| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Typ budynku | |
| Styl architektoniczny | |
| Rozpoczęcie budowy |
XIII wiek |
| Zniszczono |
1430 |
Położenie na mapie gminy Prudnik | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa opolskiego | |
Położenie na mapie powiatu prudnickiego | |
| 50°24′06,2″N 17°30′16,6″E/50,401722 17,504611 | |
Zamek Gryżów (również Zamek Mauerberg) – zamek wybudowany około XIII wieku nad rzeką Ścinawą Niemodlińską, na terenie późniejszych Piorunkowic. Zniszczony około XV wieku.
Historia
Zamek gotycki został wzniesiony nad rzeką Ścinawą Niemodlińską, przy dwóch szlakach handlowych. Pierwszy z nich prowadził z Wrocławia do Ołomuńca przez Nysę, Prudnik i Opawę, a drugi do Krakowa m.in. przez Białą i Głogówek. Na ziemi prudnickiej była to druga pod względem znaczenia twierdza po zamku Wogendrüssel w Prudniku.
Według niemieckiego badacza lokalnej historii Alfonsa Nowacka zamek nosił nazwę Schweinsdorf, od ówczesnej nazwy Piorunkowic, a także Mauerberg (pol. murowana góra) i roten Hausberg (pol. góra czerwonego domu). W dawnych dokumentach występował on pod nazwą sąsiedniej wsi Gryżów.
Według historyka Zbigniewa Bereszyńskiego zamek zbudowany został w okresie kolonizacji miejscowych terenów pod koniec XIII wieku. Według Alfonsa Nowacka za założenie Gryżowa (oraz Lubrzy, Czyżowic i Prężyny) odpowiada śląski rycerz Jan Sybocic (Johannes Sibote), który zmarł w 1233. Pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1358.
W dokumencie księcia Henryka VIII Wróbla wystawionym w Prudniku 2 lipca 1392 występuje świadek Mikołaj z Gryżowa, który mógł być kasztelanem zamku. W dokumencie książąt Bolka V i Bernarda z Głogówka wymieniony jest Herburt z Gryżowa.
Król Czech Zygmunt Luksemburski w 1421 wraz z mieszkańcami Wrocławia, Środy Śląskiej i Namysłowa zaoferował Herburtowi pomoc w walce z wojskami husyckimi. Nie wiadomo, czy zamek Gryżów bronił się przed Husytami. Alfons Nowack, powołując się na Förstera, pisze: „Husyci przebywali w Gryżowie 14 dni i zamek nie został już odbudowany. Pierwsze nie jest prawdopodobne, ponieważ po 13 marca 1428 r. następował jeszcze pochód (husytów), a 18 dnia tego samego miesiąca nastąpiło spotkanie wojsk husyckich w Nysie – Starym Mieście, które pokonało wojska Konrada bez zajmowania miasta. O tym, że zamek Gryżów, który zresztą minimalnie został zniszczony, ponownie odbudowano, poświadczają jasno źródłowe dokumenty dotyczące wojen husyckich”.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Andrzej Dereń, Projekt Mauerberg – Zamek Gryżów: Chcemy przywrócić temu miejscu pamięć [online], 25 kwietnia 2018 [dostęp 2020-05-05] (pol.).
- 1 2 3 4 Andrzej Dereń, Projekt Mauerberg – Zamek Gryżów (cz. 2): Kto zbudował zamek? [online], 6 maja 2018 [dostęp 2020-05-05] (pol.).
- ↑ Projekt Mauerberg – zamek Gryżów. [online], projektmauerberg.blogspot.com [dostęp 2020-05-05] (pol.).
- ↑ Uchwała Nr LI/769/2010 Rady Miejskiej w Prudniku z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy Miejscowości Czyżowice.
- 1 2 Andrzej Dereń, Projekt Mauerberg – Zamek Gryżów (cz. 3): Potęga i zagłada [online], 2 czerwca 2018 [dostęp 2020-05-05] (pol.).