Yadegar Asisi, 2017 | |
| Imię i nazwisko |
Yadegar Asisi Namini |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
8 kwietnia 1955 |
| Język |
niemiecki |
| Alma Mater |
Technische Universität Dresden Universität der Künste Berlin |
| Dziedzina sztuki |
artysta, architekt, twórca monumentalnych panoram |
| Strona internetowa | |
Yadegar Asisi, właściwie Yadegar Asisi Namini (ur. 8 kwietnia 1955 w Wiedniu) – niemiecki artysta, architekt i były profesor uniwersytecki.
Życiorys
Asisi jest synem perskich rodziców. Matka wraz z czwórką starszego rodzeństwa uciekła z Iranu do Europy. Jego ojciec był jednym z dwudziestu komunistycznych oficerów zdradzonych i straconych przez szacha perskiego. Yadegar Asisi urodził się w Wiedniu. Dzieciństwo i lata szkolne spędził w Halle i Lipsku. W latach 1973–1978 studiował architekturę na Drezdeńskim Uniwersytecie Technicznym: studia ukończył z dyplomem Inżyniera Architekta. W 1978 roku został poproszony o opuszczenie NRD. Następnie studiował malarstwo na Uniwersytecie Sztuk Pięknych w Berlinie od 1978 do 1984. Następnie w latach 1987–1994 Asisi wykładał na tym uniwersytecie rysunek perspektywiczny. W 1991 roku był profesorem wizytującym na wydziale architektury. W latach 1996–2008 był profesorem wolnej reprezentacji na Wydziale Architektury Uniwersytetu Nauk Stosowanych Beuth w Berlinie.
Po zdobyciu kilku nagród w konkursach urbanistycznych, na początku lat 90. Asisi zwrócił się w stronę przedstawień panoramicznych. Od 2003 roku tworzy największe panoramy świata. Swoimi monumentalnymi obrazami panoramicznymi nawiązuje do wielkich panoram XIX wieku.
Asisi stworzył neologizm Panometr powstały z połączenia słów panorama i gazometr. Odnosi się do przebudowanego dawnego gazometru, który służy jako budynek wystawowy umożliwiający ekspozycję panoramy 360 stopni oraz miejsce wydarzeń specjalnych. Panometer Leipzig istnieje od 2003 roku, a Panometer Dresden od grudnia 2006 roku.
We wszystkich lokalizacjach wystawienniczych, wykreowanych przez Asisi, można oglądać wielkoformatowe przedstawienia panoramiczne, z których największe mają ponad 100 metrów długości i około 30 metrów wysokości. Obraz o powierzchni około 3000 metrów kwadratowych składa się z pojedynczych paneli z poliestru i waży 750 kilogramów.
Asisi mieszka w Berlinie i ma swoje studio w Berlinie-Kreuzberg.
Panoramy
Muzykę do poszczególnych ekspozycji panoram skomponował Eric Babak. Zdjęcia wszystkich panoram zrobiono z platform widokowych dla zwiedzających. Prawa autorskie do wszystkich zdjęć: asisi F&E GmbH.
- 8848Everest360° była pierwszą gigantyczną panoramą artysty i była pokazywana w Panometer Leipzig. W okresie od 2003 do początku 2005 roku. obejrzało ją około 450 000 odwiedzających. Panorama przedstawia najwyższą górę na ziemi wraz z otaczającymi ją 8000-metrowymi szczytami. Widzowie oglądają dzieło tak jakby znajdowali się w 6000-metrowej „Dolinie Ciszy” w Himalajach, tj. w warunkach ostatniego obozu bazowego przed wspinaczką na szczyt Mount Everest. Panoramę ponownie udostępniono w Lipsku w 2012 i 2013 roku.
- ROM 312 (Rzym 312) po raz pierwszy pokazywano w Lipsku w latach 2005–2009, następnie w Dreźnie w latach 2011–2012 i od grudnia 2014 w Pforzheim i Rouen (Francja). W Pforzheim przebudowano zabytkowy gazometr, a nad Sekwaną w Rouen zbudowano specjalną rotundę. Tematem dzieła jest późno-antyczny Rzym z roku 312 p.n.e. w okresie świetności architektury, zawierający również triumfalny wjazd cesarza Konstantyna do milionowego miasta nad Tybrem w przełomowym momencie historii ludzkości.
