A.S. Byatt
Imię i nazwisko

Antonia Susan Byatt

Data i miejsce urodzenia

24 sierpnia 1936
Sheffield

Data i miejsce śmierci

16 listopada 2023
Londyn

Narodowość

brytyjska

Dziedzina sztuki

literatura

Ważne dzieła

Obsesja

Odznaczenia
Nagrody

Nagroda Bookera

Strona internetowa

A.S. Byatt, właśc. Antonia Susan Byatt (ur. 24 sierpnia 1936 w Sheffield, zm. 16 listopada 2023 w Londynie) – brytyjska pisarka postmodernistyczna i krytyk literacki, laureatka Nagrody Bookera.

Życiorys

Urodziła się 24 sierpnia 1936 w Sheffield jako Antonia Susan Drabble. Jej ojciec był prawnikiem, siostra Margaret Drabble pisarką. Uczyła się w Mount School w Yorku, studiowała na Newnham College Uniwersytetu w Cambridge, Bryn Mawr College oraz Somerville College w Oksfordzie. W latach 1972–83 wykładała brytyjską i amerykańską literaturę na University College London, po czym w pełni poświęciła się pisaniu.

Z początku była postrzegana przede wszystkim jako krytyk literacki, choć już w 1964 zadebiutowała powieścią Cień Słońca, po czym opublikowała The Game (1967). Jej trzecia powieść, Panna w ogrodzie (1978), osadzona w 1953 (roku koronacji Elżbiety II) i erudycyjnie nawiązująca do takich postaci, jak Spenser, Raleigh czy Shakespeare, przyniosła autorce rozgłos. Wątki z książki autorka kontynuowała w Still Life (1985), Babel Tower (1996) i A Whistling Woman (2002), tworząc tetralogię. W 1990 ukazała się Obsesja: postmodernistyczna powieść o dwudziestowiecznych wykładowcach akademickich, którzy odkrywają i badają związek dwóch poetów wiktoriańskich. Książka bogato opisuje wiktoriańskie społeczeństwo i jego przekonania, zawiera także przekonujące pastisze dziewiętnastowiecznej literatury. Obsesja zyskała szerokie grono czytelników, została wyróżniona nagrodą Bookera i zekranizowana w 2002 roku pod tytułem Opętanie. Kolejna książka, Anioły i owady (1992), na którą składają się dwie nowele (Morpho Eugenia i The Conjugal Angel) dotyczące połowy XIX wieku, została zekranizowana w 1996. Powieść The Children’s Book (2009), opowiadająca o rodzinie autorki książek dla dzieci wzorowanej na Edith Nesbit, została nominowana do Nagrody Bookera oraz zdobyła James Tait Black Memorial Prize. Byatt tworzy także opowiadania; jej zbiór Opowiadania z Matisse'em w tle (1993) nawiązuje do trzech obrazów Matisse'a.

Regularnie pisze dla prasy, w tym do „Times Literary Supplement”, „The Independent” i „The Sunday Times”. Została odznaczona tytułem Komandora Orderu Imperium Brytyjskiego (1990), a później tytułem Damy Komandor orderu (1999).

Dzieła

Powieści

  • 1964: Shadow of a Sun – pol.: Cień słońca. Magdalena Gawlik-Małkowska (tłum.). Warszawa: Prószyński i S-ka, 2002. ISBN 83-7337-247-4.
  • 1967: The Game
  • 1978: The Virgin in the Garden – pol.: Panna w ogrodzie. Joanna Stankiewicz-Prądzyńska (tłum.). Warszawa: Prószyński i S-ka, 2003. ISBN 83-7337-522-8.
  • 1985: Still Life
  • 1990: Possession – pol.: Opętanie. Barbara Kopeć-Umiastowska (tłum.). Warszawa: Prószyński i S-ka, 1998. ISBN 83-7180-248-X.
  • 1992: Angels and Insects – pol.: Anioły i owady. Urszula Grabowska (tłum.). Warszawa: Prószyński i S-ka, 2000. ISBN 83-7255-539-7.
  • 1996: Babel Tower
  • 2000: The Biographer's Tale
  • 2002: A Whistling Woman
  • 2009: The Children’s Book
  • 2011: Ragnarok: The End of the Gods

Zbiory opowiadań

  • 1987: Sugar and Other Stories
  • 1993: The Matisse Stories – pol.: Opowiadania z Matisse'em w tle. Barbara Kopeć-Umiastowska (tłum.). Warszawa: Prószyński i S-ka, 1999. ISBN 83-7180-493-8.
  • 1994: The Djinn in the Nightingale's Eye
  • 1998: Elementals: Stories of Fire and Ice
  • 2003: Little Black Book of Stories
  • 2008: The New Uncanny: Tales of Unease (opowiadanie w antologii)

Prace krytyczne, eseje

  • 1965: Degrees of Freedom: The Early Novels of Iris Murdoch
  • 1970: Wordsworth and Coleridge in Their Time (redakcja)
  • 1976: Iris Murdoch: A Critical Study (redakcja)
  • 1989: Unruly Times: Wordsworth and Coleridge, Poetry and Life
  • 1990: George Eliot: Selected Essays, Poems and Other Writings (redakcja)
  • 1991: Passions of the Mind (zbiór esejów)
  • 1995: Imagining Characters: Six Conversations about Women Writers
  • 1995: New Writing Volume 4 (redakcja)
  • 1997: New Writing Volume 6 (redakcja)
  • 2001: Portraits in Fiction

Źródło.

Przypisy

  1. AS Byatt, author and critic, dies aged 87. theguardian.com. [dostęp 2023-11-17]. (ang.).
  2. 1 2 3 Drabble 2000 ↓, s. 156.
  3. 1 2 3 4 A.S. Byatt, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2019-10-03] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 Dame A. S. Byatt - Literature [online], literature.britishcouncil.org [dostęp 2019-10-03] (ang.).
  5. Cień słońca [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2019-10-03].
  6. Panna w ogrodzie [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2019-10-03].
  7. Opętanie [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2019-10-03].
  8. Anioły i Owady [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2019-10-03].
  9. Opowiadania z Matisse'em w tle [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2019-10-03].

Bibliografia

  • Byatt, Dame A(ntonia) S(usan). W: The Oxford Companion to English Literature. Margaret Drabble (red.). Oksford: Oxford University Press, 2000. ISBN 0-19-866244-0. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.