| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie |
1921 |
| Rozformowanie |
1922 |
| Tradycje | |
| Rodowód |
I/I i V/I batalion etapowy |
| Kontynuacja | |
| Dowódcy | |
| Pierwszy |
mjr Karol Baczyński |
| Organizacja | |
| Dyslokacja |
Krasne nad Uszą |
| Podległość | |
30 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.
Formowanie i zmiany organizacyjne
Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych L.7300/Mob. z dnia 9 czerwca 1921 w miejsce batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 30 batalion celny powstał w obszarze 2 Armii, a zorganizowano go na bazie I/I i V/I batalionu etapowego. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych. Podlegał Ministerstwu Spraw Wewnętrznych.
Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej.
W listopadzie 1921 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych postanowiło powołać brygady celne. 30 batalion celny znalazł się w strukturze 9 Brygady Celnej.
Od chwili powstania do marca 1922 sztab batalionu pozostawał w Krasnem, a już 1 kwietnia 1922 stacjonował w Radoszkowiczach. W Radoszkowiczach funkcjonował do rozwiązania, czyli do jesieni 1922.
Wykonując postanowienia uchwały Rady Ministrów z 23 maja 1922, Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem z 9 listopada 1922 zmienił nazwę „Baony Celne” na „Straż Graniczna”. Wprowadził jednocześnie w formacji nową organizację wewnętrzną. 30 batalion celny przemianowany został na 30 batalion Straży Granicznej.
Służba celna
Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście.
- Sąsiednie bataliony
- 32 batalion celny ⇔ 31 batalion celny – IX 1921
- 32 batalion celny ⇔ 44 batalion celny – XII 1921
Kadra batalionu
- Dowódcy batalionu
| stopień | imię i nazwisko | okres pełnienia służby | kolejne stanowisko |
|---|---|---|---|
| mjr | Karol Baczyński | IX 1921 – III 1922 | |
| rtm. | Zygmunt Sosnowski | od IX 1922 | dowódca 30 baonu SG |
Struktura organizacyjna
| Ordre de Bataille 30 batalionu celnego w Krasnem nad Uszą na dzień 1 marca 1922 | ||||
|---|---|---|---|---|
| kompania | 1. Lipienie | 2. Bućki | 3. Radoszkowice | 4. Plebania |
| OdeB 30 batalionu celnego w Radoszkowicach na dzień 1 czerwca 1922 | ||||
| kompania | 1. Lipienie | 2. Baturyn | 3. Radoszkowice | 4. Radoszkowice |
Uwagi
- ↑ 4 kompania celna sformowana została z oddziału karabinów maszynowych
Przypisy
- 1 2 3 4 Prengel-Boczkowska 2009 ↓, s. 14.
- ↑ Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 24.
- 1 2 Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 25.
- ↑ Dominiczak 1992 ↓, s. 75.
- ↑ Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 26.
- ↑ Dominiczak 1992 ↓, s. 74.
- 1 2 3 4 5 OdeB batalionów celnych ↓, s. 30bc.
- ↑ Prengel-Boczkowska 2009 ↓, s. 5.
- ↑ Dominiczak 1992 ↓, s. 72.
- ↑ Dominiczak 1992 ↓, s. 73.
- ↑ WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000
Bibliografia
- Hubert Bereza, Kajetan Szczepański: Centralna Szkoła Podoficerska KOP. Grajewo: Towarzystwo Przyjaciół 9 PSK, 2014. ISBN 978-83-938921-7-4.
- Henryk Dominiczak: Granica wschodnia Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1919–1939. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992. ISBN 83-01-10202-0.
- Teresa Prengel-Boczkowska, Wstęp do inwentarza zespołu archiwalnego „Bataliony Celne”, Szczecin: Archiwum Straży Granicznej, 2009.
- Ordre de Bataille batalionów celnych od numeru 1 do 19 i od numeru 20 do 44 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin