Zygmunt Gniewosz
tytularny generał major
Data i miejsce urodzenia

2 maja 1827
Nowosielce

Data i miejsce śmierci

18 marca 1909
Pressbaum

Przebieg służby
Lata służby

do 1879

Siły zbrojne

Armia Cesarstwa Austriackiego
C. K. Armia

Główne wojny i bitwy

kampania węgierska,
wojna francusko-austriacka,
wojna prusko-austriacka (bitwa pod Sadową)

Odznaczenia

Zygmunt Aleksander Gniewosz z Oleksowa herbu Rawicz (ur. 2 maja 1827 w Nowosielcach, zm. 18 marca 1909 w Pressbaum) – tytularny generał major C. K. Armii, c. k. podkomorzy.

Życiorys

Urodził się 2 maja 1827 w Nowosielcach. Był jednym z ośmiorga dzieci Wiktora Gniewosza (1792-1840, właściciel dóbr Nowosielce i tamtejszego dworu, Gniewosz, Tokarnia, Karlików) i Łucji (1802-1894, córka Sebastiana Ostaszewskiego). Jego braćmi byli Edward (1822-1906, poseł na Sejm Krajowy i do Rady Państwa), Władysław (1829-1901, c. k. pułkownik piechoty i szambelan cesarski), Feliks (1836-1897, właściciel dóbr, urzędnik). Miał także trzy siostry. Był też stryjeczno-ciotecznym bratem (kuzynem) Włodzimierza Gniewosza oraz dalszym kuzynem Jana Nepomucena Gniewosza.

Został oficerem Armii Cesarstwa Austriackiego. Od około 1847 był podporucznikiem w 3 pułku huzarów ze sztabem w Sáros-Patak. W tym charakterze odbył kampanię węgierską. Przed 1950 awansowany na nadporucznika, przed 1852 awansowany na rotmistrza drugiej klasy.

Na początku 1854 awansował na rotmistrza 1. klasy i został przeniesiony do nowo utworzonego 2 Dywizjonu Sztabowego Dragonów. Od około 1855 służył w szeregach 7 pułku kirasjerów, a od około 1857 w szeregach 6 pułku kirasjerów (około 1858 podjął tam służbę jego stryjeczny brat ppor. Włodzimierz Gniewosz). W tym okresie brał udział w działaniach wojennych. W 1859 uczestniczył w wojnie francusko-austriackiej. Kilka lat później walczył w wojnie prusko-austriackiej i w bitwie pod Sadową (Königgrätz) 3 lipca 1866, a za swoje mężne czyny został odznaczony na placu boju. Około 1867 najpierw został przeniesiony do 2 pułku kirasjerów, a po awansie na majora został oficerem sztabu 9 pułku kirasjerów w Czegléd, około 1868 przemianowanego na 9 pułk dragonów

Po utworzeniu C. K. Armii został awansowany na stopień podpułkownika kawalerii z dniem 22 sierpnia 1869, a później na pułkownika z dniem 15 listopada 1873. Pozostawał w sztabie 9 Bukowińskiego pułku dragonów w Czegléd (około 1870/1871 trafił tam ponownie jego krewny nadpor. Włodzimierz Gniewowsz), od około 1872 w Tarnopolu. Od 1874 był komendantem 13 Galicyjskiego pułku ułanów w Łańcucie tj. nieopodal rodzinnych stron Gniewoszów. 1 kwietnia 1879 został przeniesiony w stan spoczynku w stopniu tytularnego generała majora.

10 lutego 1878 został mianowany c. k. podkomorzym Jego Ces. Kr. Apost. Mości (przyrzeczenie złożył 20 lutego 1878). Po odejściu ze służby wojskowej jako pozasłużbowy tytularny generał major od około 1880 przebywał w Krakowie, a od około 1881 w Wiedniu (od tego czasu był tam także jego brat, płk Władysław Gniewosz, który wtedy zakończył służbę w armii). Od około 1885 przebywał w rodzinnych Nowosielcach-Gniewosz (Władysław także), od około 1886 w Krakowie, od około 1877 ponownie w Wiedniu, od około 1903 określany jako generał major ad honores.

Zmarł 18 marca 1909 w Pressbaum. Został pochowany w pogrzebie z honorami wojskowymi w Wiedniu 20 lutego 1909. Był żonaty. Miał syna Lucjana, który także został oficerem kawalerii C. K. Armii (w 1909 był podporucznikiem 3 Galicyjskiego pułku ułanów w Wiedniu).

