Karol Koźmiński
Maciej Gruszczyński

Karol Koźmiński (ok. 1937)
kapitan artylerii
Data i miejsce urodzenia

21 maja 1888
Rożenek

Data i miejsce śmierci

2 października 1967
Warszawa

Przebieg służby
Lata służby

1915–1934

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie

Formacja

Legiony Polskie

Jednostki

Gabinet Ministra Spraw Wojskowych

Stanowiska

referent

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka

Późniejsza praca

pisarz, dziennikarz, rysownik, ilustrator

Odznaczenia

Karol Koźmiński, znany również jako Karol Poraj-Koźmiński (ur. 21 maja 1888 w Rożenku, zm. 2 października 1967 w Warszawie) – kapitan artylerii Wojska Polskiego, pisarz, dziennikarz, rysownik i ilustrator.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Jana Koźmińskiego h. Poraj (zm. 1910) i Stefanii z Mianowskich (zm. 1936). Miał siostrę Mariannę po mężu Plocer oraz dwóch braci: Jana Ksawerego – artystę malarza i Stanisława – dziennikarza. Uczęszczał do V Gimnazjum rządowego w Warszawie; za udział w strajku szkolnym w 1905 został z niego relegowany. Naukę kontynuował szkole średniej w Piotrkowie Trybunalskim, później studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Studia kontynuował w Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. W 1914 powrócił do Warszawy. 7 sierpnia 1915 wstąpił w szeregi 1 pułku ułanów Legionów Polskich. 7 lipca 1916 został ranny pod Trojanówką i dostał się do rosyjskiej niewoli. Po wybuchu rewolucji październikowej zorganizował w Woroneżu Związek Wojskowy Polaków. Przedostał się na ziemie polskie i uczęszczał do Szkoły Podchorążych w Ostrowi Mazowieckiej. W latach 1918–1920 walczył w obronie Lwowa i w wojnie polsko-bolszewickiej. W uznaniu zasług podczas walk w szeregach Legionów Polskich, POW i PSZ był wielokrotnie odznaczany i nagradzany.

Po 1920 służył w Ministerstwie Spraw Wojskowych. W kwietniu 1928 został przeniesiony z korpusu oficerów artylerii do korpusu oficerów administracji (dział kancelaryjny) w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 27,06 lokatą, z równoczesnym przydziałem do Gabinetu Ministra Spraw Wojskowych na stanowisko referenta. 29 stycznia 1932 roku został mianowany kapitanem ze starszeństwem z 1 stycznia 1932 roku i 2. lokatą w korpusie oficerów administracji (dział kancelaryjny). Od 1932 kierował referatem prasowym tego ministerstwa. Od 1933 przez rok był redaktorem naczelnym Polski Zbrojnej. Z dniem 30 listopada 1933 został przeniesiony w stan nieczynny na okres sześciu miesięcy. W marcu 1934 został przeniesiony z korpusu oficerów administracji do korpusu oficerów artylerii z pozostawieniem na dotychczasowym stanowisku w Gabinecie Ministra Spraw Wojskowych (stan nieczynny). Z dniem 30 czerwca 1934 został przeniesiony w stan spoczynku. Ponadto był prelegentem w Polskim Radio. W latach 1938–1939 redagował „Przegląd modelarstwa lotniczego” dodatek do czasopisma lotniczego Lot Polski. Pod koniec lat 30. był zastępcą członka komisji rewizyjnej zarządu Towarzystwa Wyższej Szkole Dziennikarskiej w Warszawie.

Po II wojnie światowej skupił się na twórczości literackiej; tworzył literaturę historyczną. Część twórczości powstała pod pseudonimem Maciej Gruszczyński.

Twórczość

Wykaz dzieł, w porządku alfabetycznym (w nawiasach podano daty pierwszych wydań wersji książkowych):

  • Bez trwogi i zmazy: Opowieść o generale Karolu Kniaziewiczu (1962)
  • Bohater dwóch kontynentów: Powieść historyczna o Kazimierzu Pułaskim (1968)
  • Bohater Racławic (1955)
  • Elwira: Powieść z lat Wiosny Ludów (1969)
  • Fiszerek: Opowieść o generale Stanisławie Fiszerze (1964)
  • Generał Bosak (1962)
  • Generał Kruk: Opowieść z czasów powstania styczniowego (1967)
  • Grenadier Stach: Opowieść z czasów powstania kościuszkowskiego (1969)
  • Grenadierzy krakowscy (1965)
  • Hugo Kołłątaj (1965)
  • Jan Henryk Dąbrowski (1960)
  • Józef Sułkowski (1935)
  • Józef Wybicki (1963)
  • Kamienie na szaniec (1937)
  • Kościuszko: Opowieść (1958)
  • Książę Józef Poniatowski 1763–1813 (1967)
  • Legion wolności (1955)
  • Lelewel (1967)
  • Meteor: Opowieść o Józefie Sułkowskim (1961)
  • Michałko: Zapomniany partyzant chłopski (1954)
  • Obrońca Woli: Opowieść o generale Sowińskim (1957)
  • Orlę: Powieść historyczna (1964)
  • Ostatni wódz: Opowieść o ks. Stanisławie Brzósce (1963)
  • Pułkownik Berek: Opowieść o Berku Joselewiczu (1959)
  • Queretaro: Powieść (1932)
  • Rotmistrz Andrzej: Powieść (1930)
  • Rotmistrz Michałko: Powieść historyczna z XVII w. (1957)
  • Stanisław Staszic (1965)
  • Sułkowski, jakobin polski (1948)
  • Tadeusz Kościuszko 1746–1817 (1969)
  • W niewoli i w Wehrmachcie 1916–1918 (1930)
  • Z ułanami Beliny 1914–1916 (1928)

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ VII Lista strat 1916 ↓, s. 12.
  2. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 136.
  3. 1 2 3 4 5 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 827.
  4. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 356, 429.
  5. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 30 stycznia 1932 roku, s. 98.
  6. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 20.
  7. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 12 marca 1934 roku, s. 88.
  8. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 144.
  9. ↑ Wyższa Szkoła Dziennikarska w Warszawie. Sprawozdanie za XXI Rok Szkolny 1937–1938 oraz Program na Rok 1938–1939. Warszawa: 1938, s. 44.
  10. ↑ Autor: Koźmiński Karol (pseud. Gruszczyński Maciej). [w:] Serwis BiblioNETka [on-line]. www.biblionetka.pl. [dostęp 2012-09-22]. (pol.).
  11. ↑ M.P. z 1931 r. nr 111, poz. 163 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  12. ↑ M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 592 „za zasługi w służbie wojskowej”.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 6.
  14. 1 2 Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 356.
  15. ↑ M.P. z 1925 r. nr 62, poz. 234 „za zasługi, położone w dziedzinie organizacji i administracji armji Rzeczypospolitej Polskiej”.
  16. 1 2 3 4 5 6 Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 379.
  17. ↑ M.P. z 1936 r. nr 261, poz. 461 „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej i krzewienie czytelnictwa w wojsku”.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. Nr 12 z 6 sierpnia 1929 r., s. 242.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.