Adam Glapa
Gleba, Mestwin
Data i miejsce urodzenia

4 maja 1916
Grodzisk Wielkopolski

Data i miejsce śmierci

7 lipca 2000
Poznań

Zawód, zajęcie

etnolog, nauczyciel, badacz terenowy

Odznaczenia

Adam Glapa (ur. 4 maja 1916 w Grodzisku Wielkopolskim, zm. 7 lipca 2000 w Poznaniu) – polski etnograf, nauczyciel, badacz terenowy, społecznik i popularyzator kultury ludowej.

Życiorys

Uczył się w Seminarium nauczycielskim w Lesznie, które ukończył w 1936. Po jego ukończeniu pracował jako prywatny nauczyciel w Pakosławiu pod Lwówkiem, potem pracował w szkole zawodowej w Swarzędzu i Zbąszyniu do 1939. Podczas II wojny światowej był ścigany przez władze okupacyjne za przynależność do Związku Zachodniego Polaków w Zbąszyniu. Uciekł do Poznania, w którym zamieszkał. Pracował w zakładzie fotograficznym Foto-Stewner ze Stanisławem Kuszą. Razem z nim oraz Janem z Domachowa Bzdęgą i Zygmuntem Brychcym nakręcił dwa filmy: Wieczornica ludowa i Z szarych dni.

W 1945 rozpoczął studia na Uniwersytecie Poznańskim, na kierunku etnografia z etnologią i prehistorią. Pracę magisterską dotyczącą stroju szamotulskiego, a przygotowaną pod kierunkiem Eugeniusza Frankowskiego obronił w 1950. W 1961 obronił pracę doktorską pt. „Strój międzyrzecko-babimojski (lubuski) na tle ubiorów wielkopolskich” przygotowaną pod kierunkiem Józefa Gajka na Uniwersytecie Wrocławskim.

W latach powojennych współorganizował zakładanie zespołów regionalnych w Szamotułach, Dąbrówce Wielkopolskiej, Kościanie. Grodzisku i Podmoklach oraz ogniska muzyczne w Zbąszyniu i Włoszakowicach.

Pracował w Muzeum Narodowym w Poznaniu organizując ekspozycję etnograficzną w tym mieście, a potem w pałacu Raczyńskich w Rogalinie. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, w latach 1945-1962 pracował w nim na stanowisku redaktora technicznego. W latach 1962-1972 pracował w Pałacu Kultury w Poznaniu.

Działalność naukowa

Prowadził badania terenowe na terenie Wielkopolski i Lubuskiego. Główne obszary zainteresowań to: kultura ludowa, sztuka ludowa, folklor, strój ludowy, historia i dzieje ruchu ludowego. Opublikował ponad 70 artykułów naukowych. Był członkiem zespołu badawczego, który pod kierunkiem Józefa Burszty prowadził badania terenowe na obszarze Wielkopolski. Opublikował 2 rozdziały (Ubiór chłopski i Z zagadnień higieny) w monografii zbiorowej pt. „Kultura ludowa Wielkopolski”. Publikował na łamach czasopism „Lud”, „Literatura ludowa”, „Polska Sztuka Ludowa”. W Cyfrowym Archiwum im. Józefa Burszty znajdują się fotografie z prowadzonych przez niego badań terenowych.

Rodzina

W 1941 ożenił się z Marią W. Jakubowską (ur. 18 listopada 1920), z którą miał trójkę dzieci (córkę i dwóch synów). Po jej śmierci w 1977, ożenił się powtórnie w 1978 z Romaną Redler. Zmarł 7 lipca 2000 w Poznaniu, jest pochowany na Cmentarzu Miłostowskim (pole 34, kwatera 4, rząd 8, miejsce 1). Jego wnuczką jest dr Jowita Wycisk, psycholog.

Odznaczenia i nagrody

Przypisy

  1. 1 2 3 Aleksandra Wojciechowska, Adam Glapa (1916-2000), „Lud”, 84, 2000, s. 206.
  2. ↑ Adam Glapa, filmy i fotografie z czasów okupacji. Archiwum Jowity Wycisk [online].
  3. ↑ Decyzją jego wnuczki dr Jowity Wycisk prywatne fotografie oraz film „Z szarych dni” zostały przekazane do Wirtualnego Archiwum Historii Poznania Cyryl, http://cyryl.poznan.pl/kolekcja/1067/adam-glapa-jego-filmy-i-fotografie-z-czasow-okupacji-archiwum-rodzinne-jowity-wycisk
  4. 1 2 Ewa Fryś-Pietraszkowa, Adam Glapa (1916-2000), [w:] Ewa Fryś-Pietraszkowa, Anna Kowalska-Lewicka, Anna Spiss (red.), Etnografowie i ludoznawcy polscy. Sylwetki, szkice biograficzne, t. I, Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Krakowie, 2002, s. 118, ISBN 83-87623-65-2.
  5. 1 2 3 4 Aleksandra Wojciechowska, Adam Glapa (1916-2000), „Lud”, 84, 2000, s. 207.
  6. 1 2 Aleksandra Wojciechowska, Adam Glapa (1916-2000), „Lud”, 84, 2000, s. 208.
  7. ↑ Cyfrowe archiwum im. Józefa Burszty [online], cyfrowearchiwum.amu.edu.pl [dostęp 2019-10-10].
  8. ↑ Ewa Fryś-Pietraszkowa, Adam Glapa (1916-2000), [w:] Ewa Fryś-Pietraszkowa, Anna Kowalska-Lewicka, Anna Spiss (red.), Etnografowie i ludoznawcy polscy. Sylwetki, szkice biograficzne, t. I, Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Krakowie, 2002, s. 119, ISBN 83-87623-65-2.
  9. ↑ Poznan.pl - Plan Poznania - Cmentarze [online], www.um.poznan.pl [dostęp 2019-10-10].

Literatura uzupełniająca

Atlas Polskich Strojów Ludowych, t. 8, cz. II, Wielkopolska, z. 2, Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 1953

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.