Wyrostki pyloryczne, wyrostki odźwiernikowe (łac. appendices pyloricae, ang. pyloric caeca) – narząd położony przy połączeniu jelita środkowego, które rozpoczyna zwieracz odźwiernikowy, z żołądkiem ryby. Są to ślepo zakończone uwypuklenia rurkowatego, cewkowatego kształtu. Ich liczba, długość i kształt jest różna u poszczególnych gatunków, dlatego też stanowią ważną cechę merystyczną (cechę przeliczalną budowy anatomicznej ryb, biorącą udział przy określaniu taksonów na poziomie gatunku lub wewnątrz niego).


Fizjologiczna rola tych wyrostków nie została dokładnie poznana. Wiadomo, że wydzielają enzymy ułatwiające trawienie i prawdopodobnie mogą wchłaniać strawiony pokarm, dzięki czemu zwiększa się powierzchnia chłonna jelita. To z kolei sprzyja lepszemu przedostawaniu się składników odżywczych do układu krwionośnego. Wyrostki te są narządem charakterystycznym tylko dla ryb, nie są obecne u żadnych innych kręgowców.

Ich występowanie nie jest jednak u ryb powszechne. Wyrostków pylorycznych nie mają ryby pozbawione żołądka. Również nie u wszystkich ryb, które żołądek mają, te wyrostki są obecne (np. u szczupaka pospolitego Esox lucius). Ich liczba jest charakterystyczna dla poszczególnych gatunków i może wynosić od jednego (np. u żabnicy Lophius piscatorius czy tobiasza Ammodytes tobianus) do kilkuset (np. u witlinka Merlangius merlangus – 900).

Wyrostki pyloryczne mogą być niezależnymi, osobnymi wypustkami, a mogą również łączyć się. U ryb jesiotrowatych wypustki te zrastają się ze sobą, uchodząc do jelita wspólnym, szerokim kanałem.

Przypisy

  1. 1 2 3 Zygmunt Grodziński: Anatomia i embriologia ryb. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1981.
  2. 1 2 3 4 Wincenty Kilarski: Anatomia ryb. Poznań: Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2012. ISBN 978-83-09-01080-7.
  3. ↑ Maria Brylińska (red.): Ryby słodkowodne Polski. Warszawa: PWN, 1986. ISBN 83-01-03239-1.
  4. 1 2 Josef H. Reichholf, Gunter Steinbach (red.): Wielka encyklopedia ryb: słodkowodne i morskie ryby Europy. Wiesław Wiśniewolski (tłum.). Warszawa: Muza, 1994. ISBN 83-7079-317-7.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.