Hálendið (isl. wyżyny) – teren na Islandii w centralnej części wyspy obejmujący ziemie położone około 400–500 m n.p.m. Tereny te zajmują około 75% wnętrza wyspy i są w większości pustynią powulkaniczną. Wyżyny zajmują około 40 tysięcy km², co stanowi około 40% całej wyspy.

Warunki naturalne

Tereny Hálendið są wystawione na działanie bardzo silnych czynników atmosferycznych, takich jak susza i silne wiatry. Większość terenu jest pustynią kamienną składającą się z powulkanicznych resztek. Występują tu także jeziora polodowcowe oraz lodowce. Na większości terenu nie występuje żadna roślinność ze względu na brak wody i surowy klimat. Jedynie w nielicznych miejscach znajdują się bagienne tereny porośnięte trawą. Czasem występują tu nieliczne rośliny zielne, takie jak np. lepnica bezłodygowa lub chamaenerion latifolium.

Elementy Hálendið

W Hálendið wydzielane są pewne charakterystyczne formy rzeźby terenu, które mają swoje islandzkie nazwy.

Háls

Pojęciem Háls określane są grzbiety, które przypominają grzbiety górskie, lecz leżą na terenie wyżyn.

Heiði

Heiði są to płaskowyże niezamieszkane przez człowieka, czasem wykorzystywane jako pastwiska, jeśli znajdują się w pobliżu zamieszkanych terenów. Terminem heiði określane są także przejazdy drogowe przez przełęcze prowadzące poprzez Hálendið.

Miðhálendið

Miðhálendið są to centralnie położone góry o wysokości bezwzględnej przekraczającej 500 m. Charakteryzują się one odmiennym krajobrazem niż wyżyny.

Jökull

Terminem jökull określa się znajdujące się na Islandii lodowce. Większość z nich znajduje się na terenie wyżyn. Największe z nich to Vatnajökull, Langjökull, Hofsjökull oraz Mýrdalsjökull. Łącznie zajmują one 10 500 km².

Drogi

Przejazd przez islandzkie wyżyny odbywa się jedynie przez wytyczone górskie szlaki. Jest on regulowany przez przepisy, tj. może odbywać się jedynie w czasie lata (od czerwca do sierpnia), a na większości tras istnieje zakaz wjazdu dla samochodów bez napędu na cztery koła. Drogi te (o kategorii F) nie są utwardzone ani oznakowane. Nie występują na nich także mosty, a przeprawa przez rzeki odbywa się brodem rzeki. W przypadku złych warunków atmosferycznych przejazd przez wyżyny jest zabroniony, a informacja na ten temat publikowana jest na stronie internetowej przedsiębiorstwa zajmującego się administracją dróg.

Ochrona środowiska

Islandzkie wyżyny ze swoją powierzchnią 40 tysięcy km² są największym w Europie terenem nieobjętym działalnością człowieka i jednym z ostatnich takich terenów na kontynencie. Przebiegają przez niego liczne rzeki, znajdują się tu wodospady, a także ponad 20 aktywnych wulkanów. Na terenie wyżyn funkcjonują parki narodowe Vatnajökull (w którego skład wchodzą dawne parki narodowe Jökulsárgljúfur i Skaftafell) oraz częściowo Þingvellir.

Przypisy

  1. ↑ Hálendið - Iceland National Park [online], Hálendið - Iceland National Park [dostęp 2018-12-01] (isl.).
  2. ↑ Wildlife and Animals in Iceland - Guide to Iceland, „Guide to Iceland”, 19 lutego 2013 [dostęp 2018-12-01] (ang.).
  3. ↑ David Leffman, James Proctor, The Rough Guide to Iceland, Rough Guides, 2004, ISBN 978-1-84353-289-7.
  4. 1 2 3 4 Sveitarfélagið - Borgarbyggð, „Borgarbyggð” [dostęp 2018-12-01] [zarchiwizowane z adresu 2011-04-26] (isl.).
  5. ↑ Helgi Björnsson, The Glaciers of Iceland: A Historical, Cultural and Scientific Overview, Springer, 4 października 2016, ISBN 978-94-6239-207-6 [dostęp 2018-12-01] (ang.).
  6. ↑ http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090814133322/www.vegagerdin.is/vefur2.nsf/Files/Vegakerfid_english/$file/ATTRJY5V.pdf
  7. ↑ Road conditions in Iceland [online], The Icelandic Road and Coastal Administration [dostęp 2018-12-01] (ang.).
  8. ↑ UNESCO World Heritage Centre, Þingvellir National Park [online], whc.unesco.org [dostęp 2018-12-01] (ang.).
  9. ↑ Vatnajokull National Park, About the National Park - Vatnajokull National Park, „Vatnajokull National Park” [dostęp 2018-12-01] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-06] (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.