokatą w korpusie oficerów jazdy. 31 marca 1924 prezydent RP Stanisław Wojciechowski nadał mu stopień rotmistrza ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 19. lokatą w korpusie oficerów jazdy. W lutym 1925 został przydzielony z macierzystego pułku do szwadronu pionierów 6 Samodzielnej Brygady Kawalerii na stanowisko dowódcy szwadronu. W sierpniu 1926 został przeniesiony do 6 pułku ułanów, z pozostawieniem na stanowisku dowódcy szwadronu pionierów 6 SBK. 8 grudnia 1928 został przeniesiony do 4 pułku strzelców konnych w Płocku. W marcu 1934 dowodził szwadronem zapasowym pułku. Był członkiem Związku Legionistów Polskich. W marcu 1939 nadal dowodził szwadronem zapasowym i równocześnie pełnił funkcję komendanta Rejonu Przysposobienia Wojskowego Konnego.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 był dowódcą szwadronu gospodarczego 4 psk. Dostał się do niewoli sowieckiej i przebywał w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w Piatichatkach. Od 17 czerwca 2000 spoczywa na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Był żonaty; miał córkę Annę (ur. 14 stycznia 1924) oraz pasierba Mieczysława (ur. 10 stycznia 1921).

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  2. 1 2 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 78.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Kolekcja ↓, s. 4.
  4. 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 3.
  5. 1 2 3 Żołnierze Niepodległości : Czarnota Adolf Marian. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2023-11-01].
  6. 1 2 Kolekcja ↓, s. 3, 4.
  7. ↑ CAW ↓, sygn. I.120.1.125 s. 9.
  8. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 6.
  9. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 80 z 26 lipca 1919, poz. 2715.
  10. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 252.
  11. 1 2 Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 617.
  12. 1 2 Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 559.
  13. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 166.
  14. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 682.
  15. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924, s. 174.
  16. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 604.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 347, w 1928 zajmował 18. lokatę.
  18. ↑ Rocznik oficerów kawalerii 1930 ↓, s. 78, w 1930 zajmował 11. lokatę.
  19. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 148, w 1932 zajmował 5. lokatę.
  20. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 133, w marcu 1939 zajmował 1. lokatę.
  21. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 18 z 17 lutego 1925, s. 79.
  22. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 31 z 9 sierpnia 1926, s. 246.
  23. 1 2 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 295.
  24. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928, s. 341.
  25. 1 2 Rocznik oficerów kawalerii 1930 ↓, s. 44.
  26. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 658.
  27. 1 2 Kolekcja ↓, s. 2.
  28. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 712–713.
  29. ↑ Przemsza-Zieliński 1995 ↓, s. 213.
  30. ↑ Kukawski 2013 ↓, s. 51, 54.
  31. ↑ Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 55.
  32. ↑ Kukawski 2013 ↓, s. 59.
  33. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  34. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  35. ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2023-09-15].
  36. ↑ Księga Jazdy Polskiej 1938 ↓, s. 408.
  37. ↑ Tatara 1929 ↓, s. 31.
  38. ↑ M.P. z 1931 r. nr 111, poz. 163.
  39. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 148.
  40. 1 2 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 133.
  41. ↑ Kolekcja ↓, s. 3, tu rotmistrz Czarnota podał, że posiada Krzyż Walecznych z dwoma okuciami, ale na fotografii widoczny jest krzyż z jednym okuciem.
  42. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938, s. 34.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.