Zwojek (Barbula Hedw.) – rodzaj mchów należący do rodziny płoniwowatych (Pottiaceae Schimp.). Przedstawiciele tego rodzaju występują na całym świecie w strefach klimatu umiarkowanego.

Morfologia

Gametofity

Rośliny luźno skupione lub tworzące poduszki, żółtawobrązowe, brązowe lub czarniawe od góry, żółtawobrązowe do rudobrązowych od dołu. Łodyżki krótkie do wydłużonych, dorastają do 2 cm, rzadziej do 3,5 cm długości. Włoski Listki stulone do słabo rozpostartych, często skrzywione lub skręcone wokół łodyżki w stanie suchym, rozpostarte gdy wilgotne. Listki podłużne lub szeroko lancetowate do podłużnie trójkątnych, całobrzegie lub sporadycznie ząbkowane przy wierzchołku. Brzegi blaszki podwinięte od podstawy do 1/2–1/3 długości listka, sporadycznie płaskie. Wierzchołek zaokrąglony lub zaostrzony. Żebro pojedyncze, kończy się w szczycie listka lub krótko wystaje, sporadycznie kończy się kilka komórek przed szczytem.

Sporofity

Seta długości 0,5–2,5 cm. Puszka zarodni jajowata do podłużnie cylindrycznej. Wieczko przeważnie podłużnie stożkowate. Perystom złożony z 32 zębów, zwykle silnie skręconych w lewo. Czepek w kształcie kapturka. Zarodniki o średnicy 8–12 µm.

Systematyka i nazewnictwo

Nazwa naukowa rodzaju Barbula pochodzi od łacińskich słów barba, czyli „zarost, broda” oraz zdrobnienia ula oznaczającego „niewielki”.

Według The Plant List rodzaj Barbula liczy 451 akceptowanych nazwy gatunków, dla których istnieje 149 synonimów.

Wykaz gatunków:

Przypisy