| podporucznik piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
17 lutego 1888 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
7 listopada 1918 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Stanowiska |
dowódca oddziału |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
Wojciech Kułakowski (ur. 17 lutego 1888 w Starymieście, zm. 7 listopada 1918 we Lwowie) – podporucznik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się 17 lutego 1888 w Starymieście, w ówczesnym powiecie podhajeckim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Józefa. Podjął studia prawa
Podczas I wojny światowej był oficerem c. k. armii, służył w szeregach 55 pułku piechoty. Ponadto działał w Polskiej Organizacji Wojskowej, a latem 1918 został zaprzysiężony do organizacji Polskie Kadry Wojskowe. U kresu wojny w listopadzie 1918 brał udział w obronie Lwowa podczas wojny polsko-ukraińskiej. 1 listopada obsadził swoim plutonem koszary na Janowskim. Dowodził wtedy oddziałem operującym na ulicy Kordeckiego. W dniu 2 listopada kierowany przez niego oddział wraz z oddziałami Roman Abrahama i Stanisława Wolaka zaatakowały dworzec kolejowy, zajmując magazyn broni i amunicji. W stopniu podporucznika dowodził oddziałem, który wraz z innymi jednostkami w dniach 2-3 listopada 1918 zdobyli ulicę Bema. Następnie był organizatorem polskich pozycji tamże (polscy obrońcy w tym miejscu byli określani jako bemacy) i objął komendę placówki na roku ulic Bema i Janowskiej, po czym skutecznie odpierał ataki Ukraińców w czasie najcięższych walk 4 listopada. Następnie objął komendę nad oddziałem operującym na ulicy Janowskiej i chroniącym magazyn na rogu Bema i Janowskiej. 5 listopada mając zaledwie pięciu ludzi, dokonał skutecznego kontrataku na pluton ukraiński, przejmując karabin maszynowy. Wieczorem 5 listopada dowodził oddziałem, skierowanym przez por. Jerzego Schwarzenberg-Czernego, atakującym koszary Ferdynanda przy ulicy Gródeckiej. Atakującym lewym skrzydłem Polakom kierowanych przez ppor. Kułakowskiego udało się wtargnąć na teren koszar, objąć stajnie oraz zająć magazyny sanitarny i garnizonowy, jednak nie utrzymali go wskutek nieporozumienia, jako że następnie zostali oni ostrzeliwani przez oddział z placówki Jur ogniem z ciężkich karabinów maszynowych. W wyniku bratniego ostrzału Wojciech Kułakowski odniósł śmiertelnie rany w brzuch. Został przeniesiony przez żołnierzy do Zgromadzenia Sióstr Felicjanek przy ul. Janowskiej. Zmarł w wyniku odniesionych ran 7 listopada 1918 w szpitalu na Politechnice we Lwowie. Według relacji umierał z uśmiechem na ustach oraz szczęśliwy, że walczył za Polskę. W ostatnich słowach obawiał się jedynie o polskich obrońców Lwowa, mówiąc: czy nasi się utrzymają, czy nasi się obronią.
Został pochowany na Cmentarzu Obrońców Lwowa (katakumba V, miejsce 2).
We wspomnieniach Romana Abrahama podporucznik Wojciech Kułakowski był jednym z dzielniejszych oficerów obrony Lwowa, zaś Czesław Mączyński określił go słowami: najdzielniejszy z dzielnych oraz bohater nad bohatery.
Uchwałą Rady Miasta Lwowa z listopada 1938 jednej z ulic we Lwowie nadano imię Wojciecha Kułakowskiego.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 3204 – pośmiertnie (wymieniony wśród odznaczonych żołnierzy późniejszego 38 pułku piechoty Strzelców Lwowskich, dekoracja dokonana 17 kwietnia 1921 we Lwowie przez gen. broni Tadeusza Rozwadowskiego)
- Krzyż Niepodległości – pośmiertnie 4 listopada 1933 za pracę w dziele odzyskania niepodległości
Uwagi
Przypisy
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa [online], WBH [dostęp 2021-09-19]..
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa [online], WBH [dostęp 2021-09-19]..
- ↑ Według innych urodził się w 1892 w Podhajcach, zob. W obronie 1926 ↓, s. 111. Piotr W. Kochański: Wojciech Kułakowski. ogrodywspomnien.pl. [dostęp 2019-12-10]. za: Stanisław Nicieja: Cmentarz Obrońców Lwowa. Wrocław / Warszawa / Kraków: Ossolineum, 1990, s. 194.
- ↑ Wojciech Kułakowski [online], niezwyciezeni1918-2018.pl [dostęp 2019-12-11].
- 1 2 3 4 W szesnastą rocznicę. Lwów: Towarzystwo Straży Mogił Polskich Bohaterów we Lwowie, 1934, s. 23, 31, 42.
- 1 2 3 4 5 6 7 Mączyński. Boje Lwowskie (1) 1921 ↓, s. 158.
- 1 2 3 4 5 W obronie 1926 ↓, s. 111.
- 1 2 Jarzębiński. Prawy pododcinek 1993 ↓, s. 172.
