Wanda Chotomska

Wanda Chotomska (2008)
Data i miejsce urodzenia

26 października 1929
Warszawa

Data i miejsce śmierci

2 sierpnia 2017
Warszawa

Narodowość

polska

Dziedzina sztuki

literatura piękna

Odznaczenia

Wanda Maria Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie, zm. 2 sierpnia 2017 tamże) – polska pisarka, autorka wierszy i opowiadań dla dzieci i młodzieży, autorka cyklu programów telewizyjnych dla dzieci Jacek i Agatka (1962–1973).

Życiorys

Urodziła się w kamienicy przy ul. Wroniej 2 w Warszawie. Jej rodzicami byli Stefan Chotomski i Romualda z domu Nyckowska. Była sanitariuszką w powstaniu warszawskim, a po jego kapitulacji przebywała w obozie przejściowym w Pruszkowie, skąd zbiegła.

Studiowała na Wydziale Społeczno-Politycznym i Wydziale Dziennikarskim Akademii Nauk Politycznych w Warszawie. Debiutowała w 1949 na łamach tygodnika „Świat Młodych”; w 1958 opublikowała pierwszy zbiór wierszy Tere fere. Wspólnie z Mironem Białoszewskim ogłaszała wiersze w tygodniku „Świerszczyk”, podpisywane pseudonimem „Wanda Miron”. Stworzyła popularny cykl programów telewizyjnych dla dzieci Jacek i Agatka (1962–1973). Była członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Prezes Zarządu Polskiej Fundacji Dzieci i Młodzieży.

Laureatka Orderu Uśmiechu (1969), który powstał z jej inspiracji. W 1976 dołączono jej pracę Drzewo z czerwonym żaglem do międzynarodowej Listy Honorowej IBBY.

Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie w kwaterze 190-2-24.

Twórczość

Poezja

Wiersze pod psem (1959), Dwunastu panów (1960), Kaczka-tłumaczka (1968), Siedem księżyców (1970), Dla każdego coś śmiesznego (1971), Dlaczego cielę ogonem miele (1973) Tańce polskie (1981), Remanent (1985; 81 wierszyków; wydanie ilustrowane przez Edwarda Lutczyna), Kram z literami (1987), Wiersze dla dzieci (1997), Wanda Chotomska dla najmłodszych (2000)

Opowiadania

Klucze do Jelenia (1972), Drzewo z czerwonym żaglem (1976), Pięciopsiaczki (1985), Dzień dobry, córeczko i inne opowiadania (1995), Od rzeczy do rzeczy (1969)

Scenariusze bajek filmowych dla dzieci

Tadek Niejadek (1957), Wędrówki pana Księżyca (1959), Kangurek (1966), Czarna krowa w kropki bordo (1971), Poczta (1973), Czarodziejski młynek (1977), Uciekł wałek ze stolnicy (1978), Fajka (1988), Szalik (1988).

Scenariusze bajek muzycznych

Kosmiczna heca, O Tadku-Niejadku, babci i dziadku

Widowiska

Gawęda i detektywi, Gawęda – Na deszcz i pogodę, Gawęda – W 80 minut dookoła świata, Gawęda w cyrku

Niezaklasyfikowane

Abecadło krakowskie (1962), Abecadło warszawskie (1960), Bajki z 1001 dobranocy (1972; na podstawie programów telewizyjnych Jacek i Agatka), Dzidka i kitka (1975), Dzieci pana Astronoma (1971), Dzień dobry, królu Zygmuncie (1973), Dzień dobry! Książka do domu, do szkoły, na podwórko, na boisko i na wakacje (1977), Dziesięć bałwanków (1977), Gdyby kózka nie skakała (1971), Gdyby tygrysy jadły irysy (1968), Jedziemy nad morze (1962), Koziołki pana Zegarmistrza (1971), Leonek i lew (1976), Muzyka pana Chopina (1978), Opowieść o arrasach (1969), Panna Kle-Kle (1973), Przygody jeża spod miasta Zgierza (1964), Różowy balonik (1976), Ślimak (1978), Trzymaj się, Kamil (1981)

Jest również autorką wielu piosenek dla Łejerów z Poznania.

Odznaczenia

Inne informacje

Była żoną Jerzego Steinmetza, z którym miała córkę Ewę, znaną również z działalności dla dzieci – między innymi za sprawą roli Ciotki Klotki w programach dziecięcych z lat 80.: Tik-Tak, Fasola, Ciuchcia. Po rozwodzie związała się z artystą Eugeniuszem Stecem. Żyli razem aż do jego śmierci w 1991, ale nigdy nie zostali małżeństwem.

W 2007 Wanda Chotomska obchodziła razem z Łejerami „Wandalia”, czyli 30. rocznicę współpracy artystycznej. Z tej okazji podczas benefisu przygotowanego przez Łejery, miasto Poznań w dowód wdzięczności przyznało Wandzie Chotomskiej Wielką Pieczęć Miasta.

W 2003 została Honorowym Obywatelem Miasta Słupska oraz Honorowym Obywatelem Miasta Zgierza.

Laureatka nagrody specjalnej „Super Koziołka za całokształt twórczości” w roku 2013.

