William James Sidis

William James Sidis (1914)
Data i miejsce urodzenia

1 kwietnia 1898
Nowy Jork

Data i miejsce śmierci

17 lipca 1944
Boston

Przyczyna śmierci

wylew krwi do mózgu

Zawód, zajęcie

matematyk

William James Sidis (ur. 1 kwietnia 1898 w Nowym Jorku, zm. 17 lipca 1944 w Bostonie) – amerykański polihistor: matematyk, kosmolog, socjolog, antropolog, językoznawca i prawnik, cudowne dziecko, uznawany za jednego z najinteligentniejszych ludzi w historii.

Życiorys

William James Sidis był synem Borisa Sidisa oraz Sary Mandelstaum, żydowskich imigrantów z Ukrainy. Boris Sidis studiował i wykładał psychologię na Uniwersytecie Harvarda; głosił umiłowanie wiedzy i uznawał potrzebę edukowania dzieci od małego. William James Sidis był cudownym dzieckiem. W wieku dwunastu lat miał znać osiem języków (łacinę, grekę, francuski, rosyjski, niemiecki, hebrajski, turecki oraz ormiański). Opracował również swój własny język, nazwany vendergood. W wieku 9 lat zdał egzaminy do Harvard College, jednak nie pozwolono mu rozpocząć studiów do wieku 11 lat. Był najmłodszą osobą przyjętą na tę uczelnię, a później stał się jego najmłodszym profesorem. W krótkim czasie opanował wyższą matematykę do tego stopnia, że w 1910 roku poprowadził wykład w klubie matematycznym uniwersytetu Harvarda na temat czterowymiarowych figur geometrycznych. Studia ukończył z wyróżnieniem 18 czerwca 1914 roku, w wieku 16 lat.

W wyniku rozgłosu medialnego w okresie dojrzewania nastąpiła u niego zmiana w psychice. Krótko po ukończeniu studiów przeprowadził się, zmienił tryb życia oraz zaczął studiować zwyczaje Indian. Po pewnym czasie Sidisa odnaleźli dziennikarze „New Yorkera”. Gazeta opublikowała artykuł na temat obecnego życia, który mógł przyczynić się do przedwczesnej śmierci Sidisa.

W 1915 roku podjął pracę na Rice University, w Houston, w stanie Teksas, gdzie prowadził zajęcia z matematyki.

W 1918 roku wziął udział w socjalistycznej paradzie pierwszomajowej, podczas której doszło do zamieszek. W czasie procesu Sidis zadeklarował się jako socjalista, niechrześcijanin oraz przeciwnik przymusowego poboru do wojska. Później Sidis rozwinął swoją własną koncepcję quasi-libertariańskiego społeczeństwa.

Zmarł w Bostonie w 1944 roku w wyniku wylewu krwi do mózgu.

Publikacje i obszary zainteresowań

William Sidis w pracy The Tribes and the States przedstawił swoją wersję historii pierwotnych mieszkańców Ameryki Północnej. W pracy tej zasugerował, że Indianie zamieszkiwali kiedyś jednocześnie Amerykę i Europę.

W 1930 roku otrzymał patent na kalendarz perpetualny, wyliczający lata przestępne.

Życie prywatne

William Sidis nie zamierzał się żenić i chciał prowadzić „doskonałe życie”, którego warunkiem była dla niego samotność. W późniejszych latach życia zakochał się w kobiecie o nazwisku Martha Foley.

Przypisy

  1. Short Bio of W. J. Sidis [online], sidis.net [dostęp 2022-08-13].
  2. Cudowne dziecko, czyli eksperyment na żywym organizmie. www.weekend.gazeta.pl. [dostęp 2020-10-16]. (pol.).
  3. Matt Blitz, A Genius Among Us: The Sad Story of William J. Sidis [online], TodayIFoundOut.com, 6 grudnia 2013 [dostęp 2019-10-27] (ang.).
  4. Michael Fitzgerald, Ioan James: The Mind of the Mathematician. JHU Press, 2007, s. 35.
  5. 1 2 3 John H. Lienhard: No. 969: William James Sidis. uh.edu. [dostęp 2017-12-02]. (ang.).
  6. 1 2 Sidis Biography. sidis.net. [dostęp 2017-12-02]. (ang.).
  7. Wonderful Boys of History Compared With Sidis; All Except Macaulay Showed Special Ability in Mathematics -- Instances of Boys Having „Universal Genies”. nytimes.com, 1910-01-16. [dostęp 2017-12-02]. (ang.).
  8. Świadectwo ukończenia studiów Sidisa. [dostęp 2017-12-02]. (ang.).
  9. 1 2 Joanna Sieńczyło-Chlabicz: Naruszenie prywatności osób publicznych przez prasę. Wolters Kluwer, 2006, s. 278.
  10. Sidis gets year and half in jail. sidis.net, 1919-05-14. [dostęp 2017-12-02]. (ang.).
  11. Sidis FAQ [online], www.sidis.net [dostęp 2022-08-13].
  12. The Concept of „Rights”. sidis.net, 1940. [dostęp 2012-03-12]. (ang.).
  13. Viktoria Lyons, Dr. Michael Fitzgerald: Asperger Syndrome: A Gift Or a Curse?. Nova Publishers, 2005, s. 163.
  14. The Tribes and the States. sidis.net. [dostęp 2017-12-02]. (ang.).
  15. US1784117 A. [dostęp 2017-12-02]. (ang.).
  16. Robert N. Seitz: The Prodigy. hiqnews.megafoundation.org, 2002-05-31. [dostęp 2017-12-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-06-02)]. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.