| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data śmierci |
16 stycznia 1975 |
| Zawód, zajęcie |
bursztynnik |
| Odznaczenia | |
| Srebrny Krzyż Zasługi | |
Wiktor Deptuła (ur. 22 grudnia 1908 we wsi Surowe, zm. 16 stycznia 1975) – polski artysta ludowy, bursztynnik działający na Kurpiach Zielonych.
Życiorys i praca twórcza
Ojciec Wiktora Jan oraz matka Marianna z d. Zapadka mieszkali w Surowem i zajmowali się uprawą roli. Również Wiktor Deptała był rolnikiem, mając 10 ha ziemi, ale niezależnie od pracy na roli, od roku 1933 wydobywał w okolicy bursztyn i wyrabiał z niego korale oraz inną biżuterię, różańce oraz ozdoby ludowe. Był kontynuatorem twórczości Jana Chmielewskiego ze swojej rodzinnej wsi. Po wojnie dalej prowadził warsztat bursztynniczy w Surowem. W latach 60. i początkach 70. XX w. uważany był za najlepszego bursztynnika na Kurpiach. Wykonał kolie bursztynowe dla zespołu „Mazowsze” oraz zespołu „Kurpianka”. Współpracował z Muzeum Północno-Mazowieckim w Łomży, dla którego wykonał wiele dzieł z jantaru, w tym rekonstrukcje ludowych ozdób bursztynowych, np. ważący 722g pająk oraz kierec, a także różaniec z krzyżykiem, sznur z mentalem i pasją. Wyroby W. Deptuli są także w kolekcji Muzeum Ziemi PAN w Warszawie oraz muzeum w Nowogrodzie. Brał udział w wystawach i targach sztuki ludowej, np. w wystawie twórczości Kurpiów Zielonych i Kurpiów Białych w Pułtusku w 1949, był też współpracownikiem Adama Chętnika.
Ożenił się z Rozalią z d. Dąbkowską, mieli 2 córki i trzech synów.
Pochowany na cmentarzu we wsi Czarnia.
Odznaczenia
Został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.
Upamiętnienie
O artyście w 1969 powstał film „Wiktor Deptuła. Bursztyniarz” nakręcony przez zespół Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.
Przypisy
- ↑ Pajka S., 2008: Deptuła Wiktor, w: Słownik biograficzny Kurpiowszczyzny XX wieku, strona 205. Wyd. Niezależne Obywatelskie Stowarzyszenie Kurpik i Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, Kadzidło.
- ↑ Pajka 2008, s. 205
- 1 2 Bernard Kielak, Artyści ludowi województwa ostrołęckiego, Ostrołęka 1984, s. 22.
- ↑ Strój kurpiowski z Puszczy Zielonej [online], strojeludowe.net [dostęp 2024-01-18] (pol.).
- ↑ Pajka 2008, s. 205
- 1 2 3 4 Adam Bakuła, Bursztyniarstwo na terenie Kurpiowskiej Puszczy Zielonej w XIX i XX wieku [online], www.bursztyn.kurpie.com.pl, 2006 [dostęp 2024-01-18].
- 1 2 Małgorzata Jaszczołt, Kurpiowskie bursztyny z kołowrotka. Surowe 1969 vs 2018 [online], ethnomuseum.pl [dostęp 2024-01-18].
- ↑ 75-lecie Muzeum Północno-Mazowieckiego w Łomży [online], Amber Portal, 16 października 2023 [dostęp 2024-01-18] (pol.).
- ↑ Kosmowska-Ceranowicz B., Konart T., 1989: Tajemnice bursztynu. Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka, str. 153, 178, 182. ISBN 83-217-2665-8, OCLC 830081120
- ↑ Pajka 2008, s. 205
- ↑ Janina Stankiewiczowa, Pokonkursowa wystawa kurpiowskiej sztuki ludowej w Pułtusku, „Polska Sztuka Ludowa”, 4 (7–8), 1949, s. 247.
- ↑ Pajka 2008, s. 205
- ↑ Pajka 2008, s. 205
- ↑ Pajka 2008, s. 205