| β¹ Sco | |||||||||||||||||||||
Położenie w gwiazdozbiorze | |||||||||||||||||||||
| Dane obserwacyjne (J2000) | |||||||||||||||||||||
| Gwiazdozbiór | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rektascensja |
16h 05m 26,226s | ||||||||||||||||||||
| Deklinacja |
−19° 48′ 19,97″ | ||||||||||||||||||||
| Paralaksa (π) |
0,00807 ± 0,00078″ | ||||||||||||||||||||
| Odległość | |||||||||||||||||||||
| Wielkość obserwowana |
AB: 2,56 | ||||||||||||||||||||
| Ruch własny (RA) |
−5,20 ± 0,92 mas/rok | ||||||||||||||||||||
| Ruch własny (DEC) |
−24,04 ± 0,64 mas/rok | ||||||||||||||||||||
| Prędkość radialna |
−1,0 ± 0,9 km/s | ||||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||
| Typ widmowy |
B1 V | ||||||||||||||||||||
| Masa |
Aa: 15,0 ± 0,7 M☉ | ||||||||||||||||||||
| Promień |
Aa: 6,3 ± 0,5 R☉ | ||||||||||||||||||||
| Wielkość absolutna |
−2,88m | ||||||||||||||||||||
| Jasność |
Aa: 4,5 ± 0,1 L☉ | ||||||||||||||||||||
| Temperatura |
27 000 K | ||||||||||||||||||||
| Charakterystyka orbitalna | |||||||||||||||||||||
| Krąży wokół | |||||||||||||||||||||
| Półoś wielka |
7367 pc | ||||||||||||||||||||
| Mimośród |
0,0705 | ||||||||||||||||||||
| Alternatywne oznaczenia | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| β² Sco | |||||||||||||||||||
| Dane obserwacyjne (J2000) | |||||||||||||||||||
| Gwiazdozbiór |
Skorpion | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rektascensja |
16h 05m 26,572s | ||||||||||||||||||
| Deklinacja |
−19° 48′ 06,86″ | ||||||||||||||||||
| Paralaksa (π) |
0,00775 ± 0,00040″ | ||||||||||||||||||
| Odległość | |||||||||||||||||||
| Wielkość obserwowana |
4,90m | ||||||||||||||||||
| Ruch własny (RA) |
−21,65 ± 0,65 mas/rok | ||||||||||||||||||
| Ruch własny (DEC) |
−14,45 ± 0,55 mas/rok | ||||||||||||||||||
| Prędkość radialna |
−5,6 ± 0,8 km/s | ||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||
| Typ widmowy |
B2 V | ||||||||||||||||||
| Masa |
C: 8,2 ± 0,4 M☉ | ||||||||||||||||||
| Promień |
C: 2,9 ± 0,5 R☉ | ||||||||||||||||||
| Wielkość absolutna |
−0,65m | ||||||||||||||||||
| Jasność |
C: 3,5 ± 0,1 L☉ | ||||||||||||||||||
| Prędkość obrotu |
C: 55 ± 3 km/s | ||||||||||||||||||
| Temperatura |
C: 24 000 ± 500 K | ||||||||||||||||||
| Charakterystyka orbitalna | |||||||||||||||||||
| Krąży wokół |
β¹ Sco | ||||||||||||||||||
| Alternatywne oznaczenia | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Beta Scorpii (β Sco, Acrab) – gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona, odległa od Słońca o około 420 lat świetlnych.
Nazwa
Gwiazda ta ma tradycyjną nazwę Acrab, która wywodzi się z języka arabskiego; العقرب al-'Aqrab oznacza „skorpion”. Inna nazwa Graffias oznacza „szczypce”, Allen podaje, że wywodzi się ona od stgr. Γραψαῖος. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 r. formalnie zatwierdziła użycie nazwy Acrab dla określenia składnika β¹ Sco.
Charakterystyka obserwacyjna
Przez mały teleskop widoczne są dwa składniki tej gwiazdy, odległe o 13,7 sekundy kątowej (pomiar z 2017 roku). Mają one wielkości obserwowane odpowiednio 2,56 i 4,90m. Gwiazda bywa zakrywana przez Księżyc i planety Układu Słonecznego; już w 295 r. p.n.e. starożytny grecki astronom Timocharis obserwował zakrycie Beta Scorpii przez Księżyc.