Upamiętnienie

Jej imieniem zostały nazwane m.in.:

  • biblioteki: Biblioteka dla dzieci im. Wandy Chotomskiej „Chotomek” w Płocku;
  • przedszkola: Przedszkole Miejskie nr 9 w Będzinie, Przedszkole Integracyjne nr 61 w Bydgoszczy, Przedszkole Publiczne nr 2 w Goleniowie, Miejskie Przedszkole nr 92 w Katowicach, Przedszkole Samorządowe nr 4 w Kielcach, Przedszkole Miejskie nr 2 w Kołobrzegu, Samorządowe Przedszkole nr 1 w Kościanie, Publiczne Przedszkole nr 5 w Kozienicach, Samorządowe Przedszkole w Krościenku Wyżnym, Przedszkole Samorządowe nr 6 w Myślenicach, Publiczne Przedszkole w Kozodrzy, Miejskie Przedszkole nr 9 w Oświęcimiu, Przedszkole Publiczne nr 5 w Policach, Przedszkole Publiczne nr 7 w Rzeszowie, Przedszkole Publiczne nr 1 w Skarżysku-Kamiennej, Przedszkole Miejskie nr 6 w Toruniu, Przedszkole z oddziałami integracyjnymi nr 127 w Warszawie, Przedszkole nr 351 w Warszawie, Gminne Przedszkole Publiczne nr 2 w Woli, Miejskie Przedszkole nr 2 w Zgierzu;
  • Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 1 w Przecieszynie (2002), Zespół Szkolno-Przedszkolny w Trelkowie (2003 – powiat Szczytno), Zespół Oświatowy w Starej Prawdzie (szkoła podstawowa i gimnazjum, powiat Stoczek Łukowski);
  • szkoły podstawowe: Szkoła Podstawowa w Pawłowie (powiat Chojnice), Szkoła Podstawowa w Domaradzu (powiat słupski), Publiczna Szkoła Podstawowa z oddziałami integracyjnymi w Pustyni (powiat Dębica), Szkoła Podstawowa nr 6 w Dzierżoniowie, Szkoła Podstawowa w Bogucinie (powiat Garbów), Szkoła Podstawowa w Kiełczowie, Szkoła Podstawowa w Kleczewie, Szkoła Podstawowa w Józefowie (powiat Legionowo), Szkoła Podstawowa nr 4 w Praszce, Szkoła Podstawowa w Łagowie (gmina Zgorzelec), Niepubliczna Szkoła Podstawowa „Moja Szkoła” w Łomiankach, Szkoła Podstawowa w Ortelu Książęcym, Szkoła Podstawowa w Bruku (gmina Dzierzgoń), Szkoła Podstawowa w Starym Orzechowie (gm. Pomiechówek), Szkoła Podstawowa nr 19 w Łodzi, Szkoła Podstawowa nr 77 w Warszawie;
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Głogówku;
  • Międzynarodowy Konkurs Literacki Dzieci i Młodzieży w Słupsku.

Przypisy

  1. 1 2 Anna Legierska: Wanda Chotomska. culture.pl.
  2. ↑ Wanda Chotomska nie żyje. Tak wspominała ją córka [online], gazeta.pl [dostęp 2022-10-08] (pol.).
  3. ↑ Joanna Rolińska: Ale jest Warszawa. Rozmowy. Warszawa: The Facto, 2014, s. 77. ISBN 978-83-61808-37-4.
  4. 1 2 3 Who is who w Polsce. T. 1. Wyd. 2. Hübner 2003, s. 527.
  5. 1 2 Wanda Chotomska. „Na receptach wypisuję uśmiech”. 2021-08-02. [dostęp 2021-08-02].
  6. 1 2 Spotkanie autorskie z Wandą Chotomską. WiMBP w Łodzi. [dostęp 2013-02-20]. (pol.).
  7. 1 2 Żegnamy Wandę Chotomską: IBBY – Polska Sekcja [online] [dostęp 2019-12-08] (pol.).
  8. ↑ Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, Oddział Warszawa: Pożegnaliśmy, ale pamiętamy. sppwarszawa.pl. [dostęp 2022-09-13].
  9. 1 2 Kto jest kim w Polsce. Warszawa 1989, s. 169.
  10. ↑ Kawalerowie Orderu Uśmiechu. Kapituła Orderu Uśmiechu. [dostęp 2013-02-20]. (pol.).
  11. ↑ Odznaczenia państwowe w Święto Niepodległości. prezydent.pl, 11 listopada 2012. [dostęp 2012-11-11].
  12. ↑ M.P. z 2013 r. poz. 226.
  13. ↑ Lista odznaczonych Odznaką RPD [online], brpd.gov.pl, grudzień 2023 (pol.).
  14. ↑ Marek Medela: Oświęcim: Koziołek Matołek za Elfa.. 2013-10-17. [dostęp 2022-01-21].

Bibliografia

  • Złote Myśli Ludzi Wielkiego Umysłu, Talentu i Serca. Twórcy Wizerunku Polski, Lidia Domańska (red.), Warszawa: Fundacja Dzieciom „Zdążyć z Pomocą”, 2007, ISBN 978-83-924703-4-2, OCLC 233422183.
  • Wanda Chotomska – publikacje w bibliotece Polona

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.