Wolica
Wola Służewska
osiedle Warszawy

Ulica Kokosowa, dawna główna droga wsi Wolica
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Miasto

Warszawa

Dzielnica

Ursynów, Wilanów

W granicach Warszawy

15 maja 1951

Wysokość

113 m n.p.m.

Położenie na mapie Warszawy
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
52°08′32″N 21°03′43″E/52,142264 21,061886

Wolica – dawna wieś, obecnie część warszawskich dzielnic Ursynów i Wilanów.

Historia

Wolica, pierwotnie Wola Służewska, została założona prawdopodobnie w drugiej połowie XIV wieku. Pierwsza wzmianka o wsi Sluzevska Vola pochodzi z 1424 roku. Nazwa Wolica ma charakter kulturowy i taką samą genezę jak nazwa Wola (od pierwszej połowy XIII wieku wolami określano wsie, którym przysługiwały specjalne swobody, np. były zwalniane z podatków). Wskazuje, że została założona w celu ściągnięcia tam osadników ze zwolnieniem na pewien czas od świadczeń. Wieś powstała na terenie parafii św. Katarzyny.

W XV wieku Wola Służewska była wsią szlachecką, położoną przy trakcie prowadzącym do Czerska (jego fragment stanowi obecna ul. Nowoursynowska). W 1528 roku liczyła 5 łanów (około 85 ha) i należała do rodu Wierzbowów. Na przełomie XVI i XVII wieku liczyła 4,5 łanów (około 76 ha) i należała do Służewskich i Dąbrowskich. W 1580 roku wieś szlachecka Wolica Służewska znajdowała się w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego.

W 1730 roku część Wolicy, która należała do F. Bogusławskiego, zakupiła Zofia z Sieniawskich Denhoffowa i włączyła Wolicę do dóbr wilanowskich.

W 1775 roku na terenie Wolicy znajdowało się 15 domów, a w 1827 roku było ich 13. W 1827 roku Wolica liczyła 177 mieszkańców. W 1864 roku uwłaszczono 30 gospodarstw rolnych, które zajmowały około 178 ha, a wieś włączono do gminy Wilanów. W 1905 roku Wolica liczyła 34 domy i 478 mieszkańców, zaś w 1912 roku – 481 mieszkańców. Uprawiano 180 ha ziemi dworskiej (jej właścicielami byli Braniccy) i tyle samo ziemi chłopskiej. Z powodu żyzności gleb często uprawiano warzywa, m.in. cebulę i rzodkiewkę. W 1921 roku Wolica liczyła 40 domów i 336 mieszkańców.

W 1908 roku Wolica, w tamtym czasie w większości drewniana, z budynkami krytymi strzechą, spłonęła. Z pożaru ocalały dwa domy. Większość budynków wzniesionych po 1908 roku była murowana.

W okresie międzywojennym w Wolicy było ok. 180 ha ziemi dworskiej i zabudowania folwarczne. W czasie okupacji niemieckiej w zabudowaniach folwarcznych stacjonowali Niemcy.

W 1948 roku uruchomiono linię autobusową nr 104, łączącą Dworzec Południowy z Wolicą. Jej trasa kończyła się pętlą przy ul. Nowoursynowskiej. W 1949 wieś zelektryfikowano. Po przyłączeniu w 1951 roku terenów obecnego Ursynowa do Warszawy, właścicielem części gruntów w Wolicy stała się w 1956 roku Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW). Powstało tam m.in. pole doświadczalne Katedry Genetyki Hodowli i Biotechnologii Roślin SGGW. W latach 50. w miejscowości powstał klub piłkarski Kolejarz Wolica.

W latach 60. wydano zakaz wznoszenia w Wolicy nowych budynków mieszkalnych (nie obejmował on wznoszenia budynków gospodarczych). W latach 70., 80. oraz na początku 90. na gruntach dawnej wsi zaczęły powstawać nowe osiedla mieszkaniowe tzw. Wysokiego Ursynowa. Właściciele nieruchomości, na których powstały, zostali wywłaszczeni za niewielkim odszkodowaniem. Od lat 90. wśród starych zabudowań mieszkalnych i gospodarczych wsi Wolica zaczęły powstawać nowe wille i szeregowa zabudowa wielorodzinna. W 1990 roku linię nr 104 wycofano z Wolicy i skierowano ul. Rosoła na Kabaty, a w 1993 zlikwidowano.

