Zofia Romanowiczówna
Z. R., Młoda Dziewczyna

Zofia Romanowiczówna (przed 1906)
Data i miejsce urodzenia

31 marca 1842
Lwów

Data i miejsce śmierci

4 czerwca 1935
Lwów

Miejsce spoczynku

Cmentarz Łyczakowski we Lwowie

Narodowość

polska

Rodzice

Piotr, Julia

Krewni i powinowaci

Tadeusz (brat)

Odznaczenia

Zofia Romanowiczówna (ur. 31 marca 1842 we Lwowie, zm. 4 czerwca 1935 tamże) – polska nauczycielka, uczestniczka powstania styczniowego, działaczka niepodległościowa, oświatowa i społeczna.

Życiorys

Urodziła się 31 marca 1842 we Lwowie. Była córką Piotra (adwokat) i Julii z domu Krauze (1819-1897) oraz siostrą Tadeusza.

Od 1860 pracowała jako nauczycielka prywatna, m.in. kształciła dzieci Karola Wilda. W tym samym roku była współzałożycielką Towarzystwa Oszczędności Kobiet we Lwowie, a przed 1863 była współzałożycielką Stowarzyszenie im. Klaudyny Potockiej, ruchu mającego na celu wspierać postawy patriotyczne i samokształceniowe. Uczestniczyła w powstaniu styczniowym 1863 trudniąc się wytwarzaniem nabojów, pracując przy szyciu garderoby, produkując opatrunki oraz działając jako kurierka i wsparcie przy ucieczkach. W marcu 1863 została aresztowana i na miesiąc uwięziona.

W 1868 Stowarzyszenie tzw. „Klaudynek” przekształcono w Stowarzyszenie Czynnych Polek. W 1874 założono Stowarzyszenia Pracy Kobiet. W 1875 złożyła egzamin dopuszczający do wykładania na poziomie szkół państwowych. W 1877 stworzyła Kółko Serdecznych Polek. Od 1879 była starszym nauczycielem Miejskiej Szkoły Wydziałowej Żeńskiej im. Królowej Jadwigi. Była zastępczynią Antoniny Machczyńskiej, przewodniczącej Związku Nauczycielek we Lwowie (powstałego w 1903 z połączenia Związku Koleżeńskiego Byłych Seminarzystek i Nauczycielek ze Stowarzyszeniem Nauczycielek). W 1906 odeszła na emeryturę. Podczas I wojny światowej od lipca 1915 stała na czele Ligi Kobiet Galicji i Śląska we Lwowie. W swoim życiu miała okazję zetknąć się z wieloma osobistościami, głównie z życia artystycznego i kulturalnego. Swoje wspomnienia zawarła w publikacji pt. Cienie (kilka oderwanych kart z mojego życia), wydanej w 1930.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości (1918) w okresie II Rzeczypospolitej została awansowana na stopień podporucznika weterana Wojska Polskiego. Otrzymała honorowe członkostwo Związku Obrońców Lwowa.

W ostatnich latach życia była ociemniała. Zmarła 4 czerwca 1935 we Lwowie jako ostatnia kobieta-uczestniczka powstania styczniowego żyjąca na obszarze województwa lwowskiego. Została pochowana na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Jej pamięć, jako osoby przez wiele lat promującej ideały patriotyczne, została uhonorowana przez środowisko lwowskiego nauczycielstwa w pierwszą rocznicą śmierci w połowie czerwca 1936.

Publikacje

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 Jan Bujak: Zofia Romanowiczówna. Polski Słownik Biograficzny. [dostęp 2016-07-17].
  2. 1 2 3 Henryk Kopia. „Cienie (kilka oderwanych kart z mojego życia)”. Zofia Romanowiczówna, Lwów 1930 (recenzja). „Pamiętnik Literacki”. 27/1/4, s. 718–719, 1930.
  3. ↑ Nieco szczegółów biograficznych dotyczących uczestników organizacyi i partyzantki r. 1863/64. W: Józef Białynia Chołodecki: Księga pamiątkowa opracowana staraniem Komitetu Obywatelskiego w czterdziestą rocznicę powstania r. 1863/1864. Lwów: 1904, s. 345.
  4. 1 2 3 Powstanie styczniowe – lista uczestników. Zofia Romanowiczówna. genealogia.okiem.pl. [dostęp 2016-07-17].
  5. ↑ Dom nauczycielek we Lwowie. „Nowości Illustrowane”. Nr 52, s. 2, 13, 29 grudnia 1906.
  6. ↑ Jerzy Z. Pająk, Działalność Ligi Kobiet Galicji i Śląska we Lwowie (1915–1918), w: Znani i nieznani dziewiętnastowiecznego Lwowa. Studia i materiały, pod red. Lidii Michalskiej-Brachy, Małgorzaty Przeniosło, Kielce 2014, s. 171–192 ​ISBN 978-83-7133-607-2
  7. ↑ Według inskrypcji nagrobnej 3 czerwca 1935.
  8. ↑ Opieka nad weteranami z r. 1963-4 w lwowskim województwie. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 16 z 22 stycznia 1936.
  9. ↑ Uczczenie pamięci ś. p. Zofii Romanowiczówny. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 136 z 17 czerwca 1936.
  10. ↑ M.P. z 1930 r. nr 260, poz. 350.
  11. ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 36.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.