| kapitan saperów | |
| Data i miejsce urodzenia |
23 sierpnia 1890 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
1940 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1914–1921, 1924–1938 i 1939–1940 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
zarządca składnicy |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Zenon Romańczuk, ps. „Zofia”, „Zerwisz” (ur. 23 sierpnia 1890 w Berdyczowie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – kapitan saperów Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się 23 sierpnia 1890 w Berdyczowie, ówczesnym mieście powiatowym guberni kijowskiej, w rodzinie Józefa i Ludwiki z Majewskich. W latach 1900–1906 uczęszczał do 2. Gimnazjum w Żytomierzu, w latach 1907-1909 do c. k. I. Wyższej Szkoły Realnej we Lwowie, a od 1909 do c. k. Szkoły Realnej w Krośnie, gdzie w 1912 zdał egzamin dojrzałości. Od 1 listopada 1912 do 20 grudnia 1913 w czasie studiów na Szkoły Politechnicznej we Lwowie był członkiem Związku Strzeleckiego. W 1914 pracował w elektrowni w Żytomierzu jako praktykant.
4 września 1914, po wybuchu I wojny światowej, wcielony do armii rosyjskiej. 28 sierpnia 1915, po ukończeniu szkołę oficerskiej w Kijowie, został mianowany chorążym (praporszczykiem). 14 maja 1916 awansował na podporucznika, a 17 listopada tego roku na porucznika. W 1916 został ranny. Służbę w armii rosyjskiej zakończył 28 grudnia 1917.
Od 25 marca do 1 listopada 1918 działał w Polskiej Organizacji Wojskowej w Kijowie. 27 stycznia 1919 wstąpił do WP, przydzielony do 1 kompanii 1 pułku piechoty Legionów. Brał udział w wojnie z bolszewikami. 30 lipca 1920 pod Demidówką nad Styrem został ranny w bitwie pod Brodami i Beresteczkiem.
W latach 1921–1922 kontynuował studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej. W latach 1922–1924 odbył praktykę w batalionie elektrotechnicznym oraz pracował w Oddziale II Sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III na granicy litewskiej, a także kierował robotami budowlanymi w Brześciu, Prużanie i Kobryniu. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 1562. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. Posiadał przydział w rezerwie do 28 pułku piechoty w Łodzi. 27 czerwca 1924 został powołany do czynnej służby. Objął stanowisko dowódcy kompanii i oficera materiałowego batalionu elektrotechnicznego w Nowym Dworze Mazowieckim. W listopadzie 1928 został przeniesiony macierzyście do kadry oficerów saperów z równoczesnym przeniesieniem służbowym do Departamentu Inżynierii Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisko referenta. Od 1929 w Wojskowym Zakładzie Zaopatrzenia Inżynieryjnego, a następnie w 3 batalionie saperów w Wilnie. W kwietniu 1933 został przeniesiony do Komendy Miasta Wilno na stanowisko referenta administracji koszar. W grudniu 1934 został przeniesiony do Pomocniczej Składnicy Inżynierii w Krakowie na stanowisko zarządcy. Po reorganizacji zajmował stanowisko zarządcy Składnicy Saperskiej Nr 5 w Krakowie. Z dniem 31 grudnia 1938 został przeniesiony w stan spoczynku. Mieszkał w Krakowie przy ul. Kamiennej 45, a później przy ul. Żuławskiego 16 m. 11.
We wrześniu 1939 wzięty do niewoli przez Sowietów, osadzony w Starobielsku. Został zamordowany wiosną 1940 przez NKWD w Charkowie. Figuruje na liście straceń, poz. 2795. Pochowany na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach.
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Zenon Romańczuk był żonaty, miał syna Tadeusza Lecha (ur. 16 października 1924) i córkę Elżbietę Teresę (ur. 19 października 1927).
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 576 – 16 lutego 1921
- Krzyż Niepodległości – 27 czerwca 1938 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”
- Krzyż Walecznych dwukrotnie nr 34157
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- łotewski Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej – 6 sierpnia 1929
- Odznaka pamiątkowa „Wilno 1919 Wielkanoc”
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Zenon Romańczuk podawał jako datę urodzenia 23 sierpnia 1890 według kalendarza juliańskiego, natomiast w ewidencji Wojska Polskiego figurował jako urodzony 4 września 1890.
Przypisy
- 1 2 3 4 Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-12-14]..
- 1 2 3 4 Kolekcja ↓, 1.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 597.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 252.
- 1 2 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 452.
- ↑ Sprawozdanie 1912 ↓, s. 55.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-12-14]..
- 1 2 3 4 5 6 Kolekcja ↓, 4.
- ↑ Sprawozdanie 1912 ↓, s. 55, 57.
- ↑ Kolekcja ↓, 3, 4.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Kolekcja ↓, 3.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 484.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 424.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 207.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 192.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 580, 597.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 353.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 252, 751.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933 roku, s. 86.
- 1 2 Kolekcja ↓, 2.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 22 grudnia 1934 roku, s. 266.
- 1 2 Kolekcja ↓, 8.
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 26 lutego 1921, s. 340.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-12-14]..
- ↑ M.P. z 1938 r. nr 177, poz. 323.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-12-14]..
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-12-14]..
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 6 sierpnia 1929, s. 241.
Bibliografia
- Romańczuk Zenon. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.57-4755 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-12-12].
- Szóste Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Szkoły Realnej w Krośnie za rok szkolny 1912. Krosno: Nakładem Funduszu Naukowego, 1912.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Kazimierz Banaszek, Krystyna Wanda Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
- Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
- Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.