- DRESDEN IM BAROCK (Drezno w okresie baroku) na przemian z DRESDEN 1945 (Drezno 1945) przedstawia barokowe Drezno latem, jesienią i zimą itp. Asisi inspirował się twórczością Canaletta. Towarzysząca wystawa z instalacjami pokojowymi wprowadza zwiedzających w tematykę i historię drezdeńskiego baroku.
- Od 2015 roku Drezno 1945 ukazuje zniszczone miasto po bombardowaniach aliantów w lutym 1945 r., na przemian z Dreznem w okresie baroku w pierwszym kwartale roku. Towarzyszące instalacje pokojowe wprowadzają zwiedzających w temat i historię współczesną od około 1900 do 1945 roku. W 2015 roku panoramę obejrzało prawie 165 000 zwiedzających.
- Amazonia to panoramiczny obraz przedstawiający świat południowoamerykańskiego lasu deszczowego (dorzecze Amazonki) w panoramie 360° z ponad 3200 metrów kwadratowych powierzchni obrazu. Panoramę po raz pierwszy pokazano w Lipsku w latach 2009–2012, a także w Rouen w latach 2015/2016. Można ją było oglądać w Hanowerze od listopada 2017 do grudnia 2020. Panoramie towarzyszy wystawa poświęcona florze i faunie dorzecza Amazonki, dane i fakty dotyczące jej eksploracji oraz gigantyczny model komara.
- PERGAMON – Panorama starożytnej metropolii była przygotowana we współpracy ze Staatliche Museen zu Berlin i była prezentowana na dziedzińcu Muzeum Pergamońskiego na berlińskiej Wyspie Muzeów w Berlinie od 30 września 2011 do 30 września 2012. Wystawę odwiedziło ponad 1,5 miliona osób. Panorama przedstawia architekturę i otaczający krajobraz Pergamonu oraz życie w czasach rzymskich, za panowania cesarza Hadriana. Wystawa Pergamon – Panorama Starożytnej Metropolii towarzyszyła Panoramie i po raz pierwszy prezentowała liczne znaleziska z wykopalisk w Pergamonie. Od listopada 2018 w tymczasowym budynku Pergamonmuseum dokonano przeglądu panoramy i wraz z wystawą została udostępniona do zwiedzania do 2024. Dla tej wersji Panoramy Pergamońskiej Asisi zaprojektował 40 nowych scen. Panorama wraz z eksponatami z Państwowych Zbiorów Starożytności jest, od marca 2023, prezentowana w Gasometer Pforzheim w Badenii-Wirtembergii.
- DIE MAUER (Mur) można oglądać od września 2012 r. w rotundzie przy Checkpoint Charlie, która została zbudowana specjalnie na potrzeby panoramy. Przedstawia widok na Mur Berliński w listopadowy dzień lat 80. XX wieku na Sebastianstrasse, z bezpośrednim widokiem na fortyfikacje graniczne i pas śmierci NRD.
- Leipzig 1813 była pokazywana w Panometrze Leipzig od 2013 do 2015 roku. Dzieło przygotowano i udostępniono w 200-lecie bitwy pod Lipskiem. W 1813 Lipsk zamieszkiwało około 35 000 ludzi. W październiku owego roku u bram miasta zebrało się około 600 000 żołnierzy z całej Europy aby wyprzeć Napoleona i armię francuską z podbitych krajów Europy. Z wieży kościoła Św. Tomasza zwiedzający panoramę mogą podziwiać architekturę Lipska z 1813 oraz okolice, gdzie toczyły się zacięte walki. Panorama była częścią rocznicowego roku Lipsk 1813–1913–2013.
- Panorama Wielka Rafa Koralowa to panorama 360° przedstawiająca podwodny świat Wielkiej Rafy Koralowej na gigantycznym zdjęciu panoramicznym o powierzchni około 3500 metrów kwadratowych. Można ją było oglądać w Panometer Leipzig od 2015 do 2017 roku oraz w Rouen od 2017 do 2018 roku. Można ją oglądać w Pforzheim od listopada 2018.
- Panorama Rouen 1431 to podróż w czasie do okresu późnego gotyku we Francji, w Normandii. Premiera odbyła się w 2016 roku w Panoramie XXL w Rouen. Kwitnące miasto Rouen nad Sekwaną pokazuje zgiełk jego mieszkańców. Krajobraz miasta ukazany jest z wieży gotyckiej Katedry Najświętszej Marii Panny. Z katedry można zobaczyć kilka scen ze strasznych wydarzeń z maja 1431 roku, w tym Joannę d’Arc prowadzoną na stos. Przedstawienie postaci Joanny d’Arc jest powiązane z tematem wojny stuletniej pomiędzy Anglią a Francją. W ROUEN 1431 Yadegar Asisi połączył miejsca i ludzi w panoramie, która nie wydarzyła się w tym samym czasie ani w tym samym miejscu.
