| wieś | |
Sanktuarium Maryjne | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Wysokość |
165 m n.p.m. |
| Liczba ludności (2021) |
335 |
| Strefa numeracyjna |
25 |
| Kod pocztowy |
21-412 |
| Tablice rejestracyjne |
LLU |
| SIMC |
0668152 |
Położenie na mapie gminy Adamów | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa lubelskiego | |
Położenie na mapie powiatu łukowskiego | |
| 51°42′02″N 22°12′31″E/51,700556 22,208611 | |
Wola Gułowska – wieś w Polsce w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Adamów. Leży 28 km w kierunku pd.-pd.-zach. od Łukowa i 18 km w kierunku zach.-pn.-zach. od Kocka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0668169 | Księżyzna | kolonia |
We wsi ma siedzibę rzymskokatolicka parafia Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny oraz muzeum ostatniej bitwy kampanii wrześniowej 1939 roku.
Wieś stanowi sołectwo w gminie Adamów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 328 mieszkańców.
Położenie
Wola Gułowska położona jest nad rzeką Czarną, małym dopływem Tyśmienicy. Znajduje się na skraju Wysoczyzny Żelechowskiej, blisko Równiny Łukowskiej. W rzeźbie terenu zaznacza się dolina Czarnej. Nad małą miejscowością dominuje kościół z klasztorem karmelitów.
Historia
Najstarsze wzmianki dotyczące Woli Gułowskiej pochodzą z lat 1508 i 1545. Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi stężyckiej. W 1633 r. Ludwik Krasiński, dziedzic tutejszych dóbr, ufundował klasztor karmelitów oraz nowy kościół w miejsce starej, drewnianej kaplicy.
Od 3 do 5 października 1939 w rejonie Woli Gułowskiej i Helenowa żołnierze SGO Polesie toczyli zacięte walki stanowiące ostatni etap bitwy pod Kockiem.
Według pierwszego powszechnego spisu ludności z 30 września 1921 r. we wsi znajdowało się 61 budynków mieszkalnych, a liczba ludności wynosiła 467 osób.
Od roku 2013 przez wieś przebiega kilka rowerowych szlaków turystycznych stanowiących część sieci szlaków pn. Szlak Ziemi Łukowskiej.
Zabytki
Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:
- zespół klasztorny karmelitów trzewiczkowych, 2 poł. XVII-XIX, nr rej.: A/578 z 17.02.1972:
- barokowy kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, zbudowany w latach 1659-1780, konsekrowany w 1782 r. Znajduje się tu cudami słynący obraz Najświętszej Maryi Panny, koronowany w 1982 r. przez kard. Józefa Glempa koronami papieskimi. Po koronacji kościół zyskał miano Sanktuarium Matki Bożej Patronki Żołnierzy Września oraz Unitów Podlaskich. W ołtarzu bocznym świątyni znajduje się też kopia obrazu Madonny z Białynic.
- klasztor, skasowany przez władze carskie w 1864 r., odzyskany przez zakonników w 1924 r
- dzwonnica
- kostnica
- cmentarz przykościelny
- ogrodzenie z bramą
W Woli Gułowskiej znajduje się także Muzeum Czynu Bojowego Kleeberczyków, założone w 1989 r.
Uwagi
- ↑ Odległości w linii prostej.
Przypisy
- ↑ Wieś Wola Gułowska w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2018-11-13], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2023-04-06].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., lipiec 2014, s. 1379 [zarchiwizowane 2014-09-28].
- 1 2 3 GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 150018
- 1 2 Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ BIP gminy, sołectwa.
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
- ↑ Szlak Ziemi Łukowskiej
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023, s. 79 [dostęp 2015-09-22].
- ↑ Historia – Klasztor OO. Karmelitów w Woli Gułowskiej [online] [dostęp 2023-10-17] (pol.).
- ↑ Wola Gułowska [online], www.lubelskieklimaty.pl [dostęp 2023-10-17].
- ↑ Krzysztof Przygoda: Matka Boska Białynicka na Lesznie w Madonny kresowe w świątyniach Warszawy. Instytut Kresowy. [dostęp 2009-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (17 grudnia 2013)]. (pol.).
- ↑ Redakcja, Karmelitańskie Sanktuaria Maryjne w Polsce, „Źródła Karmelitańskie” (2), 2023, s. 17, ISSN 2956-5189.
- ↑ Dom Kultury - Pomnik Czynu Bojowego Kleeberczyków [online], Dom Kultury - Pomnik Czynu Bojowego Kleeberczyków, 16 czerwca 2023 [dostęp 2023-10-17] (pol.).
Linki zewnętrzne
- Wola (149), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 784.
- Gułowska Wola, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 909.
- Wola Gułowska w Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 4, Województwo lubelskie, s. 71, Warszawa 1924.
- Parafia Wola Gułowska