Zofia Teliga-Mertens
Data i miejsce urodzenia

11 października 1926
Krzemieniec

Data śmierci

27 września 2022

Zawód, zajęcie

agronom, działaczka społeczna

Odznaczenia

Zofia Teliga-Mertens, właśc. Zofia Władysława Mertens (ur. 11 października 1926 w Krzemieńcu, zm. 27 września 2022) – polska agronom, działaczka społeczna i charytatywna, zaangażowana w repatriację polskich rodzin z Kazachstanu. Dama Orderu Orła Białego.

Życiorys

Córka Zofii i Stefana, żołnierza Legionów Polskich i oficera Wojska Polskiego. W okresie II RP jej rodzina osiedliła się na Wołyniu, gdzie jej ojciec za zasługi w wojnie polsko-bolszewickiej otrzymał majątek w Woli Rycerskiej. W trakcie II wojny światowej rodzina została zesłana w głąb ZSRR. Stefan Teliga zmarł, zanim dotarł do armii Władysława Andersa. Zofię Teligę-Mertens wraz z matką wywieziono do Kazachstanu. W 1946 osiedliła się we Wrocławiu, gdzie ukończyła studia rolnicze. Obroniła następnie doktorat, do czasu przejścia w 1981 na emeryturę pracowała m.in. w piśmie „Gromada – Rolnik Polski”.

W 1998 w ramach rekompensaty za utracone mienie zabużańskie wraz z matką otrzymała trzy wielorodzinne budynki na osiedlu w Szczytnicy, pozostawione przez wycofane z Polski wojska radzieckie. Wyremontowała je własnym kosztem, następnie zdecydowała się przeznaczyć ten majątek dla Polaków repatriowanych z Kazachstanu. Dzięki temu 40 rodzin przesiedlonych do Polski (łącznie około 200 osób) otrzymało od niej na własność mieszkania na osiedlu nazwanym przez nią „Kresówką”.

W 2011 jej działalność charytatywna została przedstawiona w filmie dokumentalnym Szklane domy pani Zosi.

Pochowana na cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu.

Odznaczenia i wyróżnienia

W 2017 prezydent Andrzej Duda za działalność społeczną i charytatywną odznaczył ją Orderem Orła Białego (dekoracja nastąpiła w ramach obchodów Święta Narodowego Trzeciego Maja). W 2013 odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2021 otrzymała Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości.

W 2016 została wyróżniona Nagrodą Wrocławia. W 2019 wyróżniona tytułem honorowego obywatela Dolnego Śląska.

Przypisy

  1. 1 2 M.P. z 2017 r. poz. 567.
  2. ↑ Nekrolog śp. dr Zofii Teligi-Mertens. kombatanci.gov.pl, 4 października 2022. [dostęp 2022-10-05].
  3. ↑ Nie żyje Zofia Teliga-Mertens. Dama Orderu Orła Białego miała 96 lat. rdc.pl, 27 września 2022. [dostęp 2022-09-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-09-27)].
  4. 1 2 Maciej Rajfur: Ostatnie pożegnanie Zofii Teligi-Mertens. gosc.pl, 4 listopada 2022. [dostęp 2022-11-04].
  5. 1 2 3 4 5 Iza Michalewicz: Podarunek Zofii. Polacy z Kazachstanu. wyborcza.pl, 11 listopada 2015. [dostęp 2017-05-04].
  6. 1 2 3 Uroczysta sesja RM Wrocławia: zasłużeni dla miasta. wroclaw.pl, 23 czerwca 2016. [dostęp 2017-05-03].
  7. ↑ Szklane domy pani Zosi w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2017-05-03].
  8. ↑ Prezydent wręczył Ordery Orła Białego. prezydent.pl, 3 maja 2017. [dostęp 2017-05-03].
  9. ↑ M.P. z 2013 r. poz. 494.
  10. ↑ Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości dla Zofii Mertens. prezydent.pl, 28 maja 2021. [dostęp 2021-05-31].
  11. ↑ Karolina Kozakiewicz: Oddała cały majątek na repatriacje 40 polskich rodzin. Zofia Teliga-Mertens Honorową Obywatelką Dolnego Śląska. wyborcza.pl, 17 października 2019. [dostęp 2019-10-20].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.