Zbigniew Czajkowski, ps. „Dębicz” (ur. 16 stycznia 1923 w Warszawie, zm. 25 sierpnia 1998 tamże) – polski publicysta i działacz katolicki, poseł na Sejm PRL VII kadencji (1976–1980), członek Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa z ramienia Stowarzyszenia „Pax”. Wieloletni wiceprzewodniczący Zarządu Głównego Stowarzyszenia PAX, członek prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu od 1971 do 1983.

Życiorys

Syn Kazimierza i Stanisławy. W czasie II wojny światowej walczył w szeregach Armii Krajowej (w 2 Kompanii „Genowefa” batalionu „Gustaw” Narodowej Organizacji Wojskowej), był uczestnikiem powstania warszawskiego. Ukończył studia na Wydziale Ekonomii Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie. Pracował jako asystent w Wyższej Szkole Handlu Morskiego w Sopocie, wykładał również na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Stał na czele redakcji pisma „Dziś i Jutro” (1954–1955), a także miesięcznika „Życie i Myśl” (1961–1972). Był stałym korespondentem „Słowa Powszechnego” w Rzymie i Watykanie (1973–1975). Od 1973 był redaktorem naczelnym „Zeszytów Naukowych Stowarzyszenia PAX”, którego był wieloletnim działaczem (członek prezydium od 1957, wiceprzewodniczący od 1986). W 1976 uzyskał mandat posła na Sejm z okręgu Gdynia. Zasiadał w Komisjach Gospodarki Morskiej i Żeglugi oraz Nauki i Postępu Technicznego. W latach 1975–1980 był dyrektorem naczelnym Instytutu Wydawniczego „Pax”. W okresie 1958–1983 członek Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu, w tym od 1971 jego prezydium. W latach 80. był członkiem Narodowej Rady Kultury, członkiem Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa z ramienia Stowarzyszenia „Pax” (1986–1989) oraz członkiem prezydium Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego (1987–1989). W latach 1988–1990 członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. W lutym 1989 wszedł w skład działającej przy tej Radzie Komisji do spraw Upamiętnienia Ofiar Represji Okresu Stalinowskiego. W latach 1985–1991 sędzia Trybunału Stanu.

Współpraca ze Służbą Bezpieczeństwa PRL

Według materiałów zgromadzonych w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej był w latach 1952–1989 tajnym współpracownikiem Służby Bezpieczeństwa o pseudonimie „Wiesław”.

Publikacje i wypisy

• Zmowa bohaterów, 1961
• Na Soborze i poza Soborem, 1965
• Ostatnia sesja Vaticanum II, 1967
• Wiosna na Syberii: notatnik z podróży po Kraju Rad, „Pax”, Warszawa 1967
• Polemiki i repliki, „Pax”, Warszawa 1969
• Zanim wybuchnie znów Wezuwiusz, 1977
• Kultura obszarem porozumienia: artykuły i wystąpienia 1982–1985, „Pax”, Warszawa 1987
• Papieże odnowy soborowej, „Pax”, Warszawa 1987
• Przyjaźnie i miłości Norwida: rzecz bez przypisów, „Pax”, Warszawa 1998
• liczne artykuły społeczno-polityczne w prasie: „Dziś i Jutro”, „Życie i myśl”, „Słowo Powszechne”, „WTK”, „Kierunki”

Nagrody i odznaczenia

• Nagroda Młodych im. Włodzimierza Pietrzaka (1957, 1963 – zespołowa),
• Krzyż Komandorski, Oficerski i Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski,
• Krzyż Partyzancki,
• Warszawski Krzyż Powstańczy,
• Medal 30-lecia Polski Ludowej,
• Medal 40-lecia Polski Ludowej,
• Medal Komisji Edukacji Narodowej,
• Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy”,
• Odznaka honorowa „Zasłużony Pracownik Morza”.

Przypisy

Bibliografia

• Strona sejmowa posła VII kadencji
• (red. Tadeusz Kołodziejczyk), Rada Konsultacyjna przy Przewodniczącym Rady Państwa, 1988–1989, Wydawnictwo Współczesne RSW „Prasa-Książka-Ruch”, Wydawnictwo „Czasopisma Wojskowe”, Warszawa 1990, s. 432 (krótki biogram)
• Kto jest kim w Polsce 1984, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1984
• Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Edycja 2, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 189