61 Cygni

61 Cygni B
	Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Łabędź
Rektascensja	21h 06m 55,264s
Deklinacja	+38° 44′ 31,36″
Paralaksa (π)	0,286145 ± 0,000059″
Odległość	11,3984 ± 0,0024 ly; 3,49472 ± 0,00072pc
Wielkość obserwowana ; (pasmo V)	5,21m
Ruch własny (RA)	4105,786 ± 0,094 mas/rok
Ruch własny (DEC)	3155,759 ± 0,098 mas/rok
Prędkość radialna	−64,248 ± 0,0009 km/s
	Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy	karzeł
Typ widmowy	K7 V
Masa	0,50 M☉
Promień	0,60 R☉
Wielkość absolutna	8,33m
Jasność	0,09 L☉
Temperatura	4120 K
	Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół	61 Cygni A
Półoś wielka	85 au
Okres orbitalny	650 lat
Alternatywne oznaczenia
	2MASS: 2MASS J21065473+3844265
	Bonner Durchmusterung: BD +38 4344
	Katalog Gliesego: GJ 820 B
	Katalog Henry’ego Drapera: HD 201092
	Katalog Hipparcosa: HIP 104217
	Katalog jasnych gwiazd: HR 8086
	LHS 63

61 Cygni A
	; Ruch gwiazd: sekwencja zdjęć w rocznych odstępach
	Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Łabędź
Rektascensja	21h 06m 53,940s
Deklinacja	+38° 44′ 57,90″
Paralaksa (π)	0,28595 ± 0,00010″
Odległość	11,4064 ± 0,0040 ly; 3,4972 ± 0,0012pc
Wielkość obserwowana ; (pasmo V)	5,21m
Ruch własny (RA)	4164,17 ± 0,19 mas/rok
Ruch własny (DEC)	3249,99 ± 0,25 mas/rok
Prędkość radialna	−65,82 ± 0,06 km/s
	Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy	karzeł
Typ widmowy	K5 V
Masa	0,60 M☉
Promień	0,65 R☉
Wielkość absolutna	7,49m
Jasność	0,15 L☉
Temperatura	4450 K
	Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół	Centrum Galaktyki
Półoś wielka	6160 pc
Mimośród	0,4638
Alternatywne oznaczenia
	2MASS: 2MASS J21065341+3844529
	Bonner Durchmusterung: BD +38 4343
	Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 793
	Boss General Catalogue: GC 29509
	Katalog Gliesego: GJ 820 A
	Katalog Henry’ego Drapera: HD 201091
	Katalog Hipparcosa: HIP 104214
	Katalog jasnych gwiazd: HR 8085
	SAO Star Catalog: SAO 70919
	LHS 62

61 Cygni – gwiazda w gwiazdozbiorze Łabędzia, znajdująca się w odległości ok. 11,4 lat świetlnych od Słońca. Jest to jedna z najbliższych gwiazd podwójnych.

Charakterystyka obserwacyjna

61 Cygni jest słabo widoczna gołym okiem, jako obiekt o wielkości ok. 4,8^m. Jej podwójność odkrył w 1659 gdański astronom Jan Heweliusz. Lepiej udokumentowane obserwacje poczynił w 1753 roku James Bradley, a w 1792 Giuseppe Piazzi zwrócił uwagę na jej duży ruch własny, sugerujący niewielką odległość od Słońca, w związku z czym przezwał ją „Latającą gwiazdą” (wł. Stella Volante). W 1838 roku Friedrich Wilhelm Bessel zmierzył jej paralaksę roczną, co było historycznie pierwszym przypadkiem przeprowadzenia takiego pomiaru.

Dwa składniki 61 Cygni okrążają się wzajemnie po orbitach. W 1753 dzieliła je odległość 19,6 sekundy kątowej, a w 2019 roku było to ok. 31,8″. W pobliżu układu jest widocznych wiele innych, niezwiązanych obiektów o innym ruchu własnym.

Charakterystyka fizyczna

Układ 61 Cygni tworzą dwie bardzo podobne gwiazdy, pomarańczowe karły należące do typu widmowego K.

Jaśniejszy składnik to 61 Cygni A, gwiazda typu widmowego K5 V. Ma jasność ok. 15% jasności Słońca i temperaturę 4450 K. Jego masa to około 60% masy Słońca, a promień jest równy ok. 65% promienia Słońca. Słabszy składnik 61 Cygni B jest karłem o typie widmowym K7 V, o temperaturze 4120 K i jasności równej ok. 9% jasności Słońca. Masa tej gwiazdy to pół masy Słońca, a jej promień jest równy ok. 60% promienia Słońca.