Pomiary paralaksy z sondy Gaia opublikowane w 2018 roku wskazują, że gwiazda β² Sco jest odległa o około 420 lat świetlnych od Słońca.
Charakterystyka fizyczna
Beta Scorpii to gwiazda wielokrotna. Widoczne przez teleskop składniki β¹ Sco i β² Sco są układami potrójnymi, zatem cały system tworzy sześć gwiazd. Jaśniejsza gwiazda składa się ze składników A i B (ten drugi o wielkości 10,6m), odległych o 0,3″ (w 2017 roku), zaś składnik A jest gwiazdą spektroskopowo podwójną. Słabsza gwiazda zawiera składniki C i E (ten drugi o wielkości 6,6m), z których E także jest gwiazdą spektroskopowo podwójną.
Oprócz składnika E, o którym mniej jest wiadomo, system ten tworzą gorące, błękitne gwiazdy ciągu głównego należące do typu widmowego B.
Beta¹ Scorpii
Najjaśniejszy składnik Aa jest 4,5 raza jaśniejszy od Słońca. Temperatura tej gwiazdy to około 27 000 K. Promień gwiazdy jest 6,3 raza większy niż promień Słońca, a masa piętnastokrotnie większa. W odległości 1,42 milisekundy kątowej od niej krąży składnik Ab, gwiazdy obiegają środek masy co 6,82 doby. Składnik Ab ma jasność 3,9 razy większą niż Słońce, 4 razy większy promień i masę 10,4 masy Słońca. Oba te masywne składniki prawdopodobnie zakończą życie w eksplozji supernowej. Ta para i dalszy składnik Beta Scorpii B obiegają wspólny środek masy w czasie ocenianym na 610 lat.
Beta² Scorpii
Składnik Beta Scorpii C jest 3,5 raza jaśniejszy od Słońca i ma temperaturę około 24 000 K. Promień tej gwiazdy jest 2,9 raza większy niż promień Słońca, a masa 8,2 raza większa. W okresie 39 lat ta gwiazda i składnik E, odległy o 0,1328″, obiegają wspólny środek masy. Składnik E tworzy para gwiazd Ea i Eb, obiegająca swój środek masy co 10,7 doby. Jej jaśniejszy składnik Beta Scorpii Ea ma jasność 2,1 razy większą niż Słońce i temperaturę 13 000 K. Jego promień to 2,4 R☉, a masa jest 3,5 raza większa niż masa Słońca. Ta gwiazda ma nietypowy skład chemiczny, jej widmo jest wzbogacone o rtęć i mangan.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 bet01 Sco w bazie SIMBAD (ang.)
- 1 2 3 4 5 6 Anderson E, Francis C.: HIP 78820. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-08-21]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 G. Catanzaro. First spectroscopic analysis of β Scorpii C and β Scorpii E. Discovery of a new HgMn star in the multiple system β Scorpii. „Astronomy and Astrophysics”. 509, s. A21, 2010. DOI: 10.1051/0004-6361/200913332. Bibcode: 2010A&A...509A..21C. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Jim Kaler: GRAFFIAS (Beta Scorpii). [w:] STARS [on-line]. 2006-02-07. [dostęp 2018-08-21]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 bet02 Sco w bazie SIMBAD (ang.) [dostęp 2018-08-21].
- 1 2 Anderson E, Francis C.: HIP 78821. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-08-21]. (ang.).
- ↑ Obliczona na podstawie paralaksy i wielkości obserwowanej.
- 1 2 3 Scorpio, or Scorpius, the Scorpion. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 367–368. ISBN 0-486-21079-0. (ang.).
- ↑ Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-06-01. [dostęp 2018-08-21].
- 1 2 3 Mason et al.: WDS J16054-1948AB,C. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
- 1 2 3 4 5 6 Brian D. Mason, William I. Hartkopf, Andrei Tokovinin. Binary Star Orbits. IV. Orbits of 18 Southern Interferometric Pairs. „The Astronomical Journal”. 140 (3), s. 735–743, 2010. DOI: 10.1088/0004-6256/140/3/735. Bibcode: 2010AJ....140..735M. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Beta Scorpii w bazie SIMBAD (ang.)