Wincenty Wacław Richling-Bartoszewski

Wincenty Rychling (fot. Juliusz Mien, ok. 1890)
Imię i nazwisko

Václav Richling

Data i miejsce urodzenia

9 stycznia 1841
Bartoszewice

Pochodzenie

czeskie

Data i miejsce śmierci

11 stycznia 1896
Kraków

Instrumenty

organy, fortepian

Gatunki

muzyka poważna, muzyka romantyczna

Zawód

organista, kompozytor, pedagog

Wincenty Wacław Richling-Bartoszewski, też Rychling-Bartoszewski (cz. Václav Richling, ur. 9 stycznia 1841 w Bartoszewicach w Górach Orlickich, zm. 11 stycznia 1896 w Krakowie) – organista, kompozytor i pedagog pochodzenia czeskiego działający w Krakowie.

Życiorys

Studiował w szkole organistów w Pradze prawdopodobnie w latach 1854–1856 pod kierunkiem Karla Franza Pitscha. Wiadomo, że w 1863 był w Krakowie i uczestniczył w powstaniu styczniowym, prawdopodobnie brał udział w bitwie pod Miechowem. Możliwe, że wtedy dodał do swojego nazwiska przydomek Bartoszewski.

Od 1869 do śmierci był organistą katedry wawelskiej.

W 1873 rozpoczął działalność pedagogiczną w Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego w Krakowie. Początkowo uczył harmonii w szkole Towarzystwa Muzycznego „Muza” w Krakowie. W 1877 został profesorem klasy organów i fortepianu, a także wykładowcą kontrapunktu i fugi w szkole muzycznej nowo powstałego krakowskiego Towarzystwa Muzycznego, przekształconego w 1888 w konserwatorium. Uczył też śpiewu w krakowskich seminariach duchownych. Jego uczniem był m.in. Walenty Dec, następca Rychlinga na stanowiskach w katedrze i konserwatorium. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera P).

Twórczość

Komponował głównie utwory chóralne i organowe, w tym msze na chór a cappella oraz na chór organy i orkiestrę, a także liczne pieśni religijne na głosy solo i organy oraz preludia na organy. Zasłynął jako improwizator w technice fugowanej i mistrz kontrapunktu. Jego utwory organowe, zebrane pod wspólnym tytułem Pastorałki, należą do najlepszych przykładów polskiej użytkowej muzyki organowej drugiej połowy XIX wieku.

Nagrania wszystkich utworów organowych Wincentego Richlinga (podwójny album CD) dokonał w 2015 Rościsław Wygranienko, wykorzystując w tym celu 14 organów Szczecina i Polic.

Wybrane kompozycje

Na podstawie materiałów źródłowych:

  • ok. 100 utworów na organy pastorałek, preludiów, fughett i fug (wyd. jako Pastorałki, Kraków, ok. 1906)
  • Fuga podwójna na kwartet smyczkowy (wyk. Kraków, 1879)
  • 4-głosowe msze na chór a cappella (jedna z nich wyk. Kraków, 1881)
  • msza na chór, organy i orkiestrę
  • Kantata ku czci X.F. Gołaszewskiego na chór, organy i orkiestrę (1882)
  • Zbiór pieśni ruskich, ukraińskich i kołomyjek ułożonych na fortepian (wyd. Kraków, 1883)
  • Zbiór najużywańszych kolęd tudzież̇ pieśni adwentowych, postnych i wielkanocnych z towarzyszeniem fortepianu lub organów
  • Toccata na fortepian
  • Zbiór krakowiaków ułożonych na fortepian
  • polonezy na fortepian

Uwagi

  1. ↑ Podawana jest też alternatywna dzienna data śmierci: 12 stycznia.
  2. ↑ Niektóre źródła podają, że studiował od 1858 u Josefa Krejčiego.
  3. Negrey 2004 ↓, s. 562.
  4. Chodkowski 1995 ↓, s. 779.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Negrey 2004 ↓, s. 562.
  2. 1 2 3 4 5 6 Chodkowski 1995 ↓, s. 779.
  3. ↑ Lista osób zasłużonych pochowanych na Cmentarzu Rakowickim (1803–1939). W: Karolina Grodziska–Ożóg: Cmentarz Rakowicki w Krakowie. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 135. ISBN 83-08-01428-3.
  4. ↑ Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów.. rakowice.eu. [dostęp 2018-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-27)].
  5. ↑ Uroczystość konsekracji Najprzewielebniejszego ks. Biskupa Dunajewskiego. „Przegląd Lwowski: pismo dwutygodniowe literacko-polityczne”. R. 9, t. 17, z. 12., s. 671, 1879. Wyd. i odpow. red. ks. Edward Podolski. (pol.).
  6. ↑ Reiss 1984 ↓, s. 181.
  7. ↑ Rostislaw Wygranienko: Wincenty Wacław Richling-Bartoszewski (1841–1896). [w:] Ars Polonica [on-line]. [dostęp 2018-08-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-26)]. (pol.).

Bibliografia

  • Maciej Negrey: Rychling Wincenty Wacław. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 8: Pe–R część biograficzna. Kraków: PWM, 2004. ISBN 83-224-0837-4. (pol.).
  • Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995. ISBN 83-01-11390-1. (pol.).
  • Józef Władysław Reiss: Najpiękniejsza ze wszystkich jest muzyka polska: Szkic historycznego rozwoju na tle przeobrażeń społecznych. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1984, s. 181. ISBN 978-83-224-0243-6.
  • Tadeusz Przybylski: Wincenty Wacław Richling (1841—1896) i jego twórczość. W: Organy i muzyka organowa II: Międzynarodowa Sesja Naukowa pt. „Muzyka Organowa”, Koszalin, 30-31 sierpnia, 1-2 września 1978. Janusz Krassowski, Paweł Podejko (red.). Gdańsk: Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna w Gdańsku, 1978, seria: Prace specjalne, 16.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.