Zgrzebło – narzędzie kamienne wykonywane najczęściej z krzemienia, mające formę wielokątnego odłupka o zaretuszowanej przynajmniej jednej krawędzi dłuższej, biegnącej równolegle lub poprzecznie do osi wyrobu. Obrabiana krawędź może być wklęsła, wypukła bądź prosta. Zgrzebła wykonywano różnymi typami retuszy: sposobem jednostronnym, dwustronnym, dokonywano także retuszy stromych zatępiających i zębatych. W miarę stępiania się krawędzi pracującej dochodziło do jej naprawy przez wtórne retuszowanie, w związku z czym forma tych narzędzi ulegała zmianie.

Narzędzia te służyły przeważnie jako noże do rozdzielania mięsa.

Ogólny podział zgrzebeł

Typologia Gintera i Kozłowskiego (1990):

  • Jednostronne
    • Retuszowane na jednej krawędzi
      • Podłużne (lateralne) – o krawędzi pracującej ustawionej równolegle w stosunku do osi odłupka
      • Poprzeczne (transwersalne) – o krawędzi pracującej ustawionej poprzecznie w stosunku do osi odłupka
    • Retuszowane na dwu krawędziach
      • Podwójne – o krawędziach pracujących równoległych, nie stykających się ze sobą
      • Zbieżne – o krawędziach pracujących zbiegających się ku sobie i tworzących ostrą końcówkę
  • Dwustronne
    • Z krawędzią dwustronnie zaretuszowaną
    • Z podstawą ścienioną
    • Typu liściowatego

Przypisy

  1. 1 2 3 Michel Brézillon, Encyklopedia kultur pradziejowych, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1981, s. 221-222, ISBN 83-221-0143-0.
  2. 1 2 3 4 Bolesław Ginter, Janusz Krzysztof Kozłowski, Technika obróbki i typologia wyrobów kamiennych paleolitu, mezolitu i neolitu, wyd. 3, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 87-89, ISBN 83-01-03563-3.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.