Wisła
Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, a także najdłuższa rzeka uchodząca do Morza Bałtyckiego, o długości 1047 km. Dorzecze Wisły zajmuje powierzchnię 194 424 km² (w Polsce 168 000 km²). Najwyższy punkt dorzecza leży na wysokości 2655 m n.p.m. (szczyt Gerlach w Tatrach).
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2017 m.in. Rokiem Rzeki Wisły.
Źródła Wisły
Źródła Wisły znajdują się na zachodnim stoku Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim, na wys. 1106 m (sensie geograficznym Wisła ma dwa potoki źródłowe: Białą Wisełkę (1080 m n.p.m.) i Czarną Wisełkę (1107 m n.p.m.)).
Ujście Wisły
Wisła uchodzi do Bałtyku ale w miejscowości Biała Góra koło Sztumu około 50 km od ujścia, rozdziela się na dwa ramiona Leniwka (lewe) i Nogat (prawe), tworząc szeroką deltę, zwaną Żuławami. W miejscu noszącym obecnie nazwę Gdańska Głowa od Leniwki oddziela się w kierunku wschodnim kolejne ramię zwane Szkarpawa, zamknięte śluzą w celu ochrony przeciwpowodziowej. Kolejne ramię Martwa Wisła oddziela się w Przegalinie i uchodzi do Zatoki Gdańskiej. Średnioroczny przepływ w odcinku ujściowym wynosi 1046 m³/s.
17 sierpnia 2015 r. poziom Wisły w Warszawie osiągnął 51 cm i był to najniższy stan lustra wody od końca XVIII w.
Zbiorniki na Wiśle
- Jezioro Czerniańskie
- Jezioro Goczałkowickie
- Jezioro Włocławskie
Dopływy Wisły
W górnym biegu Wisły w okolicach Oświęcimia wpadają do niej dwa duże dopływy: Soła od pd. z Karpat i Przemsza od pn. z Wyżyn Śląskiej i Krakowskiej. Poniżej Oświęcimia Wisła płynie wzdłuż rowu tektonicznego pomiędzy Karpatami a Wyżyną Śląsko-Małopolską. tworząc pod Krakowem przełom przez wzniesienia zbudowane z wapieni jurajskich. W dalszym biegu głównym jej dopływem jest Dunajec, zbierający znaczne masy wód w Tatrach i Beskidach. Innymi prawobrzeżnymi dopływami Wisły są: Skawa, Raba i Wisłoka, zaś lewobrzeżnymi Prądnik, Dłubnia i Szreniawa oraz wiele drobnych potoków spływających z Garbu Tenczyńskiego.
Górny odcinek Wisły aż do ujścia Przemszy nie jest żeglowny i czasem jest nazywany Małą Wisłą. Naturalny bieg Wisły w rejonie Krakowa stracił swój charakter po usypaniu wałów ochronnych. Zbudowanie stopni wodnych mających na celu udostępnienie Wisły dla żeglugi to lepsze wykorzystanie spławnych możliwości rzeki.
Miejscowości położone nad Wisłą
- Wisła
- Ustroń
- Harbutowice
- Górki Wielkie
- Skoczów
- Strumień
- Zabrzeg – tylko na prawym brzegu
- Goczałkowice-Zdrój – tylko na lewym brzegu
- Czechowice-Dziedzice – tylko na prawym brzegu
- Brzeszcze – tylko na prawym brzegu
- Wola (województwo śląskie)|Wola – tylko na lewym brzegu
- Harmęże – tylko na prawym brzegu
- Bieruń – tylko na lewym brzegu
- Bobrek (województwo małopolskie)|Bobrek – tylko na lewym brzegu
- Oświęcim – tylko na prawym brzegu
- Skawina – tylko na prawym brzegu
- Kraków
- Niepołomice – tylko na prawym brzegu
- Nowe Brzesko – tylko na lewym brzegu
- Opatowiec – tylko na lewym brzegu
- Nowy Korczyn – tylko na lewym brzegu
- Szczucin – tylko na prawym brzegu
- Połaniec – tylko na lewym brzegu
- Baranów Sandomierski – tylko na prawym brzegu
- Tarnobrzeg – tylko na prawym brzegu
- Sandomierz
- Zawichost – tylko na lewym brzegu
- Annopol – tylko na prawym brzegu
- Józefów nad Wisłą – tylko na prawym brzegu
- Solec nad Wisłą – tylko na lewym brzegu
- Kamień Puławski – tylko na prawym brzegu
- Janowiec – tylko na lewym brzegu
- Kazimierz Dolny – tylko na prawym brzegu
- Bochotnica – tylko na prawym brzegu
- Parchatka – tylko na prawym brzegu
- Puławy – tylko na prawym brzegu
- Góra Puławska – tylko na lewym brzegu
- Stężyca (województwo lubelskie) – tylko na prawym brzegu
- Dęblin – tylko na prawym brzegu
- Świerże Górne – tylko na lewym brzegu
- Czersk – tylko na lewym brzegu
- Góra Kalwaria – tylko na lewym brzegu
- Karczew – tylko na prawym brzegu
- Otwock – tylko na prawym brzegu
- Józefów – tylko na prawym brzegu
- Warszawa
- Łomianki – tylko na lewym brzegu
- Jabłonna – tylko na prawym brzegu
- Nowy Dwór Mazowiecki – tylko na prawym brzegu
- Zakroczym – tylko na prawym brzegu
- Czerwińsk nad Wisłą miasto od 1 stycznia 2020 r. – tylko na prawym brzegu
- Wyszogród – tylko na prawym brzegu
- Płock
- Dobrzyń nad Wisłą – tylko na prawym brzegu
- Włocławek
- Stary Bógpomóż – tylko na prawym brzegu
- Bobrowniki – tylko na prawym brzegu
- Stare Rybitwy – tylko na prawym brzegu
- Nieszawa – tylko na lewym brzegu
- Ciechocinek – tylko na lewym brzegu
- Osiek nad Wisłą
- Złotoria – tylko na prawym brzegu
- Toruń
- Solec Kujawski – tylko na lewym brzegu
- Bydgoszcz (poprzez dzielnicę Fordon) – tylko na lewym brzegu
- Chełmno
- Świecie – tylko na lewym brzegu
- Grudziądz – tylko na prawym brzegu
- Dragacz – tylko na lewym brzegu
- Nowe – tylko na lewym brzegu
- Gniew – tylko na lewym brzegu
- Malbork (nad Nogatem)
- Tczew – tylko na lewym brzegu
- Gdańsk – nad Martwą Wisłą, a także nad przekopem Wisły poprzez Wyspę Sobieszewską
- Mikoszewo – na prawym brzegu przekopu Wisły
Wisła jest za pomocą kanałów połączona z:
- Odrą – Kanał Bydgoski|Kanałem Bydgoskim, Notecią i Wartą (Droga wodna Wisła-Odra)
- Niemnem – Kanałem Augustowskim i Czarną Hańczą
- Dnieprem – Kanałem Królewskim i Prypecią.