Wielka Synagoga w Ostrogu

Stan na 2017 rok
Państwo

 Ukraina

Miejscowość

Ostróg

Budulec

murowana

Data budowy

lata 20.–40. XVII w.

Położenie na mapie Ukrainy
50°19′45″N 26°31′11″E/50,329167 26,519722

Wielka Synagoga w Ostrogu, także Synagoga Maharsza – murowana synagoga w Ostrogu.

Historia

Historia społeczności żydowskiej w Ostrogu sięga pierwszej połowy XV w.: pierwsze żydowskie pochówki pochodzą z lat 40. XV wieku. W XVI wieku miasto zamieszkiwała jedna z najliczniejszych i najprężniejszych ekonomicznie społeczności żydowskich na Wołyniu. W 1603 roku znajdywały się tu 73 domy żydowskie, zaś w 1629 roku było ich już 229. Choć dokładna data wzniesienia Wielkiej Synagogi nie jest znana, w zależności od źródeł powstała po 1627 roku, lub w latach 30. lub 40. XVII w., na miejscu starszej bożnicy. Możliwe, że została zaprojektowana przez architekta Giacomo Madlenę (także Medleni), który w tym okresie zaprojektował podobną Wielką Synagogę Przedmiejską we Lwowie. Synagogę nazywano imieniem Maharsza, przełożonego miejscowej jesziwy.

Możliwe, że budynek ucierpiał podczas powstania Chmielnickiego. W dwudziestoleciu międzywojennym przeprowadzono remont generalny, podczas którego przebudowano wejście do części głównej, zmieniono zachodni szczyt i dodano boniowanie elewacji zachodniej. Bożnica przetrwała II wojnę światową, choć została uszkodzona. Jej przestrzenie wykorzystywano jako magazyn. Po latach niszczenia, w XXI w. podjęto się ratowania pozostałości synagogi, zamontowano nowy dach i rozpoczęto konserwację.

Budynek mieści się nieopodal rynku, przy ul. Czajkowskiego.

Architektura

Bożnica jest budowlą murowaną, o murach z kamienia i cegły, z attyką. Sala główna o wymiarach w świetle okien 21,40 × 18,20 m jest halą dziewięciopolową z trzema półkoliście przesklepionymi oknami początkowo w każdej ze ścian – układem okien symbolizującym Dwanaście Plemion Izraela, który później stał się popularny w synagogach Rzeczypospolitej. Filary podtrzymujące sklepienie posiadają doryckie kapitele.

Sień i babińce nie zachowały się; możliwe, że budowla posiadała kiedyś wieżę.

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 3 Luboml. Historia społeczności [online], Wirtualny Sztetl [dostęp 2023-08-29] (pol.).
  2. 1 2 Benyamin Lukin, Ostrog [online], YIVO Encyclopedia [dostęp 2023-07-30] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 The Great Maharsha Synagogue in Ostroh: Memory and Oblivion. Have we reached the point of no return? [online], Jewish Heritage Europe, 17 grudnia 2015 [dostęp 2023-07-30] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 Ostróg – przewodnik [online], Shtetl Routes - Teatr NN [dostęp 2023-07-30] (pol.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Ostróg, [w:] Maria Piechotka, Kazimierz Piechotka, Bramy nieba: bożnice murowane na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej, Warszawa: Krupski i S-ka, 1999, s. 220–223, ISBN 978-83-86117-18-5.
  6. ↑ A great loss to Ukrainian-Jewish heritage [online], Ukrainian Jewish Encounter [dostęp 2023-07-30] (ang.).
  7. ↑ Wielka Synagoga w Ostrogu (wuł. Czajkowśkoho) [online], Wirtualny Sztetl [dostęp 2023-07-30] (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.