W 2001 roku na terenie Wolicy została erygowana parafia bł. Edmunda Bojanowskiego. W 2017 roku z dawnej zabudowy wsi pozostało kilka domów.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie zmiany granic miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 1951 r. nr 27, poz. 199), jako gromada zniesionej gminy Wilanów
  2. 1 2 Marta Piber: Służew średniowieczny. Warszawa: Towarzystwo Naukowe Warszawskie, 2001, s. 203. ISBN 83-907328-5-8.
  3. ↑ Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1975, s. 757.
  4. ↑ Marta Piber: Służew średniowieczny. Warszawa: Towarzystwo Naukowe Warszawskie, 2001, s. 203. ISBN 83-907328-5-8.
  5. ↑ Adam Wolff, Kazimierz Pacuski: Słownik historyczno-geograficzny Ziemi Warszawskiej w średniowieczu. Warszawa: Instytut Historii PAN, 2013, s. 323. ISBN 978-83-63352-17-2.
  6. 1 2 Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 322. ISBN 978-83-62189-08-3.
  7. ↑ Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 296. ISBN 978-83-62189-08-3.
  8. ↑ Józef Kazimierski, Ryszard Kołodziejczyk, Żanna Kormanowa, Halina Rostowska: Dzieje Mokotowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972, s. 26.
  9. ↑ Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 261.
  10. ↑ Jacek Krawczyk: Ursynów wczoraj i dziś. Warszawa: Wydawnictwo Pagina, 2001, s. 37. ISBN 83-86351-37-3.
  11. 1 2 3 Jacek Krawczyk: Ursynów wczoraj i dziś. Warszawa: Wydawnictwo Pagina, 2001, s. 40. ISBN 83-86351-37-3.
  12. ↑ Jacek Krawczyk: Ursynów wczoraj i dziś. Warszawa: Wydawnictwo Pagina, 2001, s. 69. ISBN 83-86351-37-3.
  13. ↑ 104 linia autobusowa zwykła. trasbus.pl. [dostęp 2023-10-14].
  14. 1 2 Jacek Krawczyk: Ursynów wczoraj i dziś. Warszawa: Wydawnictwo Pagina, 2001, s. 101. ISBN 83-86351-37-3.
  15. ↑ Maciej Mazur: Czterdziestolatek. Historie z Ursynowa. Warszawa: Wydawnictwo Myśliński, 2017, s. 137. ISBN 978-83-934764-8-0.
  16. ↑ Historia. [w:] Wydział Ogrodnictwa, Biotechnologii i Architektury Krajobrazu [on-line]. wobiak.sggw.pl. [dostęp 2017-03-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-08)].
  17. ↑ Jacek Krawczyk: Ursynów wczoraj i dziś. Warszawa: Wydawnictwo Pagina, 2001, s. 103. ISBN 83-86351-37-3.
  18. ↑ Jacek Krawczyk: Ursynów wczoraj i dziś. Warszawa: Wydawnictwo Pagina, 2001, s. 107. ISBN 83-86351-37-3.
  19. ↑ Jacek Krawczyk: Ursynów wczoraj i dziś. Warszawa: Wydawnictwo Pagina, 2001, s. 109. ISBN 83-86351-37-3.
  20. 1 2 Maciej Mazur: Czterdziestolatek. Historie z Ursynowa. Warszawa: Wydawnictwo Myśliński, 2017, s. 139. ISBN 978-83-934764-8-0.
  21. ↑ Maciej Mazur: Czterdziestolatek. Historie z Ursynowa. Warszawa: Wydawnictwo Myśliński, 2017, s. 138. ISBN 978-83-934764-8-0.
  22. ↑ Grzegorz Kalwarczyk: Przewodnik po parafiach i kościołach Archidiecezji Warszawskiej. Tom 2. Parafie warszawskie. Warszawa: Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna „Adam”, 2015, s. 258. ISBN 978-83-7821-118-1.

Bibliografia

  • Witold Małcużyński: Rozwój terytorjalny miasta Warszawy. Warszawa: Wyd. z zapomogi kasy dla osób, pracujących na polu naukowem im. J. Mianowskiego, 1900.
  • Marta Piber: Służew średniowieczny: dzieje parafii i wsi Służew w ziemi warszawskiej. Warszawa: Towarzystwo Naukowe Warszawskie, 2001. ISBN 83-907328-5-8.
  • Encyklopedia Warszawy. Bartłomiej Kaczorowski (red. prowadzący). Warszawa: PWN, 1994. ISBN 83-01-08836-2.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.