Obydwa składniki układu są gwiazdami zmiennymi – 61 Cygni A jest gwiazdą zmienną typu BY Draconis, zaś 61 Cygni B gwiazdą rozbłyskową. Gwiazdy obiegają wspólny środek masy w czasie ok. 650 lat; dystans jaki je dzieli to średnio 85 au. Nie są znane planety krążące wokół żadnej z tych gwiazd, chociaż w połowie XX wieku postulowano istnienie planety okrążającej 61 Cyg A na podstawie astrometrii.

61 Cygni jest gwiazdą o jednym z największych ruchów własnych: ponad 5 sekund kątowych na rok. Tylko 6 innych gwiazd ma większy ruch własny, żadna z nich nie jest jednak widoczna gołym okiem. Wynika to częściowo z niewielkiej odległości od Układu Słonecznego, ale także z dużej prędkości ruchu gwiazdy względem Słońca – układ 61 Cygni mija je z prędkością względną 108 km/s.

Zobacz też

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 61 Cyg A w bazie SIMBAD (ang.)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Jim Kaler: 61 Cygni. STARS, 2009-07-08. [dostęp 2021-09-28]. (ang.).
1 2 3 Anderson E., Francis C.: HIP 104214. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2021-09-28]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 61 Cyg B w bazie SIMBAD (ang.)
↑ Anderson E., Francis C.: HIP 104217. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2021-09-28]. (ang.).
↑ StanisławS. Brzostkiewicz StanisławS., Chronologia dzieła i życia Jana Heweliusza, „Urania”, 1/1961, 1961, s. 14 (pol.).
1 2 Mary MurrayM.M. Hopkins Mary MurrayM.M., The Parallax of 61 Cygni, „Journal of the Royal Astronomical Society of Canada”, 10, 1916, s. 498–504, Bibcode: 1916JRASC..10..498H .
↑ LarryL. Sessions LarryL., ShireenS. Gonzaga ShireenS., Why 61 Cygni is nicknamed Flying Star [online], EarthSky, 4 sierpnia 2021 (ang.).
↑ Praca zbiorowa: Kosmos. Warszawa: Buchmann Sp. z o.o., 2012, s. 364. ISBN 978-83-7670-323-7.
1 2 Mason et al.: WDS J21069+3845AB. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
↑ 61 Cygni 2. SolStation. [dostęp 2021-09-29]. (ang.).
↑ High Proper Motion Stars: Interesting Areas. [w:] Hipparcos [on-line]. Europejska Agencja Kosmiczna. [dostęp 2021-09-28]. (ang.).

Linki zewnętrzne

61 Cygni w bazie SIMBAD (ang.)

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[simbadA-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 61 Cyg A w bazie SIMBAD (ang.)

[kaler-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Jim Kaler: 61 Cygni. STARS, 2009-07-08. [dostęp 2021-09-28]. (ang.).

[xhipA-3] 1 2 3 Anderson E., Francis C.: HIP 104214. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2021-09-28]. (ang.).

[simbadB-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 61 Cyg B w bazie SIMBAD (ang.)

[xhipB-5] Anderson E., Francis C.: HIP 104217. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2021-09-28]. (ang.).

[hewel-6] StanisławS. Brzostkiewicz StanisławS., Chronologia dzieła i życia Jana Heweliusza, „Urania”, 1/1961, 1961, s. 14 (pol.).

[Hopkins1916-7] 1 2 Mary MurrayM.M. Hopkins Mary MurrayM.M., The Parallax of 61 Cygni, „Journal of the Royal Astronomical Society of Canada”, 10, 1916, s. 498–504, Bibcode: 1916JRASC..10..498H .

[flying-8] LarryL. Sessions LarryL., ShireenS. Gonzaga ShireenS., Why 61 Cygni is nicknamed Flying Star [online], EarthSky, 4 sierpnia 2021 (ang.).

[Kosmos-9] Praca zbiorowa: Kosmos. Warszawa: Buchmann Sp. z o.o., 2012, s. 364. ISBN 978-83-7670-323-7.

[WDS-10] 1 2 Mason et al.: WDS J21069+3845AB. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.

[solstation-11] 61 Cygni 2. SolStation. [dostęp 2021-09-29]. (ang.).

[esa-hipparcos-12] High Proper Motion Stars: Interesting Areas. [w:] Hipparcos [on-line]. Europejska Agencja Kosmiczna. [dostęp 2021-09-28]. (ang.).