- ↑ Adam Świeżawski: II odcinek w obronie Lwowa. W: Jarosław Waniorek (red.): Obrona Lwowa. 1-22 listopada 1918. Tom 2. Źródła do dziejów walk o Lwów i województwa południowo-wschodnie 1918-1920. Relacje uczestników. Warszawa: 1993, s. 491. ISBN 83-85218-56-4.
- ↑ Abraham. Góra Stracenia 1993 ↓, s. 619.
- 1 2 Piotr W. Kochański, Wojciech Kułakowski [online], ogrodywspomnien.pl [dostęp 2019-12-10]. za: Stanisław Nicieja: Cmentarz Obrońców Lwowa. Wrocław / Warszawa / Kraków: Ossolineum, 1990, s. 194.
- ↑ Mączyński. Boje Lwowskie (1) 1921 ↓, s. 67.
- ↑ Mączyński. Boje Lwowskie (1) 1921 ↓, s. 95, 97, 99.
- ↑ Hupert. Walka o Lwów 1933 ↓, s. 22.
- ↑ Mączyński. Boje Lwowskie (1) 1921 ↓, s. 136, 137.
- 1 2 Gella. Ruski miesiąc 1919 ↓, s. 172.
- ↑ Jarzębiński. Prawy pododcinek 1993 ↓, s. 172-174.
- 1 2 3 4 5 6 Abraham. Góra Stracenia 1993 ↓, s. 629.
- ↑ Gella. Ruski miesiąc 1919 ↓, s. 173.
- ↑ Mączyński. Boje Lwowskie (1) 1921 ↓, s. 142, 145.
- ↑ Jarzębiński. Prawy pododcinek 1993 ↓, s. 174, 175.
- ↑ Semper fidelis. Obrona Lwowa w obrazach współczesnych. Lwów / Warszawa: Straż Mogił Polskich Bohaterów / Oficyna Wydawnicza Volumen, 1930 / 1990., s. 36.
- ↑ Jarzębiński. Prawy pododcinek 1993 ↓, s. 176, 202.
- ↑ Gella. Ruski miesiąc 1919 ↓, s. 59.
- ↑ Mączyński. Boje Lwowskie (1) 1921 ↓, s. 154.
- ↑ Mączyński. Boje Lwowskie (2) 1921 ↓, s. 45.
- ↑ Hupert. Walka o Lwów 1933 ↓, s. 30.
- ↑ Gella. Ruski miesiąc 1919 ↓, s. 173-174.
- 1 2 Jarzębiński. Prawy pododcinek 1993 ↓, s. 177.
- 1 2 Hupert. Walka o Lwów 1933 ↓, s. 40.
- 1 2 Jarzębiński. Prawy pododcinek 1993 ↓, s. 178.
- ↑ Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918-1920. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1934, s. 451.
- ↑ Gella. Ruski miesiąc 1919 ↓, s. 174.
- ↑ W obronie 1926 ↓, s. 111. Tu podano, że został ranny 7 listopada, a zmarł po kilku dniach.
- 1 2 3 Mączyński. Boje Lwowskie (2) 1921 ↓, s. 169.
- ↑ Symboliczne nadanie nazw związanych z Obroną Lwowa szeregowi ulic we Lwowie, „Gazeta Lwowska”, Nr 265, 22 listopada 1938, s. 2.
- ↑ Józef Kulczycki: Zarys historji wojennej 38-go pułku strzelców lwowskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1928, s. 31, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- ↑ Dekoracja Orderem „Virtuti Militari”. „Gazeta Lwowska”. Nr 87, s. 4, 17 kwietnia 1921.
- ↑ M.P. z 1933 r. nr 255, poz. 273.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa [online], WBH [dostęp 2021-09-19]..
Bibliografia
- Franciszek Jarzębiński: Prawy pododcinek sektora Bema w obronie Lwowa 3-22 listopada 1918 r.. W: Jarosław Waniorek (red.): Obrona Lwowa. 1-22 listopada 1918. Tom 2. Źródła do dziejów walk o Lwów i województwa południowo-wschodnie 1918-1920. Relacje uczestników. Warszawa: 1993, s. 169-207. ISBN 83-85218-56-4.
- Roman Abraham: Pododcinek Góra Stracenia. W: Jarosław Waniorek (red.): Obrona Lwowa. 1-22 listopada 1918. Tom 2. Źródła do dziejów walk o Lwów i województwa południowo-wschodnie 1918-1920. Relacje uczestników. Warszawa: 1993, s. 618-635. ISBN 83-85218-56-4.
- Jan Gella: Ruski miesiąc 1/XI-22/XI 1918. Ilustrowany opis walk listopadowych we Lwowie z 2 mapami. Lwów: ok. 1919.
- Czesław Mączyński: Boje lwowskie. Cz. 1. Oswobodzenie Lwowa (1-24 listopada 1918 roku). T. I. Warszawa: 1921.
- Czesław Mączyński: Boje lwowskie. Cz. 2. Oswobodzenie Lwowa (1-24 listopada 1918 roku). T. II. Warszawa: 1921.
- Witold Hupert: Walka o Lwów (od 1 listopada 1918 do 1 maja 1919 roku). Warszawa: 1933.
- W obronie Lwowa i Wschodnich Kresów. Polegli od 1-go listopada 1918 do 30-go czerwca 1919 r.. Lwów: Straż Mogił Polskich Bohaterów, 1926.