- Panorama LUTHER 1517 pokazuje społeczeństwo sprzed 500 lat, kiedy to 95 tez Marcina Lutra dotyczących reformy kościoła zapoczątkowało ruch, który do dziś kształtuje historię i religie świata. Panoramę w Wittenberdze (niem. Lutherstadt Wittenberg) udostępniono w październiku 2016 i możliwość zwiedzania potrwa do października 2024. W różnych scenach można odkryć historyczną postać Marcina Lutra. Towarzyszy mu wiele anonimowych postaci reprezentujących różne grupy społeczne. Wśród znanych postaci ówczesnego społeczeństwa można rozpoznać m.in. Lucasa Cranacha Starszego, Thomasa Müntzera i elektora Fryderyka III Mądrego. Patronem projektu jest Margot Käßmann.
- Panorama Titanic była wystawiana w Panometer Leipzig od stycznia 2017 do stycznia 2019. Panorama 360° zabiera zwiedzających w wyprawę do pozostałości wraku.
- CAROLAS GARTEN (ogród Caroli) w Panometer Leipzig był udostępniony do zwiedzania od stycznia 2019 do marca 2022. Panorama, o wymiarach 100 × 31 metrów, pokazuje naturę na wyciągnięcie ręki, z fascynującymi roślinami i zwierzętami, w ponadwymiarowej reprezentacji. Zwiedzający przyjmują perspektywę owada. Pośrodku znajduje się gigantyczna pszczoła zapylająca rumianek. Projekt prezentuje teoretyk sztuki Bazon Brock. Na wystawę, towarzyszącą panoramie, włączono osiem modeli owadów XXL autorstwa hamburskiej projektantki Julii Stoess.
- Panorama Katedra Moneta w Rouen, od lipca 2020, prezentuje plac Katedry w Rouen w stylu impresjonistycznym na podstawie serii obrazów przedstawiających katedrę autorstwa Claude’a Moneta. Po raz pierwszy panorama została wykonana w całości w oleju, a następnie cyfrowo powiększona i wydrukowana na płótnie o powierzchni prawie 3500 m². Wystawa wprowadzająca podejmuje dyskusję artystyczną epoki i proces powstawania panoramy.
- Panorama NEW YORK 9/11 upamiętnia ataki z 11 września 2001 w Nowym Jorku i ich wpływ globalny. Panorama przedstawia scenę wokół World Trade Center rankiem 11 września 2001 o godzinie 08:41, pięć minut przed atakami. Asisi panoramą NEW YORK 9/11 stworzył projekt antywojenny. Dzieło uzupełnia wystawa ukazująca mniej widoczne konsekwencje fatalnego dnia oraz wypowiedzi świadków, którzy opowiadają o swoich osobistych doświadczeniach cierpienia. Dzieło było wystawiane w Nowym Jorku; od 9 kwietnia 2022 panorama z wystawą są udostępnione w Panometer Leipzig.
Nagrody (wybór)
- Nagroda Miesa van der Rohe w 1989.
- Saksoński Order Zasługi 2015.
- Nagroda Specjalna 2019 w postaci nagrody im. Lucasa Cranacha w Wittenberdze.
- 2022 Podpisana tablica podłogowa przed Muzeum Teatralnym w Meiningen z okazji akcji charytatywnej.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Ursula Wiegand: DIE BERLINER MAUER WIRD WIEDER PRÄSENT. 3. Oktober/ Tag der Deutschen Einheit. Online Merker, 2012-10-03. [dostęp 2023-12-25]. (niem.).
- ↑ Panometer Leipzig. [dostęp 2023-12-25]. (pol.).
- 1 2 MDR-Sendung vom 3. Februar 2015.
- ↑ Valley of Silence. [dostęp 2023-12-25]. (ang.).
- ↑ Everest South Col – South East Ridge Route – part 3. Droga pierwszych zdobywców Everestu cz.3.. 2009-03-06. [dostęp 2023-12-25]. (ang.).
- ↑ EVEREST. [dostęp 2023-12-25]. (niem.).
- ↑ Die Welt, 4. Dezember 2014:.
- ↑ Rom 312. [dostęp 2023-12-25]. (niem.).
- ↑ Der Tagesspiegel, 11. Juni 2014:.
