Zamek Odrzański
(nieistniejący)

Zamek Odrzański (Heinrich Kote, ok. 1620)
Państwo

 Polska

Miejscowość

Grabowo pod Szczecinem

Zniszczono

1677

Położenie na mapie Polski
53,438156°N 14,575907°E/53,438156 14,575907

Zamek Odrzański (Oderburg, Aderburg) – niezachowana siedziba książąt Pomorza Zachodniego, Gryfitów, w Grabowie (wówczas pod Szczecinem).

Historia

W 1360 książę Barnim III sprowadził kartuzów i ufundował im klasztor w podszczecińskiej wsi Grabowo. W 1364 teren klasztoru został powiększony o ogrody odkupione od zakonu cysterek. Liczne nadania, jakie na rzecz klasztoru czynili książęta pomorscy, pozwoliły zakonnikom wznieść okazałą siedzibę z bogatym wyposażeniem. W skład kompleksu klasztornego wchodziła trzynawowa, dwuwieżowa bazylika z wirydarzem otoczonym przez trzy skrzydła klasztorne. W XVI w., w okresie reformacji kartuzi opuścili Szczecin, a posiadłości klasztorne przekształcone zostały w domenę książęcą. W połowie XVI w. książę Barnim XI postanowił przekształcić dawne zabudowania klasztorne w rezydencję książęcą. Decyzja ta spowodowana była poważnymi zniszczeniami Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie jakie powstały w wyniku pożaru w 1551. Książę był także fundatorem wyposażenia kaplicy książęcej w Oderburgu, które dotrwało do naszych czasów i obecnie znajduje się w kościele w Sownie.

W 1612 na Zamku Odrzańskim książę szczeciński Filip II wydał wystawny bankiet na cześć króla czeskiego Macieja wybranego na cesarza.

W 1619 w lochach Oderburga osadzona została, posądzana o czary, pomorska szlachcianka Sydonia von Borck. Była tu również torturowana podczas toczącego się przeciw niej śledztwa.

W czasie wojny trzydziestoletniej, król szwedzki Gustaw II Adolf rezydował na Zamku Odrzańskim. Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej, władający ziemią szczecińską Szwedzi nie wykazywali żadnego zainteresowania Oderburgiem, który stopniowo popadał w ruinę. Część murów zamku została rozebrana w 1652. Ostatecznie Oderburg został zburzony w 1677, podczas oblężenia Szczecina przez Brandenburczyków. Zachowały się ówcześnie tylko fundamenty i niewielkie fragmenty ścian. Teren dawnego Zamku Odrzańskiego został następnie gęsto zabudowany kamienicami w XIX w. Dziewiętnastowieczna zabudowa została niemal całkowicie zniszczona w czasie II wojny światowej.

W związku z brakiem jakichkolwiek pozostałości po Zamku Odrzańskim, jego dokładna lokalizacja nie jest obecnie znana. Najczęściej jest on sytuowany na wzniesieniu53°26′17,4″N 14°34′33,3″E/53,438156 14,575907, w okolicach bramy głównej dawnej Stoczni Szczecińskiej, w pobliżu ul. Łyskowskiego, Dubois i ul. Firlika.

Opis

Zamek Odrzański składał się z tzw. „Dużego Domu” - będącego siedzibą księcia, kościoła oraz zabudowań gospodarczych: browaru, piekarni, stajni. Nad całością górowały trzy wieże. Fasada zamku ozdobiona była marmurowymi figurami księcia Barnima XI i jego małżonki. Zamek otaczały rozległe ogrody, w których hodowano zwierzęta (sarny, jelenie, kucyki).

Wizerunki Zamku Odrzańskiego zachowały się na rysunkach Heinricha Kotego z ok. 1620.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Janina Kochanowska: Tajemnice Pomorza. Szczecin: Oficyna IN PLUS, 2004. ISBN 83-89402-09-2.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Tadeusz Białecki: Szczecin Stary i Nowy. Szczecin: Szczecińskie Towarzystwo Kultury, 1991, s. 104-110.
  3. 1 2 3 4 5 Tadeusz Białecki: Encyklopedia Szczecina tom I; hasło: Kościół i klasztor kartuzów. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999. ISBN 83-87341-45-2.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.