Wyżyna Gujańska

Widok na górę Kukenan-tepui na Wyżynie Gujańskiej
Państwo

 Wenezuela
 Gujana
 Surinam
 Gujana Francuska
 Brazylia
 Kolumbia

Powierzchnia

1,2 mln km²

Położenie na mapie Ameryki Południowej
5°08′36″N 60°45′45″W/5,143333 -60,762500

Położenie Wyżyny Gujańskiej w Ameryce Południowej

Wyżyna Gujańska – wyżyna w północnej części Ameryki Południowej, między Niziną Orinoko a Niziną Amazonki.

Opis

Wyżyna Gujańska leży w północnej części Ameryki Południowej, między Niziną Orinoko a Niziną Amazonki i zajmuje powierzchnię ok. 1,2 mln km². Znajduje się na terytorium południowej Wenezueli, Gujany, Gujany Francuskiej i Surinamu, północnej Brazylii i południowo-wschodniej Kolumbii.

Zbudowana jest ze skał krystalicznych z licznymi intruzjami skał wylewnych. Miejscami pokrywają je mezozoiczne, kontynentalne piaskowce. Wyżyna Gujańska stanowi wypiętrzony, niemal równy teren z licznymi stoliwami: Roraima (2772 m) w górach Serra Pacaraima i Auyán Tepuí (2950 m) oraz pasmami górskimi: Serra do Imeri (3014 m), Serra Parima i Serra Tumucumaque.

Klimat wilgotny podrównikowy, w zachodniej części suchy. Przez Wyżynę Gujańską przepływają liczne rzeki, m.in. Maroni, Corantijn, Essequibo i Caroní. Na rzekach występuje wiele progów z licznymi wodospadami, m.in. najwyższym na świecie, Salto Angel (1054 m).

Góry porastają wilgotne lasy równikowe, a część zachodnią sawanna. W dolinach rzek występują lasy galeriowe. W lasach pozyskiwane są cenne gatunki drzew takich jak Manilkara bidentata, guma z drzew Manilkara chicle, wanilia i rośliny lecznicze.

Na wyżynie występują złoża surowców mineralnych: rudy żelaza i manganu, diamentów, złota i boksytu.

Znajdują się tu Park Narodowy Canaima, Park Narodowy Caura, Park Narodowy Duida Marahuaca, Park Narodowy Jaua - Sarisariñama i Park Narodowy Cerro Yapacana.

Uwagi

  1. ↑ Encyclopædia Britannica podaje około 979 m n.p.m.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Gujańska, Wyżyna, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2019-07-30].
  2. 1 2 3 Guiana Highlands, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2019-07-30] (ang.).
  3. ↑ Canaima [online], www.inparques.gob.ve [dostęp 2023-11-26].
  4. ↑ Caura [online], www.inparques.gob.ve [dostęp 2023-12-09].
  5. ↑ Cerro Yapacana [online], www.inparques.gob.ve [dostęp 2023-12-24].
  6. ↑ Duida Marahuaca [online], www.inparques.gob.ve [dostęp 2024-01-30].
  7. ↑ Parque Nacional Jaua - Sarisariñama | Inparques [online], web.archive.org, 9 stycznia 2019 [dostęp 2024-03-29] [zarchiwizowane z adresu 2019-01-09].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.