Wanda Grabińska
Wanda Grabińska-Woytowicz

Wanda Grabińska, 1931
Data urodzenia

6 czerwca 1902

Data i miejsce śmierci

1980
Albion, Nowy Jork, USA

Zawód, zajęcie

sędzia, urzędnik państwowy

Narodowość

polska

Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Wanda Grabińska-Woytowicz (ur. 6 czerwca 1902, zm. 1980 w Albion) – polska prawniczka, pierwsza kobieta na stanowisku sędziowskim w Polsce.

Życiorys

Dzieciństwo i wczesną młodość spędziła w Radomiu. Edukację kilkukrotnie przerywała z powodu złego stanu zdrowia.

W 1924 roku zdobyła dyplom uniwersytecki na wydziale prawa Uniwersytetu Warszawskiego, po czym została aplikantką sądową. W 1927 roku złożyła podanie, w którym ubiegała się o nominację sędziowską. W podaniu wskazała na konstytucję, która przyznawała kobietom równe prawa z mężczyznami w dostępie do stanowisk publicznych. Po 18 miesiącach jej podanie rozpatrzono pozytywnie i 6 marca 1929 roku przyznano jej nominację sędziowską. Tym samym Grabińska została pierwszą kobietą sędzią w Polsce. Francuski dziennik „Le Journal” doniósł, że tego samego roku ówczesna przewodnicząca Międzynarodowej Federacji Kobiet Zawodów Prawniczych, Agathe Dyvrande-Thevenin, przedstawiła Grabińską ministrowi sprawiedliwości Lucienowi Hubertowi by zapytać, kiedy powstanie ustawa, która umożliwiłaby także Francuzkom dostęp do sądownictwa. Od 1930 roku była także delegatem rządu w Komisji Spraw Społecznych Ligi Narodów, w której przede wszystkim zaangażowała się w stworzenie Zbioru reguł dla sądów do spraw nieletnich, zakładów wychowawczych i organów pomocniczych. Sprawowała urząd sędziego sądu grodzkiego w Warszawie d.s. nieletnich do października 1932, gdy złożyła rezygnację z urzędu i została zwolniona dekretem prezydenta RP. Po rezygnacji ze stanowiska sędziego objęła posadę radcy w Ministerstwie Opieki Społecznej.

Zajmowała się przede wszystkim tematyką nieletnich i ochroną praw kobiet. Opowiadała się za stworzeniem domów poprawczych dla dziewcząt, gdyż skazane wyrokiem sądu dziewczęta trafiały bezpośrednio do więzienia (domy poprawcze przyjmowały wówczas wyłącznie chłopców). Jako specjalistka w tej dziedzinie, została poproszona o przygotowanie hasła „nieletni” w Encyklopedii Podręcznej Prawa Karnego pod redakcją Wacława Makowskiego (tom 3, s. 1012–1061).

W maju 1929 została przewodniczącą komitetu organizacyjnego związku kobiet z wyższym wykształceniem prawniczym w Polsce jako oddziału Federation Internationale des Femmes Avocats et Diplomes en Droit w Paryżu. Była jedną z założycielek i członkinią zarządu Polskiego Związku Kobiet z Wykształceniem Prawniczym (1929), była także aktywną członkinią Międzynarodowej Federacji Kobiet Zawodów Prawniczych i Międzynarodowego Zrzeszenia Sędziów dla Nieletnich.

W 1947 roku wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych.

Przypisy

  1. ↑ Data urodzenia i miejsce śmierci, na podstawie danych U.S. Social Security Death Index, 1935-2014 dostępnych na ancestry.com
  2. ↑ Irena Jabłowska. Pierwsza kobieta sędzią dla nieletnich w Polsce. Wywiad z P. Wandą Grabińską. „Kobieta Współczesna”, 17.03.1929. Warszawa.
  3. ↑ Krystyna Bielawska-Jackowska, Kongres warszawski Międzynarodowej Federacji Kobiet Zawodów Prawniczych (20-26 sierpnia 1967), „Palestra”, 11/9 (117), 1967, s. 75-81 [dostęp 2019-03-08].
  4. 1 2 3 Maria Stypułkowska, Trudna droga kobiet do wykonywania zawodów prawniczych., „Palestra”, 38 (9-10), 1994, s. 139-149 [dostęp 2019-03-08].
  5. ↑ Nominacje kobiet w sądownictwie. „Kurier Poranny”. Nr 285, s. 6, 13 października 1932.
  6. ↑ Lech Krzyżanowski, Witold Okniński, ‘’Pierwsze kobiety w polskim sądownictwie. Od Wandy Grabińskiej do Małgorzaty Gersdorf – Kalendarium’’ w: Palestra 12/2018 wersja zdigitalizowana
  7. ↑ Stanisław Milewski. Zanim kobieta została adwokatem. „Palestra”, 2002. [dostęp 2012-05-08].
  8. ↑ Polski Związek prawniczek. „Kurier Poranny”. Nr 120, s. 8, 2 maja 1929.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.