Odznaczenia

austro-węgierskie

Uwagi

  1. W ewidencji wojskowych C. K. Armii był określany w języku niemieckim jako „Sigmund Ritter von Olexow Gniewosz”.
  2. W niektórych źródłach podawano, iż Jan Nepomucen był ich rodzonym bratem. Jerzy Sewer Dunin-Borkowski: Rocznik szlachty polskiej. T. 1. Lwów: Księgarnia K. Łukaszewicza, 1881, s. 465. Stefan Stefański. Pan Stefański opowiada. Dawny Sanok w akwarelach Jana Gniewosza. Tygodnik Sanocki”. Nr 22 (105), s. 5, 22 listopada 1993.
  3. Jeden z czterech oddziałów kawalerii utworzony na początku 1854 i rozwiązany w 1856, przeznaczony do zabezpieczenia i ochrony kwatery głównej armii operującej w polu oraz eskortowaniu mniejszych transportów.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Kronika. Zygmunt z Olexowa Gniewosz. Gazeta Lwowska”. Nr 66, s. 4, 23 marca 1909.
  2. 1 2 3 Nekrolog. „Wiener Salonblatt”. Nr 13, s. 17, 28 marca 1909. (niem.).
  3. 1 2 Antonio Schmidt-Brentano: Die k. k. bzw. k. u. k. Generalität 1816-1918. Wiedeń: Österreichisches Staatsarchiv, 2007, s. 56.
  4. Monografia. Nowosielce-Gniewosz. „Jednodniówka na pamiątkę poświęcenia Domu Ludowego”, s. 15, 11 września 1927.
  5. Jerzy Sewer Dunin-Borkowski: Rocznik szlachty polskiej. T. 1. Lwów: Księgarnia K. Łukaszewicza, 1881, s. 466.
  6. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1847, s. 329.
  7. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1850, s. 329.
  8. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1851, s. 417.
  9. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1852, s. 451.
  10. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1853, s. 461.
  11. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1854, s. 467.
  12. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1854, s. 239.
  13. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1855, s. 630.
  14. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1856, s. 431.
  15. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1857, s. 431.
  16. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1858, s. 405.
  17. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1859, s. 255.
  18. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums. Wiedeń: 1860-1861, s. 370.
  19. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums für 1861-1862. Wiedeń: 1862, s. 372.
  20. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums für 1863. Wiedeń: 1863, s. 382.
  21. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums für 1864. Wiedeń: 1864, s. 370.
  22. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums für 1865. Wiedeń: 1865, s. 376.
  23. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums für 1866. Wiedeń: 1866, s. 374.
  24. Monografia. Nowosielce-Gniewosz. „Jednodniówka na pamiątkę poświęcenia Domu Ludowego”, s. 17, 11 września 1927.
  25. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums für 1867. Wiedeń: 1867, s. 902.
  26. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums für 1867. Wiedeń: 1867, s. 427.
  27. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums für 1867. Wiedeń: 1867, s. 902.
  28. Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums für 1868. Wiedeń: 1868, s. 449, 464.
  29. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1869-1870. Wiedeń: 1870, s. 528.
  30. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1874. Wiedeń: 1874, s. 123.
  31. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1869-1870. Wiedeń: 1870, s. 573.
  32. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1871. Wiedeń: 1871, s. 574.
  33. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1872. Wiedeń: 1872, s. 450.
  34. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1873. Wiedeń: 1873, s. 414.
  35. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1874. Wiedeń: 1874, s. 424.
  36. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1875. Wiedeń: 1874, s. 462.
  37. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1876. Wiedeń: 1875, s. 509.
  38. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1877. Wiedeń: 1876, s. 505.
  39. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1878. Wiedeń: 1877, s. 314.
  40. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1879. Wiedeń: 1878, s. 518.
  41. Jerzy Sewer Dunin-Borkowski: Polacy dygnitarzami austryackimi. I. Podkomorzowie i paziowie (1750-1890). Lwów: 1890, s. 19.
  42. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1881. Wiedeń: 1880, s. 142.
  43. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1882. Wiedeń: 1881, s. 142.
  44. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1883. Wiedeń: 1882, s. 142.
  45. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1884. Wiedeń: 1883, s. 141.
  46. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1885. Wiedeń: 1884, s. 142.
  47. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1883. Wiedeń: 1882, s. 146.
  48. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1886. Wiedeń: 1885, s. 144.
  49. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1887. Wiedeń: 1886, s. 144.
  50. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1888. Wiedeń: 1887, s. 143.
  51. Kais. Königl. Militär-Schematismus 1889. Wiedeń: 1888, s. 146.
  52. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1890. Wiedeń: 1889, s. 162.
  53. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1891. Wiedeń: 1891, s. 163.
  54. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1892. Wiedeń: 1892, s. 164.
  55. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1893. Wiedeń: 1893, s. 164.
  56. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1894. Wiedeń: 1894, s. 164.
  57. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1895. Wiedeń: 1895, s. 151.
  58. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1896. Wiedeń: 1895, s. 154.
  59. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1897. Wiedeń: 1896, s. 182.
  60. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1898. Wiedeń: 1897, s. 179.
  61. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1899. Wiedeń: 1898, s. 180.
  62. 1 2 3 4 Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1900. Wiedeń: 1899, s. 183.
  63. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1901. Wiedeń: 1900, s. 182.
  64. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1902. Wiedeń: 1901, s. 183.
  65. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1904. Wiedeń: 1903, s. 181.
  66. 1 2 Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1904. Wiedeń: 1903, s. 181.
  67. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1904. Wiedeń: 1903, s. 720, 805.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.