10 Batalion Saperów
10th Polish Corps Troops Engineers
Historia
Państwo

 Polska

Sformowanie

24 października 1942

Rozformowanie

1947

Tradycje
Rodowód

1 Pułk Saperów Armii
Baon Saperów 2 Korpusu
Baon Saperów Armii
10 Baon Saperów Korpusu

Dowódcy
Pierwszy

płk Jerzy Sochocki

Ostatni

ppłk Stanisław Maculewicz

Działania zbrojne
kampania włoska
bitwa o Monte Cassino
bitwa o Ankonę
bitwa o pasma apenińskie
walki o linię Gotów
bitwa o Bolonię
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych

Wojska lądowe

Rodzaj wojsk

saperzy

Podległość

2 Korpus Strzelców
Armia Polska na Wschodzie
2 Korpus Polski

10 Batalion Saperów (10 bsap) – pododdział saperów Polskich Sił Zbrojnych.

Historia jednostki

W 1942 roku w składzie Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR został sformowany 1 Pułk Saperów oraz Ośrodek Szkolenia Saperów w Centrum Wyszkolenia Armii. Obie jednostki stacjonowały w rejonie miejscowości Wriewskaja (obecnie Olmazor) na terytorium ówczesnej Uzbeckiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Pułk liczył około 200 ludzi, którzy nie posiadali przeszkolenia i wyposażenia. Po ewakuacji do Iranu i Iraku został zlikwidowany.

W połowie lipca 1942 roku przybyła z Anglii kadra oficerska przyszłego batalionu, a wśród niej ppłk Jerzy Sochocki, kpt. inż. Czajkowski, kpt. inż. Edmund Wajdowicz, por. Juszczyk, ppor. Iwanek, natomiast z Rosji przybył mjr Maculewicz. 22 lipca 1942 roku został utworzony Batalion Saperów 2 Korpusu pod dowództwem podpułkownika Jerzego Sochockiego. Jedynym pododdziałem batalionu była dotychczasowa 3. kompania, która jednocześnie została przemianowana na 1. kompanię. Dowództwo kompanii objął mjr Maculewicz. Pod koniec września z kompanii wydzielono kierowców i mechaników, jako zawiązek kompanii parkowej pod dowództwem porucznika Juszczyka.

24 października 1942 roku z połączenia Baonu Saperów 2 Korpusu i 1 Pułku Saperów Armii został sformowany 10 Baon Saperów Armii.

25 października, po nabożeństwie, odbyła się zbiórka całego batalionu. 10 stycznia 1943 roku odbyła się wspólna przysięga żołnierska batalionu.

Na podstawie rozkazu tajnego Dowództwa Armia Polska na Wschodzie z 9 marca 1943 roku Batalion Saperów Armii został z dniem 15 marca przemianowany na 10 Batalion Saperów (ang. 10th Polish Army Troops Engineers).

2 czerwca 1943 roku batalion wizytował Naczelny Wódz, generał broni Władysław Sikorski.

14 czerwca 1943 roku 10 batalion saperów został włączony w skład 2 Korpusu Polskiego i przemianowany na 10 batalion saperów korpusu. Jednostka została zorganizowana według brytyjskiego etatu wojennego korpuśnych oddziałów saperów (ang. Corps Troops Engineers). Zgodnie z etatem, w strukturze korpuśnych oddziałów saperów znajdowały się trzy kompanie polowe i jedna kompania parku polowego. Obok nazwy polskiej 10 batalion saperów korpusu posługiwał się także nazwą angielską „10th Polish Corps Troops Engineers”.

Nazwa 10 batalion saperów korpusu była jednak niesłuszna z punktu widzenia organizacji wojskowej, jeśli się weźmie pod uwagę ilość oddziałów, którymi dowodził dowódca 10 batalionu saperów.

Dowódca 10 batalionu saperów dowodził baonem o składzie:

  • dowództwo 10 batalionu saperów korpusu
  • pluton dowodzenia
  • pluton łączności 10 batalionu saperów
  • 101 kompania saperów
  • 102 kompania saperów
  • 103 kompania saperów
  • 10 kompania parkowa saperów
  • 10 czołówka naprawcza

oraz następującymi pododdziałami:

  • 10 kompania mostowa,
  • 301 kompania saperów etapowych,
  • 304 pluton sprzętu zmechanizowanego
  • 306 składnica saperska 2 Korpusu,
  • 10 pluton rozbrajania bomb.

Wszystkie te oddziały organizują się, szkolą oraz zaopatrują na terenie Iraku, Palestyny, Egiptu, a nawet częściowo na terenie operacyjnym we Włoszech. Wyposażenie początkowe było częściowo brytyjskie, częściowo amerykańskie, jednak przed wyruszeniem na front włoski – wszystkie oddziały otrzymały wyposażenie najbardziej nowoczesne, brytyjskie.

