Wojciech Kułakowski
podporucznik piechoty
Data i miejsce urodzenia

17 lutego 1888
Staremiasto

Data i miejsce śmierci

7 listopada 1918
Lwów

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie

Stanowiska

dowódca oddziału

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska:

Odznaczenia

Wojciech Kułakowski (ur. 17 lutego 1888 w Starymieście, zm. 7 listopada 1918 we Lwowie) – podporucznik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 17 lutego 1888 w Starymieście, w ówczesnym powiecie podhajeckim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Józefa. Podjął studia prawa

Podczas I wojny światowej był oficerem c. k. armii, służył w szeregach 55 pułku piechoty. Ponadto działał w Polskiej Organizacji Wojskowej, a latem 1918 został zaprzysiężony do organizacji Polskie Kadry Wojskowe. U kresu wojny w listopadzie 1918 brał udział w obronie Lwowa podczas wojny polsko-ukraińskiej. 1 listopada obsadził swoim plutonem koszary na Janowskim. Dowodził wtedy oddziałem operującym na ulicy Kordeckiego. W dniu 2 listopada kierowany przez niego oddział wraz z oddziałami Roman Abrahama i Stanisława Wolaka zaatakowały dworzec kolejowy, zajmując magazyn broni i amunicji. W stopniu podporucznika dowodził oddziałem, który wraz z innymi jednostkami w dniach 2-3 listopada 1918 zdobyli ulicę Bema. Następnie był organizatorem polskich pozycji tamże (polscy obrońcy w tym miejscu byli określani jako bemacy) i objął komendę placówki na roku ulic Bema i Janowskiej, po czym skutecznie odpierał ataki Ukraińców w czasie najcięższych walk 4 listopada. Następnie objął komendę nad oddziałem operującym na ulicy Janowskiej i chroniącym magazyn na rogu Bema i Janowskiej. 5 listopada mając zaledwie pięciu ludzi, dokonał skutecznego kontrataku na pluton ukraiński, przejmując karabin maszynowy. Wieczorem 5 listopada dowodził oddziałem, skierowanym przez por. Jerzego Schwarzenberg-Czernego, atakującym koszary Ferdynanda przy ulicy Gródeckiej. Atakującym lewym skrzydłem Polakom kierowanych przez ppor. Kułakowskiego udało się wtargnąć na teren koszar, objąć stajnie oraz zająć magazyny sanitarny i garnizonowy, jednak nie utrzymali go wskutek nieporozumienia, jako że następnie zostali oni ostrzeliwani przez oddział z placówki Jur ogniem z ciężkich karabinów maszynowych. W wyniku bratniego ostrzału Wojciech Kułakowski odniósł śmiertelnie rany w brzuch. Został przeniesiony przez żołnierzy do Zgromadzenia Sióstr Felicjanek przy ul. Janowskiej. Zmarł w wyniku odniesionych ran 7 listopada 1918 w szpitalu na Politechnice we Lwowie. Według relacji umierał z uśmiechem na ustach oraz szczęśliwy, że walczył za Polskę. W ostatnich słowach obawiał się jedynie o polskich obrońców Lwowa, mówiąc: czy nasi się utrzymają, czy nasi się obronią.

Został pochowany na Cmentarzu Obrońców Lwowa (katakumba V, miejsce 2).

We wspomnieniach Romana Abrahama podporucznik Wojciech Kułakowski był jednym z dzielniejszych oficerów obrony Lwowa, zaś Czesław Mączyński określił go słowami: najdzielniejszy z dzielnych oraz bohater nad bohatery.

Uchwałą Rady Miasta Lwowa z listopada 1938 jednej z ulic we Lwowie nadano imię Wojciecha Kułakowskiego.

