Zdzisław Straszewicz

Porcelanowa fotografia Zdzisława Straszewicza na jego grobie na Powązkach
podporucznik artylerii
Data i miejsce urodzenia

7 grudnia 1897
Tykocin

Data i miejsce śmierci

14 sierpnia 1920
Warszawa

Przebieg służby
Lata służby

1916–1917, 1918–1920

Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie

Jednostki

10 Pułk Artylerii Polowej
2 Pułk Artylerii Polowej Legionów

Główne wojny i bitwy

wojna polsko-bolszewicka
Bitwa Warszawska

Odznaczenia

Zdzisław Straszewicz herbu Odrowąż (ur. 7 grudnia 1897 w Tykocinie, zm. 14 sierpnia 1920 w Warszawie) – podporucznik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Pochodził z rodziny szlacheckiej, był synem Tadeusza i Marii z Szaniawskich. Miał dwóch młodszych braci: Czesława i Zbigniewa. Jego stryjami byli m.in. Ludwik Straszewicz (ojciec Bohdana Straszewicza) i Zygmunt Straszewicz. Jego bratem ciotecznym (synem siostry ojca, która wyszła za Ksawerego Sporzyńskiego) był m.in. Adam Sporzyński, a braćmi stryjecznymi – m.in. Jan Straszewicz i Stefan Straszewicz.

Zdzisław po uzyskaniu matury rozpoczął studia na Politechnice w Petersburgu. W 1916 roku został powołany do rosyjskiego wojska, gdzie ukończył Michajłowską Szkołę Artyleryjską i w lipcu 1917 roku został mianowany chorążym. Po wybuchu rewolucji październikowej wrócił do Polski, gdzie kontynuował studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego.

11 listopada 1918 roku wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego i został skierowany do 4. baterii 10 pułku artylerii polowej, a następnie do 4. baterii 2 pułku artylerii polowej Legionów.

Jego dowódca, gen. Jan Bokszczanin tak opisywał jego udział w bitwie z bolszewikami w 1920 roku:

Znajdował się w pierwszej linii, zaciekle bronił Pułtuska, a następnie linii Domosław-Pokrzywnica-Dzbanica-Laski, broniąc dostępu do serca Polski, Warszawy.

Wszystkie, wielokrotnie ponawiane, natarcia bolszewickie pod Pułtuskiem zostały odparte przez polską artylerię ...

...dzięki fachowemu i umiejętnemu kierowaniu przez ppor. Straszewicza, oraz jego osobistej odwadze i zimnej krwi (...). Ppor. Straszewicz, nie zważając na silny ogień nieprzyjacielskiej artylerii pozostał dalej na punkcie obserwacyjnym, prowadząc intensywny ogień, dzięki temu dając możność odmaszerowania własnej piechocie bez kontaktu z nieprzyjacielem, który nadaremnie próbował się posunąć.

Mimo że został ranny, pozostał na stanowisku pod wsią Domosław i dalej kierował ogniem artylerii. Dopiero telefoniści wynieśli go na rękach i wsadzili na konia. Dwa dni był transportowany do Warszawy. Zmarł 14 sierpnia 1920 roku w Szpitalu Ujazdowskim na rękach matki.

Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 26, rząd 6, miejsce 29,30).

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

W latach 20. XX wieku sumptem matki Zdzisława Straszewicza w miejscu śmiertelnego ranienia Zdzisława, w lesie na terenie Leśnictwa Pokrzywnica koło Domosławia położono skromny kamień. Na kamieniu wyryto słowa: Dnia 12-tego sierpnia 1920 / w miejscu tem oddał swe / życie w obronie ziemi ojczystej / Zdzisław Straszewicz / ppor. artylerji kawaler / Krzyża Virtuti Militari / i trzech Krzyży Walecznych. / Żył lat 22. / Kamień ten kładzie matka (pisownia oryginalna). Położony w lesie kamień zainteresował w 2012 roku sekcję 13 Pułku Piechoty Pułtuskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego i Nadleśnictwa Pułtusk. Przy wsparciu Nadleśnictwa Pułtusk kamień został odnowiony w 2013 roku i od tej pory co roku 12 sierpnia lokalna społeczność obchodzi przy tym kamieniu rocznicę Bitwy Warszawskiej i śmierć bohaterskiego porucznika.

Przypisy

  1. ↑ Lista strat 1934 ↓, s. 837.
  2. 1 2 3 Profil Zdzisława Straszewicza na stronie Wielkiej Genealogii Marka Minakowskiego. [dostęp 2014-11-02].
  3. 1 2 3 Godziemba: Bohaterscy studenci 1920 roku. Blogpress, 2011-08-16. [dostęp 2014-11-02].
  4. 1 2 Cmentarz Stare Powązki: OLĘDZCY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2014-11-02].
  5. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 6 grudnia 1921 roku, s. 1608.
  6. ↑ Przypomniany bohater 1920 r.. „Tygodnik Ciechanowski”, 2014-08-18. [dostęp 2014-11-02].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.