24 listopada 1943 roku batalion wizytował Naczelny Wódz, generał broni Kazimierz Sosnkowski.

W powyższym składzie saperzy korpuśni – po wylądowaniu na terenie Italii – natychmiast wchodzą do akcji i prawie bez wypoczynku trwają wiernie w 2 Korpusie aż do końca działań wojennych.

22 lipca 1944 roku, w drugą rocznicę utworzenia Baonu Saperów 2 Korpusu i objęcia dowództwa, pułkownik Jerzy Sochocki wydał rozkaz specjalny. Na podstawie rozkazu L.dz. 3334/204/AG/, tj. kwatermistrza 2 Korpusu z 1 grudnia 1944 roku przemianowane zostały z dniem 15 grudnia następujące oddziały:

  • 10 batalion saperów korpusu na 10 batalion saperów,
  • 1 kompania saperów korpusu na 11 kompanię saperów (ang. 11th Polish Field Company Engineer),
  • 2 kompania saperów korpusu na 12 kompanię saperów,
  • 3 kompania saperów korpusu na 13 kompanię saperów,
  • kompania parkowa saperów korpusu na 10 kompanię parkową saperów (ang. 10th Polish Field Park Company Engineer).

Po zakończeniu działań wojennych poszczególne oddziały biorą udział w odbudowie komunikacji Włoch – przy budowie pamiątkowych cmentarzy pod Monte Cassino, w Loreto, w Bolonii. Straty w czasie działań zostały uzupełnione Polakami z armii niemieckiej. Uzupełnienia szkolą się przy kadrze. Stan taki trwa aż do czasu ukończenia budowy Polskiego Cmentarza Wojennego w Bolonii, po czym poszczególne oddziały przeszły transportami do Wielkiej Brytanii, co miało miejsce w roku 1946.

18 lipca 1945 roku dowództwo batalionu objął major Michał Prozwicki, w zastępstwie pułkownika Sochockiego, który odszedł na stanowisko dowódcy Grupy Saperów.

Dowódcy batalionu

Uwagi

  1. ↑ Na przykład w skład brytyjskich X Korpuśnych Oddziałów Saperów po reorganizacji przeprowadzonej w Afryce Północnej wchodziła 571, 572 i 573 Wojskowa Kompania Polowa Korpusu Królewskich Saperów (ang. 571st Army Field Coys RE) i 570 Korpuśna Kompania Parku Polowego Korpusu Królewskich Saperów (ang. 570th Corps Field Park Coy RE).
  2. ↑ Skrót angielskiej nazwy 10 Baonu Saperów – „10 POL. TPS. ENGS.” umieszczony był w otoku pieczęci urzędowej obok nazwy polskiej.

Przypisy

  1. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 26, 125.
  2. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 28.
  3. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 32.
  4. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 36.
  5. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 42.
  6. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 52.
  7. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 54.
  8. ↑ Tadeusz Karolak, Władysław Metelski, Zygmunt Prugar-Ketling: Do wolnej Polski nam powrócić daj. Monografia kwatery żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie na cmentarzu Powązkowskim (dawnym wojskowym) w Warszawie. Cz. 2. Warszawa: Fundacja Żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, 2000, s. 169–177. ISBN 83-913799-0-6. Cytat: dokumenty por. Józefa Tadeusza Ożga.
  9. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 76 Rozkaz szczególny Nr 260/A z 25 listopada 1943 roku opatrzony odciskami pieczęci nagłówkowej o treści „10 BAON SAPERÓW KORPUSU – 10TH POL. CORPS TPS ENGS” i pieczątki imiennej o treści „DOWÓDCA 10 BAONU SAPERÓW KORPUSU SOCHOCKI JERZY PODPUŁKOWNIK”.
  10. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 96.
  11. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 96 tu jako „Plut. Łącz. D-twa Baonu”.
  12. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 90 tu jako Plut. 304. Sprzętu Zmech., s. 96 „304. Pl. Sprz. Zmech.”.
  13. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 68.
  14. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 125.
  15. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 185.
  16. ↑ Szugajew 1985 ↓, s. Straty tylko jednej kompanii saperów w zdobywaniu Monte Cassino były większe niż nacierającej piechoty i wyniosły 90% wśród oficerów i 40% szeregowych. Saperzy 2 KP otrzymali 771 odznaczeń, w tym 35 orderów Virtuti Militari, 323 Krzyży Walecznych i 413 Krzyży Zasługi.
  17. ↑ Górczyński 1947 ↓, s. 219.
  18. ↑ Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na obczyźnie w latach 1939–1945. Londyn: Instytut Historyczny im. Gen. Sikorskiego, 1952, s. 237.
  19. ↑ Szugajew 1985 ↓, s. 466–468.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.