Ordery i odznaczenia

Uwagi

    Przypisy

    1. Kartoteka personalno-odznaczeniowa [online], WBH [dostęp 2021-09-19]..
    2. Kartoteka personalno-odznaczeniowa [online], WBH [dostęp 2021-09-19]..
    3. Według innych urodził się w 1892 w Podhajcach, zob. W obronie 1926 ↓, s. 111. Piotr W. Kochański: Wojciech Kułakowski. ogrodywspomnien.pl. [dostęp 2019-12-10]. za: Stanisław Nicieja: Cmentarz Obrońców Lwowa. Wrocław / Warszawa / Kraków: Ossolineum, 1990, s. 194.
    4. Wojciech Kułakowski [online], niezwyciezeni1918-2018.pl [dostęp 2019-12-11].
    5. 1 2 3 4 W szesnastą rocznicę. Lwów: Towarzystwo Straży Mogił Polskich Bohaterów we Lwowie, 1934, s. 23, 31, 42.
    6. 1 2 3 4 5 6 7 Mączyński. Boje Lwowskie (1) 1921 ↓, s. 158.
    7. 1 2 3 4 5 W obronie 1926 ↓, s. 111.
    8. 1 2 Jarzębiński. Prawy pododcinek 1993 ↓, s. 172.
    9. Adam Świeżawski: II odcinek w obronie Lwowa. W: Jarosław Waniorek (red.): Obrona Lwowa. 1-22 listopada 1918. Tom 2. Źródła do dziejów walk o Lwów i województwa południowo-wschodnie 1918-1920. Relacje uczestników. Warszawa: 1993, s. 491. ISBN 83-85218-56-4.
    10. Abraham. Góra Stracenia 1993 ↓, s. 619.
    11. 1 2 Piotr W. Kochański, Wojciech Kułakowski [online], ogrodywspomnien.pl [dostęp 2019-12-10]. za: Stanisław Nicieja: Cmentarz Obrońców Lwowa. Wrocław / Warszawa / Kraków: Ossolineum, 1990, s. 194.
    12. Mączyński. Boje Lwowskie (1) 1921 ↓, s. 67.
    13. Mączyński. Boje Lwowskie (1) 1921 ↓, s. 95, 97, 99.
    14. Hupert. Walka o Lwów 1933 ↓, s. 22.
    15. Mączyński. Boje Lwowskie (1) 1921 ↓, s. 136, 137.
    16. 1 2 Gella. Ruski miesiąc 1919 ↓, s. 172.
    17. Jarzębiński. Prawy pododcinek 1993 ↓, s. 172-174.
    18. 1 2 3 4 5 6 Abraham. Góra Stracenia 1993 ↓, s. 629.
    19. Gella. Ruski miesiąc 1919 ↓, s. 173.
    20. Mączyński. Boje Lwowskie (1) 1921 ↓, s. 142, 145.
    21. Jarzębiński. Prawy pododcinek 1993 ↓, s. 174, 175.
    22. Semper fidelis. Obrona Lwowa w obrazach współczesnych. Lwów / Warszawa: Straż Mogił Polskich Bohaterów / Oficyna Wydawnicza Volumen, 1930 / 1990., s. 36.
    23. Jarzębiński. Prawy pododcinek 1993 ↓, s. 176, 202.
    24. Gella. Ruski miesiąc 1919 ↓, s. 59.
    25. Mączyński. Boje Lwowskie (1) 1921 ↓, s. 154.
    26. Mączyński. Boje Lwowskie (2) 1921 ↓, s. 45.
    27. Hupert. Walka o Lwów 1933 ↓, s. 30.
    28. Gella. Ruski miesiąc 1919 ↓, s. 173-174.
    29. 1 2 Jarzębiński. Prawy pododcinek 1993 ↓, s. 177.
    30. 1 2 Hupert. Walka o Lwów 1933 ↓, s. 40.
    31. 1 2 Jarzębiński. Prawy pododcinek 1993 ↓, s. 178.
    32. Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918-1920. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1934, s. 451.
    33. Gella. Ruski miesiąc 1919 ↓, s. 174.
    34. W obronie 1926 ↓, s. 111. Tu podano, że został ranny 7 listopada, a zmarł po kilku dniach.
    35. 1 2 3 Mączyński. Boje Lwowskie (2) 1921 ↓, s. 169.
    36. Symboliczne nadanie nazw związanych z Obroną Lwowa szeregowi ulic we Lwowie, „Gazeta Lwowska”, Nr 265, 22 listopada 1938, s. 2.
    37. Józef Kulczycki: Zarys historji wojennej 38-go pułku strzelców lwowskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1928, s. 31, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
    38. Dekoracja Orderem „Virtuti Militari”. Gazeta Lwowska”. Nr 87, s. 4, 17 kwietnia 1921.
    39. M.P. z 1933 r. nr 255, poz. 273.
    40. Kartoteka personalno-odznaczeniowa [online], WBH [dostęp 2021-09-19]..

    Bibliografia

    This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.