Zbigniew Safjan w latach 60. | |
| Data i miejsce urodzenia |
2 listopada 1922 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
6 grudnia 2011 |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki |
literatura |
| Ważne dzieła | |
|
Kanclerz | |
| Odznaczenia | |
| | |
Zbigniew Kazimierz Safjan (ur. 2 listopada 1922 w Warszawie, zm. 6 grudnia 2011 tamże) – polski pisarz, scenarzysta i dziennikarz.
Życiorys
Pochodził z rodziny żydowskiej. W czasie II wojny światowej został zmuszony do wstąpienia do służby pomocniczej przy Grenzschutzu. Następnie został wcielony do Ludowego Wojska Polskiego, gdzie dosłużył się stopnia podporucznika. Według zasobów archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej w 1951 został zarejestrowany przez Wydział I Oddziału I Głównego Zarządu Informacji Wojska Polskiego jako tajny współpracownik ps. „Żerań”. Również od 1951 kierował działem propagandy w Centralnym Zarządzie Księgarstwa.
Ukończył studia na Akademii Nauk Politycznych w Warszawie. W latach 1967–1990 był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, a w latach 1971–1973 członkiem Komitetu Warszawskiego PZPR. Był członkiem Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego w 1983 roku. W 1983 został wybrany w skład Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. W latach 1983–1989 był członkiem Narodowej Rady Kultury. Znalazł się na liście Kisiela. W grudniu 1985 wszedł w skład Zespołu do przygotowania "Tez Zjazdowych" na X Zjazd PZPR, który odbył się w lipcu 1986.
Autor scenariuszy do popularnych filmów i seriali, m.in.: Potem nastąpi cisza, Do krwi ostatniej, Kanclerz, Dziewczyna z Mazur, niektóre we współpracy z Andrzejem Szypulskim (pod pseudonimem Andrzej Zbych): Stawka większa niż życie, Najważniejszy dzień życia, Życie na gorąco.
Dziennikarz m.in. miesięcznika „Polska”, warszawskiej „Kultury”, „Nowin Literackich i Wydawniczych”, „Skandali”, „Bez Pardonu”. W latach 2004–2007 był redaktorem naczelnym miesięcznika „Słowo Żydowskie”.
Pochowany w Alei Zasłużonych na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie (kwatera D31-tuje-4).
Życie prywatne
Ojciec Marka Safjana.
Twórczość literacka
- Wiosna przychodzi jesienią (1955),
- Potem nastąpi cisza (1963),
- Włamywacze (1971),
- Strach (1973),
- Pole niczyje (1976),
- Kanclerz (1987).
Ekranizacje
Odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Medal 40-lecia Polski Ludowej
- Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”
- Statuetka Gwiazdy Telewizji Polskiej (z okazji 50-lecia TVP)
Uwagi
- ↑ W 1993 historyk Andrzej Nowak, na łamach dwumiesięcznika „Arka” zarzucił Safjanowi, że w 1944 jego donos doprowadził do rozstrzelania innego żołnierza, wcielonego siłą do ludowego WP akowca, Jana Nesslera. W 2002 w wywiadzie udzielonym tygodnikowi „Przegląd” Safjan odrzucił oskarżenia, twierdząc, że tylko podpisał zeznanie przedstawione mu przez NKWD po aresztowaniu go razem z Nesslerem. W 2013 Andrzej Nowak powtórzył, oparty na dokumentach, zarzut świadomego złożenia przez Safjana donosu do Oddziału Śledczego Informacji Wojskowej 2. Armii.
Przypisy
- ↑ Zmarł Zbigniew Safjan [online], onet.pl, 6 grudnia 2011 [dostęp 2011-12-06] [zarchiwizowane z adresu 2012-01-07].
- ↑ Byli sędziowie TK krytykują okładkę „Gazety Polskiej” o ojcu sędziego Marka Safjana [online], wirtualnemedia.pl, 28 lipca 2021 [dostęp 2021-08-01].
- ↑ Dwumiesięcznik „Arka” (dziś „Arcana”), numer 6 (48) z 1993.
- ↑ Człowiek, który wymyślił Klossa [online], Rzeczpospolita [dostęp 2024-01-23] (pol.).
- ↑ Wywiad ze Zbigniewem Safjanem, Tygodnik „Przegląd”, nr 44/2002.
- ↑ Od Lenino do Berlina, ale i do Gib… [online], niezalezna.pl, 12 października 2013.
- ↑ Joanna Siedlecka, Kryptonim „Liryka”. Bezpieka wobec literatów, Warszawa 2008, s. 324.
- ↑ Trybuna Robotnicza, nr 109 (12961), 10 maja 1983 roku, s. 6.
- 1 2 3 Zbigniew Safjan [online], Filmpolski.pl [dostęp 2020-02-13] (pol.).
- ↑ Stefan Kisielewski, Moje typy, Tygodnik Powszechny, 2 grudnia 1984 [dostęp 2020-01-21] (pol.).
- ↑ Skład Komisji Zjazdowej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej /w/ "Trybuna Robotnicza", nr 300, 27 grudnia 1985, s. 2
- ↑ Andrzej Zbych [online], Filmpolski.pl [dostęp 2020-02-13] (pol.).
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
- ↑ Wiosna przychodzi jesienią [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2021-06-03] (ang.).
- ↑ Potem nastąpi cisza [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2021-06-03] (ang.).
- ↑ Włamywacze [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2021-06-03] (ang.).
- ↑ Strach [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2021-06-03] (ang.).
- ↑ Pole niczyje [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2021-06-03] (ang.).
- ↑ Zbigniew Safjan, Kanclerz, wyd. 1, Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji, 1987, ISBN 83-212-0467-8, OCLC 17244389 [dostęp 2021-06-03].
- ↑ Uznanie dla twórców kultury /w/ Trybuna Robotnicza, nr 170, 19 lipca 1984, str. 1-2
Linki zewnętrzne
- Zbigniew Safjan w bazie filmpolski.pl