- ↑ Torsten Hampel: Die Gedenkaufgabe.
- ↑ Dresden im Barock. [dostęp 2023-12-25]. (pol.).
- ↑ Dresden im Barock. [dostęp 2023-12-25]. (ang.).
- ↑ Fokus, 20. November 2017:.
- ↑ Amazonia. [dostęp 2023-12-26]. (niem.).
- ↑ Deutschlandfunk Kultur, 27. Dezember 2017.
- ↑ PERGAMON. Arcydzieła starożytnej metropolii i panorama 360° autorstwa Yadegar Asisi. Museumsportal Berlin, 2018. [dostęp 2023-12-15]. (pol.).
- ↑ Rolf Brockschmidt: Berlin-Mitte: Das Pergamon-Panorama kehrt nach Berlin zurück. Tagesspiegel, 2018-04-27. [dostęp 2023-12-14]. (niem.).
- ↑ Pergamonmuseum. Panorama. [dostęp 2023-12-26]. (pol.).
- ↑ Pergamon. Panorama der antiken Metropole. Trailer 2. Staatliche Museen zu Berlin. [dostęp 2023-12-26]. (niem.).
- ↑ Pergamon. [dostęp 2023-12-26]. (niem.).
- ↑ Malgorzata Matzke: Mur berliński jak żywy. Deutsche Welle, 2012-09-23. [dostęp 2023-12-25]. (niem.).
- ↑ Priyanka Dwivedi: The Wall – Asisi Panorama. TheBetterVacation.com. [dostęp 2023-12-25]. (pol.).
- ↑ Die Mauer. [dostęp 2023-12-25]. (niem.).
- ↑ Das große Panorama zur Völkerschlacht. [dostęp 2023-12-26]. (niem.).
- ↑ Leipzig 1813. [dostęp 2023-12-26]. (niem.).
- ↑ Der Tagesspiegel, 29. Juli 2013:.
- ↑ Wired, 13. Oktober 2015:.
- ↑ GREAT BARRIER REEF. [dostęp 2023-12-27]. (niem.).
- ↑ Mein Frankreich:.
- ↑ Rouen 1431. Die Epoche von Jeanne d’Arc. [dostęp 2023-12-26]. (niem.).
- ↑ Luther1517gGmbH. [dostęp 2023-12-26]. (ang.).
- ↑ LUTHER 1517. [dostęp 2023-12-26]. (niem.).
- ↑ GEO, 01/2017:.
- ↑ Leipziger Volkszeitung, 30. Januar 2017:.
- ↑ TITANIC. [dostęp 2023-12-26]. (niem.).
- ↑ Carolas Garten – Ein Paradies auf Erden. [dostęp 2023-12-26]. (niem.).
- ↑ Mitteldeutscher Rundfunk, 25. Januar 2019:.
- ↑ Riesen-Insekten im Leipziger Panometer, MDR vom 31. Januar 2020, abgerufen am 18. Juni 2020.
- ↑ Die Kathedrale von Monet.
- ↑ Die Kathedrale von Monet. [dostęp 2023-12-27]. (niem.).
- ↑ New York 9/11: Yadegar Asisi’s New Panorama. Deutsche Welle. [dostęp 2023-12-26]. (ang.).
- ↑ New York 9/11 – neue Panoramaausstellung von Yadegar Asisi im Panometer Leipzig. [dostęp 2023-12-26]. (niem.).
- ↑ 9/11 Panorama: What Did New York Look Like 5 Minutes Before The Attack?. DW Euromaxx. [dostęp 2023-12-26]. (ang.).
- ↑ Panorama NOWY JORK 9/11Lipsk. [dostęp 2023-12-26]. (pol.).
- ↑ NEW YORK 9/11. [dostęp 2023-12-26]. (niem.).
- ↑ Kirchenzeitung, 8. Februar 2019.
Bibliografia
- Berlin 2005: panoramy architektoniczne; Wystawa czerwiec/lipiec 1995, Aedes East, Hackesche Höfe/Yadegar Asisi, Berlin, Aedes 1995.
- Yadegar Asisi: Architekt iluzji, Lipsk, Faber & Faber 2004. ISBN 3-936618-43-7.
Linki zewnętrzne
- Literatur von und über Yadegar Asisi im Katalog der Deutschen Nationalbibliothek
- Website von Yadegar Asisi
- Tour durch meine Panoramen | Sehen & Gestalten #7 mit Yadegar Asisi, YouTube, 15 maja 2020 [dostęp 2023-12-27]